पाँचतारे होटलदेखि मोफसलसम्म फैलिँदै प्राकृतिक उपचार स्पा

मानसिक र शारीरिक तन्दुरुस्ती प्रदान गर्ने, शरीरका विषाक्त पदार्थहरू निकालेर शरीरमा सकारात्मक ऊर्जा उत्पन्न गराउने र तनाव कम गराउने प्राकृतिक उपचार विधि हो, स्पा ।पछिल्ला दिनमा उपचारदेखि जीवनशैली परिवर्तन तथा शौखका रुपमा समेत स्पाको प्रयोग बढ्दै गएको छ । प्रयोगसँग पाँचतारे होटलदेखि, पर्यटकीय स्थानमा समेत यसको बजार फैलिन थालेको छ ।

शारीरिक तन्दुरुस्ती र सौन्दर्यको क्षेत्रमा निकै महत्वपूर्ण मानिएको स्पाभित्र विभिन्नप्रकारका उपचार विधि समेटिएका हुन्छन् । स्पाथेरापी उपचारअन्तर्गत बाथ, स्टिमबाथ, आयुर्वेदिक मसाज, हटस्टोन मसाज, जोइन पेन रिलिफ मसाज, अकुप्रेसर थेरापी, शिरोधारा, ओफुरो, साउनालगायत पद्धति प्रचलित छन् । स्पाले प्राकृतिक चिकित्सासँग सम्बन्धित विभिन्न आयुर्वेदथेरापी, स्पाइनलथेरापी, शिरोधारा, साउनाबाथ, स्टिम बाथ, हटस्टोन मसाज, जोइन पेन रिलिफ मसाज, अकुप्रेसरथेरापी, ओफुरोलगायत प्राकृतिक चिकित्सापद्धतिहरू अपनाउने गरेको छ ।

नेपालमा व्यावसायिक स्पाको इतिहास लामो छैन । १२ वर्षदेखि सञ्चालनमा रहेको स्पा पछिल्लो समय १ सय ५० देखि २ सय वटा स्पा सेन्टर तथा साना–ठूला गरी २ सयवटा मसाज सेन्टरमा विस्तार भएको छ, यद्यपि यसको यकिन तथ्यांक भने उपलब्ध छैन । धेरैजसो स्पा सेन्टरहरू काठमाडौंका प्रमुख पर्यटकीय क्षेत्रहरू, पाँचतारे होटेल, ठमेलबजार तथा क्यासिनो क्षेत्रमा बढी मात्रामा केन्द्रित छन् । त्यसैगरी मोफसलका पर्यटकीय क्षेत्र तथा जिल्ला सदरमुकामहरूमा पनि स्पा सेन्टरहरू खोलिएका छन् ।

किन आवश्यक छ स्पा ?
आधुनिक समाजको विकाससँगै मानव जीवनमा पनि आधुनिकताको राम्रै प्रभाव परेको छ । यसले मानिसमा शारीरिक तथा मानसिक समस्याहरू थप्दै छ । बदलिँदो वातावरण, असन्तुलित खानपान, आवश्यक मात्रामा व्यायामको कमीजस्ता कारणले मानिसमा अनगिन्ती समस्या देखिन थालेका छन् । यस्ता समस्याबाट मुक्ति दिलाउन तथा प्रभाव कम गर्न पछिल्लो समय स्पाथेरापीतर्फ आकर्षण बढ्दो छ । स्पाले भित्री अंग तथा आउटलुकको मेन्टिनेन्सका साथै कुनै पनि केमिकलको प्रयोगविना प्राकृतिक तरिकाले पछिसम्मका लागि स्वास्थ्यलाई मेन्टेन गरी जिउने कला सिकाउँछ ।

ट्र्यान्क्युलिटी स्पाका निर्देशक राजेश फैँजू मानिसमा स्वस्थ जीवनशैली अपनाउनेबारे मानिसमा चेतनाको विस्तार भएका कारण स्पातर्फ आकर्षण बढ्दै गएको बताउँछन् । ‘स्वस्थ जीवनशैली बनाउने विषयमा मानिसको चेतना वृद्धि भइसकेको छ,’ उनी भन्छन्, ‘मानिसको अस्वस्थकर जीवनशैलीलाई स्वस्थ जीवनशैलीमा बदल्नु तथा शरीर र मनलाई सन्तुलनमा ल्याउनु नै स्पाको प्रमुख उद्देश्य हो । यो व्यवसायलाई उचित ढंगले व्यवस्थित एवम् व्यवसायीकरण गर्न सकेको खण्डमा अर्थतन्त्र तथा स्वास्थ्यको क्षेत्रमा महत्वपूर्ण टेवा पुग्नेछ ।’

सुरुमा यसप्रतिको मानिसको गलत धारणाका कारण स्पाका लागि जनशक्ति पाउन पनि समस्या थियो,’ रियल थेरापीका सञ्चालक भवी शर्मा भन्छन्, ‘तर, अहिले रोजगारीको नयाँ अवसरका रूपमा विकसित भएको छ ।’

नेपालमा स्पाको अवस्था
मानसिक र शरीरिक तन्दुरुस्तीका लागि गरिने मसाजलाई नेपाली समाजमा अझै पनि नकारात्मक दृष्टिले हेरिन्छ । मसाज भन्नासाथ यौन वा गलत धन्दाका रूपमा अनुमान लगाउने सामाजिक रोग अझै विद्यमान छ । ‘सुरुमा यसप्रतिको मानिसको गलत धारणाका कारण स्पाका लागि जनशक्ति पाउन पनि समस्या थियो,’ रियल थेरापीका सञ्चालक भवी शर्मा भन्छन्, ‘तर, अहिले रोजगारीको नयाँ अवसरका रूपमा विकसित भएको छ ।’ स्पाको विश्वव्यापी रूपमा बजार बढेसँगै स्वदेशी तथा विदेशी सेवाग्राहीको संख्यामा पनि उल्लेखनीय वृद्धि हुँदै गएको उनको भनाइ छ ।

आयुर्वेद र स्पाको सम्बन्ध
स्पामा प्राकृतिक चिकित्सासँग सम्बन्धित विभिन्न आयुर्वेदथेरापी, एरोमाथेरापी, स्पाइनलथेरापी, शिरोधारा, साउनाबाथ, स्टिमबाथ, हटस्टोन मसाज, जोइन पेन रिलिफ मसाज, अकुप्रेसरथेरापी, ओफुरोलगायत प्राकृतिक चिकित्सापद्धति अपनाउने गरिएको छ । पहिले स्पालाई विलासिताको आवश्यकताका रूपमा लिइन्थ्यो भने अहिले नेसेसरी (आधारभूत आवश्यकता)का रूपमा लिने गरिएको छ । स्पा र आयुर्वेद दुवैलाई अल्टर्नेटिभ थेरापीका रूपमा लिन सकिने फैँजूको धारणा छ । आयुर्वेद उपचारमा आधारित हुन्छ भने स्पालाई रिल्याक्समा आधारित मानिन्छ । आयुर्वेदमा प्रयोग गरिने नियमहरू स्पामा पनि पालना गरी स्पाथेरापी सेवा दिइने हुनाले आयुर्वेद र स्पालाई एकीकृत रूपमा लिन सकिने फैँजू बताउँछन् ।

कत्तिको महँगो छ ?
स्पालाई ट्रिटमेन्ट र रिल्याक्स दुवै बेसमा लिन सकिन्छ । सेवाको यही प्रकृतिअनुसार स्पाको शुल्क लिने गरिएको छ । पछिल्लो समय सामान्य मानिसले पनि स्पाथेरापी लिन सक्ने सैँजू बताउँछन् । पहिले पाँचतारे होटेलहरूमा मात्र स्पासेवा सञ्चालन हुँदा धनी मानिसले मात्रै सेवा लिन सक्ने सोच आममानिसमा छ । तर, पछिल्लो समय स्पाले व्यावसायिक रूपमा व्यापकता पाएसँगै आममानिसले पनि स्पासेवा लिन सक्ने रियल थेरापीका सञ्चालक शर्मा बताउँछन् । उनका अनुसार अझै पनि स्पा सर्भिस महँगो छ भने गलत धारणा कायमै छ । ‘स्वास्थ्यको चासो राख्ने जोसुकैले स्पाथेरापी सर्भिस लिन सक्ने अवस्था छ,’ उनी भन्छन् ।

स्पा सर्भिसको निश्चित शुल्क तोकिएको छैन । स्पा सेन्टरले आफ्नो तरिकाले शुल्क लिने गरेका छन् । स्पा सेन्टरले लेबनअनुसार र उपचारको प्रकृतिअनुसार शुल्क लिने गरेका छन् । रियल थेरापीमा स्पा सर्भिस लिएबापत एक हजारदेखि सेवाअनुसार शुल्क तय गरिएको छ । ट्र्यान्क्युलिट स्पामा भने न्यूनतम ३ हजार शुल्क लिने गरेको सेन्टरले जनाएको छ ।

शैक्षिक योग्यता
स्पाथेरापीका लागि अहिलेसम्म नेपाल सरकारबाट प्रमाणित कुनै कोर्स नभएको शर्मा बताउँछन् । ‘यसको रिसर्च गरेर विदेशमा चलाइएका कोर्सहरू र ट्रेनरसमेत झिकाएर ट्रेनिङ दिएर काम गरिरहेका छौँ,’ उनी भन्छन्, ‘यसरी हामीले म्यानपावर तयार गरेका छौँ ।’ तयार भएका म्यानपावरले पछि अरुलाई ट्रेनिङ दिने गरेको शर्माले बताउँछन् । ‘स्पाका लागि आवश्यक कोर्स कुन हो भनी आवश्यक रिसर्च गरी कोर्स सञ्चालनसँगै शैक्षिक योग्यताको सीमा तोकिनु आवश्यक छ,’ उनले भने ।

सञ्चालन प्रक्रिया
पठन–पाठन मात्र नभएर नेपालमा हालसम्म स्पासम्बन्धी कुनै कानुनी व्यवस्थासमेत छैन । तसर्थ, स्पा सञ्चालनका लागि घरेलु उद्योगमा दर्ता गरी सञ्चालनमा ल्याइँदै आएको छ । स्वस्थ्यरक्षाका लागि निकै उपयोगी मानिने स्पाथेरापी सञ्चालनका लागि कम्पनी दर्ता हेल्थ काउन्सिल, घरेलु उद्योग, प्यान वा भ्याट आदिमा दर्ता भई सञ्चालनमा ल्याउन सकिने व्यवस्था छ ।

केही अवस्थामा आधुनिक औषधि तथा अप्रेसनको पनि जरुरत पर्न सक्छ, तर ८० प्रतिशतभन्दा बढी रोगको सुरुवाती अवस्था औषधि तथा अप्रेसनसँगभन्दा पनि जीवनशैलीसँग नै सम्बन्धित हुन्छन् र पूर्णतया ठिक हुनेखालका हुन्छन् ।

रोगहरूमा स्पा
विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार ७५ प्रतिशत मुटु तथा रक्तनलीका रोग, ७५ प्रतिशत मधुमेह रोग, ७५ प्रतिशत मस्तिष्काघात वा स्ट्रोक र ४० प्रतिशत क्यान्सररोगको पूर्ण रूपमा रोकथाम गर्न सकिन्छ । योग, प्राकृतिक चिकित्सा र जीवनशैली व्यवस्थापन नै यी रोगका निम्ति अन्तिम उपाय हुन् । किनकि, यी रोगबाट बच्ने वा उपचार गर्ने उपाय मात्र होइनन्, जीवन जिउन सिकाउने कला पनि हुन् ।

योग, प्राकृतिक चिकित्सा, जीवनशैली चिकित्सा एवम् आयुर्वेदबाट यी रोगको प्रभावकारी उपचार र रोकथाम सस्तो शुल्कमा गर्न सकिन्छ । केही अवस्थामा आधुनिक औषधि तथा अप्रेसनको पनि जरुरत पर्न सक्छ, तर ८० प्रतिशतभन्दा बढी रोगको सुरुवाती अवस्था औषधि तथा अप्रेसनसँगभन्दा पनि जीवनशैलीसँग नै सम्बन्धित हुन्छन् र पूर्णतया ठिक हुनेखालका हुन्छन् ।
प्रायः नसर्ने रोगको रोकथाम र रोगमाथि विजय पाउने सबैभन्दा सजिलो, सस्तो र भरपर्दो उपाय नै योग, प्राकृतिक चिकित्सा, जीवनशैली व्यवस्थाप र आयुर्वेद हुन् ।

स्पा सेन्टरको डिजाइन
स्पा सेन्टरको डिजाइनमा पाँचतारे होटेलहरू तथा ठूला स्पा सेन्टरहरूले निकै ठूलो रकम खर्च गरेको पाइन्छ । स्पा सेन्टर छिर्नेबित्तिकै मानिसमा छुटै आनन्द आउनेखालको सजावट गरिएको हुन्छ । महँगा पेन्टिङ, आकर्षक चित्र तथा वस्तुहरूले भित्ता सजिएका हुन्छन् ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

आठ आनीबानी, जुन २० को उमेरमा जरुरी छ


स्वस्थ कसरी रहने ? यो धेरैको जिज्ञासा हो । यदि तपाईंलाई स्वास्थ्यसम्बन्धी एकतर्फी सुझाब मात्र दियो भने यो अपूरो हुन सक्छ । महत्वपूर्ण कुरा, खासगरी तपाईं २० को उमेर (२०–२९ वर्ष)मा सचेत रहनुभयो भने यो जीवनभरि स्वास्थ रहने उत्तम उपाय हुनेछ ।
यहाँ विभिन्न क्षेत्रका जस्तै, पोषण, मोटोपन, मुटुसम्बन्धी विज्ञहरूले २० को उमेरमा कसरी अनुशासित रहने भन्ने सुझाब दिएका छन् । धेरैलाई लाग्न सक्छ, २० वर्षको उमेरमा खासै स्वास्थ्यबारे चिन्तित हुनुपर्दैन । तर, विज्ञहरूले भनेका छन्– हामीले आफ्नो जीवनको तेस्रो दशकमा अपनाउने जीवनशैली र स्वास्थ्य निर्णयले बाँकी जीवन लम्ब्याउन नाटकीय रूपमा सहयोग गर्छ ।
नर्थवेस्ट्रन युनिभर्सिटीकाअनुसार २० को उमेरमा स्वास्थ जीवनशैली अपनाउने मानिसलाई मुटुरोग लाग्ने सम्भावना पनि निकै कम हुन्छ । यो अध्ययनले जीवनको तेस्रो दशकमा बिएमआई ब्यालेन्समा राख्ने, अति न्यून मात्र अल्कोहल सेवन गर्ने, धूमपान नगर्ने, स्वस्थ खानपान र नियमित शारीरिक व्यायाम गर्ने व्यक्ति उसको मध्य उमेरमा पनि स्वस्थ हुने पुष्टि गरेको छ ।

१. बारम्बार आफ्नो तौल जाँच गरिरहनुहोस्
तपाईंको तौल अचानक १० पाउन्ड बढेपछि थाहा पाउनु र २–३ पाउन्ड मात्र बढेपछि थाहा पाउनुमा धेरै फरक पर्छ । २–३ पाउन्ड बढ्नासाथ थाहा पाउनुभयो भने सजिलै नियन्त्रण गर्नसक्नुहुन्छ । तर, एकै पटक ५–१० पाउन्ड बढेपछि थाहा पाउनुभयो भने नियन्त्रण गर्न गाह्रो हुन्छ । वैज्ञानिक रूपले नै यदि तपाईं बारम्बार आफ्नो तौल लिइरहनुहुन्छ भने स्वाभाविक रूपमा आफ्नो तौलप्रति सचेतना बढेर जान्छ ।

अहिले धेरै मानिसको गुनासो छ कि, नियमित शारीरिक व्यायामका लागि समय नै छैन । त्यसको मतलब यो होइन कि, तपार्इंसित सक्रिय जीवन जिउने समय छैन । आफ्नो दैनिक क्रियाकलापमा पनि शारीरिक गतिविधि समेट्न सक्नुहुन्छ ।

२. खाना पकाउन सिक्नुहोस्
आफ्नो लागि आफैँले खाना बनाउनुभयो भने तपाईंको पैसा पनि बचत हुन्छ र स्वस्थ खाना पनि खान पाउनुहुन्छ । पोषणयुक्त गेडागुडी, फलफूल र विभिन्न भेजिटेबललाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्छ । यदि तपाईं नयाँ–नयाँ हब्र्स र रेसायुक्त खाना खानुहुन्छ भने आफसेआफ आफ्नो खानामा चिल्लो, सुगर, नुन कम गर्न सक्नुहुनेछ । बिस्तारै तपाईं साधारण र स्वस्थ खानामा रमाउँदै जानुहुनेछ ।

३. चिनीको मात्रा पूरै घटाउनुहोस्
मुटुरोग विशेषज्ञहरूले युवालाई सुगरयुक्त खाना घटाउन सल्लाह दिएका छन् । जस्तै, सफ्ट ड्रिंक ब्रेकफास्ट तथा चियाकफीमा चिनीको मात्रा कम गर्नुहोस् । खानामा चिनी थपेर खाने आदत त्याग्नुहोस् । अत्यधिक चिनी मोटोपन र डायबिटिजसँग सम्बन्धित छन् भने यी दुवै मुटुरोगसँग सम्बन्धित छन् । ब्यालेन्स डाइटका लागि चाहिने कुनै पनि पोषकतत्व चिनीमा हुँदैन ।

४. सक्रिय जीवन बाँच्नुहोस्
अहिले धेरै मानिसको गुनासो छ कि, नियमित शारीरिक व्यायामका लागि समय नै छैन । त्यसको मतलब यो होइन कि, तपार्इंसित सक्रिय जीवन जिउने समय छैन । आफ्नो दैनिक क्रियाकलापमा पनि शारीरिक गतिविधि समेट्न सक्नुहुन्छ । काममा सकभर हिँडेर जाने, कामको बीचमा पनि हिँडिरहने, भर्याङ चढ्ने गरेर भए पनि दिनमा कम्तीमा २० देखि ३० मिनेट हिँड्ने समय पुर्याउनुहोस् ।

५. शाकाहारी खानालाई प्राथमिकता दिनुहोस्
पोषण विज्ञान सधैँ अधुरो र विवादित छ । तर, केही आधारभूत मान्यता भने अनन्तकालदेखि यथावत् छन् । प्रशस्त वनस्पतिजन्य खाना खानु, जंकफुड हत्तपत्त नखानु स्वास्थ्यका लागि सबैभन्दा राम्रो हो । उत्तम उपाय भनेको आफ्नो खानामा रमाउनुहोस् । अति धेरै र अति कम खाने नगर्नुहोस् ।

६. बिस्तारै–विस्तारै खानामा नियन्त्रण गर्ने प्रयास गर्नुहोस्
खानामा बिस्तारै र थोरै–थोरै गरेर नियन्त्रण गर्नुहोस् । धेरै खानालाई एकैपटक निषेध नगर्नुहोस् । अत्यन्तै थोरै खाँदा तपाईंको मन अतृप्त रहन सक्छ, जसले स्वास्थ्यलाई फाइदा पु¥याउँदै । बरु धेरै मात्रामा स्वस्थ खाना, जस्तै ः शाकाहारी खाना, खाएर मन भर्न सक्नुहुन्छ । गाजर, केराजस्ता खानाबाट फ्याट प्राप्त हुँदैन । अस्वस्थ खाना, जस्तै ः मिठाइ, अल्कोहल र प्रशोधित खाना, खानै परे थोरै मात्र खानुहोस् । कहिलेकाहीँ बाहिर खान परे मन फुकाएर खान सक्नुहुन्छ ।

७. पार्टीपछि व्यायाम गर्ने तालिका बनाउनुहोस्
यदि तपाईं आफ्नो सप्ताहान्तमा धेरै ड्रिंक्स, स्न्याकिङमा संलग्न हुनुपर्छ भने तपाईं शुक्रबारदेखि आइतबारसम्म खाएको अतिरिक्त क्यालोरी खपत गर्ने गरी अतिरिक्त व्यायाम गर्ने तालिका बनाउनुहोस् । अध्ययनहरूले देखाएका छन् कि, युवाले १ सय १५ प्रतिशत बढी क्यालोरी खान्छन्, विशेषगरी सप्ताहान्तमा अल्कोहल र चिल्लो खानाबाट । र, उनीहरू सप्ताहान्तमा व्यायाम पनि गर्दैनन्, जुन हानिकारक हुन्छ ।

८. आफूले माया गर्ने काम गर्नुहोस्
अमेरिकाको ओहायो स्टेट अफ युनिभर्सिटीको अध्ययनले देखाएको छ कि, तपाईंले २० को उमेरमा कस्तो काम गर्नुभयो, त्यसले तपाईंको मध्य उमेरको मानसिक स्वास्थ्यलाई प्रभाव पार्छ । यो उमेरमा जो आफ्नो काममा खुसी हुँदैन, उनीहरूलाई डिप्रेसन, तनाव, सुताइमा समस्या हुने सम्भावना उच्च हुन्छ । २० को उमेरमा एउटा मात्र स्वास्थ्य सल्लाह दिनुपर्यो भने विशेषज्ञहरू तपाईंलाई आफ्नो लगाव हुने काम मात्र खोज्ने सल्लाह दिन्छन् । लगावले सधैँ उत्साहित बनाउन, जीवनको अर्थ बुझ्न र भविष्यप्रति आशावादी बनाउन सघाउँछ । यसले सधैँ सक्रिय हुन र स्वस्थ व्यवहार अपनाउन सघाउँछ । जसको प्रभाव आजीवन परिरहन्छ ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

चिसोमा देखिने रोगका घरेलु उपचार

जाडो मौसमको सुरुवातसँगै चिसोका कारण देखिने समस्या बढ्दै छन् । आयुर्वेद चिकित्सक वैकुण्ठ सुवेदीका अनुुसार ज्वरो, रुघाखोकी, दम, श्वासकाश, बाथ, जोर्नीको दुखाइ, पिनासजस्ता समस्या जाडो समयमा देखिने गर्छन् । चिसोका कारण देखिने यस्ता समस्याको उपचार स्थानीय रूपमा उपलब्ध खनिजपदार्थ तथा जडीबुटीको प्रयोग गरी घरेलु पद्धतिबाटै गर्न सकिन्छ ।

जाडोमा देखिने प्रमुख स्वास्थ्य समस्या
– टाउको दुख्ने ।
– वाकवाकी लाग्ने ।
– शरीरका भागहरू दुख्ने ।
– रुघाखोकी लाग्ने ।

घरेलु उपचार
– तातोपानी पिउने ।
– बेसार, ज्वानो, जिराजस्ता उष्ण खानेकुराको सुप खाने ।
– अदुवाको सुठो बनाएर खाने ।
– केही मरिचका दाना मुखमा राखेर खाने ।
– तुलसीको रसमा मह मिसाएर खाने ।
– एक गिलास तातो दूधमा एक चम्चा बेसार घोलेर खाने ।
– चिल्लो खानेकुरा खाएपछि तातोपानी खाने ।
– न्यानो लुगा लगाउने ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

नेत्ररोगमा पुटपाक विधि

औषधि द्रव्यलाई पुटपाक गरी निचोरेर आँखामा हालिने विधि नै पुटपाक विधि हो । यसका ३ भेद छन्– लेखन, स्नेहन र रोपण ।
पुटपाकः प्रयोक्तव्यो नेत्रेषु भिषजा भवेत् ।
स्नेहनो लेखनीयश्च रोपणीयश्च स त्रिधा ।। सु.उ.१८अ.

विधि
मुलायम मासु २ पल लिई राम्ररी पिस्ने र औषधद्रव्य १ पल र द्रव ८ पल लिई एकै ठाँउमा मिलाउने र गम्भारी, एरण्ड, केरा आदिको पातमा बेरी त्यसमा माटोको लेप लगाउने र खयर, वर, एरण्डजस्ता काठले रातो नहोउन्जेल पकाउने, तत्पश्चात् त्यसलाई निकाली निचोरेर रस लिने र तर्पणविधिद्वारा रोगीमा प्रयोग गर्ने । रक्तज र पित्तज रोगमा चिसो र वातज र कफज रोगमा केही मनतातो प्रयोग गर्न सकिन्छ ।

प्रयोग
आँखा सुक्खा हुने, अँध्यारोजस्तो देख्ने, परेला कडा हुने, हेर्न गाह्रो हुने, नेत्र दबेको जस्ता समस्यामा पुटपाक विधि उपयोग गर्न सकिन्छ । सिराहर्ष, तिमिर, अभिष्यन्द, पक्ष्मघात, सिरोत्पात, अधिमन्थ आदि समस्यामा समेत पुटपाक विधि योग्य हुन्छ । तर, चिन्ता, भ्रम र परिश्रम हुँदा, आँखा रातो, मैलो र वेदनायुक्त हुँदा पुटपाक विधि उपयोग गर्नुहुँदैन ।

प्रसन्नवर्णविशदं वातातपसहं लघु ।
सुखस्वप्नावबोध्यक्षि पुटपाकगुणान्वितम् ।। सु.उ.१८अ.

विशेषज्ञको परामर्शद्वारा गरिने सम्यक् पुटपाक विधिबाट तत्काल आन्नद, उन्मेष–निमेषक्रिया राम्रो हुनुका साथसाथै नेत्रवर्ण राम्रो, निर्मल, सुन्दर, हल्का र मैलोरहित बनाउँछ । राम्रो निद्रा, सुखावह जागरणका निम्ति उपयोगी हुने पुटपाक विधि नेत्रलाई हावा, धूप सहन सक्ने बनाउनसमेत लाभदायक छ । यस विधिको अतियोगले नेत्रमा पीडा, पिडका, तिमिररोगका साथै विकृत वर्ण र अश्रुस्राव हुन सक्ने हुनाले होसियारी अपनाउनु जरुरी हुन्छ ।

चिकित्साशास्त्र अध्ययन संस्थान, ब्याचलर अफ आयुर्वेदिक मेडिसिन एन्ड सर्जरी (सन्दर्भ सामग्री : सचित्र शालाक्य विज्ञान)

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै