आफ्नै रुचिमा अति दुःखले नर्सिङ पढेँ, तर अहिले पेसाप्रति वितृष्णा लाग्छ

मेरो मनभित्र सानै उमेरदेखि नर्स बन्ने ठूलो सपना थियो । साथीभाइसँग खेल्दा पनि नर्स बनेर खेल्ने गर्थें । एसएलसी उत्तीर्ण भएपछि घरपरिवारमा मैले नर्स पढ्ने प्रस्ताव राखेँ । भक्तपुर स्थायी घर भए पनि परिवारको आर्थिक अवस्था कमजोर छ । बुबा बिहान उठेर ज्यालादारी काममा जानुहुन्छ, बेलुका मात्र घर फर्किनुहुन्छ । घर–परिवारको दुःख सम्झेर पनि सुख दिने आशामा छिटो कमाइ हुने बाटोका रुपमा नर्सिङ पेसा अँगाल्ने सोच बनाएकी थिएँ । तर, मलाई पढाउन सक्ने अवस्थामा समेत थिएन, मेरो परिवार । तैपनि मैले नर्स बन्ने ठूलो इच्छा जाहेर गरेपछि आमाले पढाउने आश्वासन दिनुभएको थियो ।

बहिनी मेरो उमेर केही वर्ष फरक भए पनि हाम्रो पढाइ भने सँगै थियो । बहिनीले एयरहोस्टेज पढ्ने इच्छा राखेकी थिई । आर्थिक अभावकै कारण आमाले आफूसँग भएको सुन बेचेर र केही पैसा ऋण गरेर दिदी–बहिनीलाई नै नर्सिङ पढाउने निधो गर्नुभयो ।  आमा बी एन्ड बी अस्पतालमा सरसफाइको काम गर्नुुहुन्थ्यो । हामी दुवै दिदी–बहिनीले बी एन्ड बी कलेजबाटै नर्सिङको पढाइ गर्यौँ । ब्याचलर पास भएपछि आमालाई कामको बोझ धेरै भएका कारण जागिर छोडिदिन आग्रह गर्यौँ । उहाँलाई छालाको समस्या भएका कारण दिदी–बहिनीले जागिर खाएर घर चलाउने आशामा जागिर छोडिदिनुभयो ।

कामबाट निकालिँदाको त्यो क्षण, रुँदै–रुँदै घर आयौँ
हामी दिदी–बहिनी ०७१ सालमा ब्याच्लर पासआउट भयौँ । ०७२ मा बी एन्ड बी मेडिकल इन्स्टिच्युटमा काम गर्ने अवसर मिल्यो । काममा जान थालेको करिब एक साताजति मात्र भएको थियो, एकदिन प्रशासनबाट फोन आयो । फोनमा ‘हाललाई काममा नआउनू, एक सातापछि बोलाउँछौँ’ भन्ने सन्देश आयो ।

आश्वासनको म्याद सकिएलगत्तै एक सातापछि बुझ्न जाँदा १५ दिनमा बोलाउँछौँ भने । १५ दिनपछि जाँदा फेरि अर्को म्याद दिए । यसैगरी, लँगार्दै–लँगार्दै ५ महिना बित्यो, न जागिर नै दिए, न आश्वासन दिन नै छोडे । यसैगरी लँगार्दै करिब ५ महिनाजति सपना देखाएरै टारे ।  म सधैँ बुझ्नका लागि इन्स्टिच्युट जान्थेँ । तर, काममा नबोलाएपछि बसमा रुँदै फर्किन्थेँ । दिदी–बहिनीले नै नर्सिङको पढाइ व्यर्थै गरेछौँ, परिवारलाई व्यर्थमा ऋणको भारी बोकाएछौँ भनेर दिदी–बहिनी गाडीको पछाडि सिटमा बसेर रुँदै फर्कन्थ्यौँ ।

अस्पतालजस्तो संवेदनशील ठाउँमा आफूभन्दा सिनियर कर्मचारीमाथि हात हालिएपछि हामी आक्रोशित भयौँ । अस्पताल प्रशासनले छानबिन गरेर न्याय दिने प्रतिबद्धता जनायो । तर, दिदी, मलगायत केही साथीलाई उल्टै सस्पेन्ड लेटर पो दिइयो । सस्पेन्डमा राखेको एक महिनापछि छानबिन समिति बनाइयो, तर त्यसले पनि हामीलाई तल पारेर निर्णय गरेछ ।

‘आमाले यस्तो दुःख गरेर पढाएका बच्चालाई यस्तो व्यवहार गरे, यिनीहरुलाई पाप लाग्छ,’ अस्पतालका कर्मचारी नै भन्ने गर्थे । हामीलाई यसरी निकालेको कुरा अस्पतालका ठूला डाक्टरलाई थाहा रहेनछ । पछि यसरी निकालियो भनेर हल्लाखल्ला भएपछि डाक्टरहरुले पनि थाहा पाए । त्यसपछि मलाई बोलाइयो । तर, यस्तो व्यवहार गरिसकेपछि अब त्यही ठाउँमा काममा नजाने, बरु अरू नै काम गर्ने, नर्सिङ पेसा नै अँगाल्नुपर्छ भन्ने छैन भन्ने लागेको थियो । यसबीचमा एकजना बाजेले ब्लु क्रसमा भोलेन्टियरमा काम मिलाइदिनुभएको थियो । तर, बी एन्ड बीका डाक्टरहरुले अनुरोध गरेपछि त्यहीँ काम गर्न थालेँ । तर, मलाई पहिलाको व्यवहारले धेरै नै चित्त दुखेको थियो । काममा धेरै मन गएको थिएन, कसैले पिँजडामा राखेजस्तो अनुभूति हुन्थ्यो ।

लिखितमा नाम निकाले पनि अन्तर्वार्तामा फालिएँ
बी एन्ड बीमा काम गर्दा रातिको समयमा गाडी नपाउने, पाए पनि झुन्डिएर जानुपर्नेजस्ता समस्या भएपछि मैले मानव अंग प्रत्यारोपण केन्द्रमा भोलेन्टियरका लागि सर्टिफिकेट पेस गरेँ । मभन्दा पहिले नै बहिनी केन्द्रमा भोलेन्टियर काम गर्दै आएकी थिइन् । मैले अन्य अस्पतालमा काम गरेको अनुभव पनि थियो । ६ महिनासम्म भोलेन्टियरका रुपमा काम गरेँ । बहिनीले करिब १८ महिना काम गरिसकेकी थिइन् । त्यसपछि सेक्सन बेसिसमा लाने भन्ने कुराकानी भएको थियो । त्यसका लागि परीक्षा पनि दिएका थियौँ ।

मसँग डायलाइसिससम्बन्धी अनुभव भएका कारण सेक्सन बेसिसमा अस्पतालले लगेको थियो । यसमा ७ दिन काम गरेबापत ४ दिनको पैसा पाउने हुन्छ । त्यसमा पनि १५ प्रतिशत कर काटेर अस्पतालले हामीलाई दिने गथ्र्यो । महिनामा करिब ११ हजार हुन्थ्यो । रातिको काम गरेबापत केही पनि सेवा–सुविधा दिने व्यवस्था थिएन । पछि करार स्टाफका लागि आवेदन खुल्यो । फर्म भरेर जाँच दिएँ, लिखितमा नाम पनि निस्कियो । अस्पतालभित्रैबाट भोलेन्टियरमा सेवा गरेकामध्ये मेरो पहिलो नम्बरमै नाम निस्केको पछि थाहा भयो, तर अन्तर्वार्तामा फालिएँ ।

सस्पेन्डमा राखेका वेला नर्सिङ पेसा व्यर्थै अँगालेछु जस्तो लाग्यो
मभन्दा सिनियर दिदी खाजा खाएर क्यान्टिनबाट तल झर्दै हुनुहुन्थ्यो । मेरा साथीहरु पनि प्रशासनबाट आउँदै हुनुहुन्थ्यो । उनीहरुको अचानक भेट भयो । ‘हामीलाई जबर्जस्ती प्रशासनबाट सही गर्न लगाइयो,’ एकजना साथीले दुखेसो पोख्नुभयो ।

‘तिमीहरु पढ्न, लेख्न जान्ने भएका छौ, कुन सही हो कुन गलत हो दिदीले भन्नुभएको थियो । दिदीको कुरा सुनेपछि केही साथीले आफ्नो सही काट्नुभयो, तर प्रशासननिकटका केही साथीले भने सही काट्न मान्नुभएन । तर, प्रशासनका एक कर्मचारीले सच्याइएको पत्र खोसेर सच्याउने अधिकार कसैलाई नभएको भन्दै दिदीको गालामा थप्पड हान्नुभयो । हामी सबै अचम्मित भयौँ ।

पछि करार स्टाफका लागि आवेदन खुल्यो । फर्म भरेर जाँच दिएँ, लिखितमा नाम पनि निस्कियो । अस्पतालभित्रैबाट भोलेन्टियरमा सेवा गरेकामध्ये मेरो पहिलो नम्बरमै नाम निस्केको पछि थाहा भयो, तर अन्तर्वार्तामा फालिएँ ।

अस्पतालजस्तो संवेदनशील ठाउँमा आफूभन्दा सिनियर कर्मचारीमाथि हात हालिएपछि हामी आक्रोशित भयौँ । अस्पताल प्रशासनले छानबिन गरेर न्याय दिने प्रतिबद्धता जनायो । तर, दिदी, मलगायत केही साथीलाई उल्टै सस्पेन्ड लेटर पो दिइयो । सस्पेन्डमा राखेको एक महिनापछि छानबिन समिति बनाइयो, तर त्यसले पनि हामीलाई तल पारेर निर्णय गरेछ ।

आफ्नै रुचिमा अति दुःखले पढेँ, तर अहिले वितृष्णा लाग्छ

नर्सिङको पढाइ गरेर पहिलेदेखि नै निराश हुँदै आएको हुँ । त्यस्तो दुःख गरेर पढेर पनि मलाई व्यर्थै नर्सिङ पढेछु जस्तो लाग्छ । किनभने, राज्यले नर्सका विषयमा अलिकति पनि ध्यान दिएको छैन । विदेशमा नर्सको कति धेरै महत्त्व छ, तर नेपालमा नर्स अत्यन्त न्यून पारिश्रमिकमा श्रम बेच्न बाध्य छन् । त्यही न्यून पारिश्रमिकमा पनि कतिपयले काम नपाइरहेको अवस्था छ । आफ्नै इच्छाले पढे पनि नर्सिङप्रति कहिलेकाहीँ वितृष्णा जाग्छ ।

(हेल्थपोस्टकर्मी पुष्पराज चौलागाईंसितको कुराकानीमा आधारित यो सामग्री गत जेठमा मानव अंग प्रत्यारोपण केन्द्रमा कार्यरत नर्सहरुको आमरण अनशनलगायत आन्दोलनका कार्यक्रमहरु उत्कर्षमा पुगेका वेला देउलाले दिएको अभिव्यक्तिका आधारमा तयार गरिएको हो ।)

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै