चितवनमा विषादीपरीक्षक आधुनिक प्रयोगशाला

चितवनमा खाद्यवस्तुमा विषादी परीक्षण गर्ने आधुनिक प्रयोगशालाका लागि आवश्यक उपकरण भित्र्याइएको छ । कृषि ज्ञान केन्द्र चितवनले नेपाली किसानले उत्पादन गरेका र आयात गरिएका तरकारी, फलफूललगायत खाद्यवस्तुमा विषादीको मात्रा परीक्षण गर्न प्रदेश सरकारको सहयोगमा प्रयोशाला स्थापनाको काम अघि बढाएको हो । प्रदेश ३ कृषि मन्त्रालयको सहयोगमा कृषि ज्ञान केन्द्रमा सञ्चालन गर्ने गरी विषादी मापन प्रयोगशालाका उपकरणहरू ल्याइएको केन्द्रका प्रमुख सुधीर श्रेष्ठले जानकारी दिए ।

‘ताजा तरकारी र फलफूलमा अधिक मात्रामा विषादीको प्रयोग भएको छ, जसले मानव स्वास्थ्यमा असर पुग्ने गरेको छ । यसैले सरकारले तरकारी आउने नाका र संकलन हुने केन्द्रमा तरकारीको विषादी मापन गर्ने प्रयोगशाला प्रयोग गर्ने नीति ल्याएको छ,’ श्रेष्ठले भने, ‘त्यसैअनुरूप कृषि ज्ञान केन्द्रमा पनि विषादी मापन प्रयोगशाला स्थापना गर्ने गरी आवश्यक मापन उपकरण ल्याइएको हो ।’

प्रदेश सरकारले ३५ लाख लगानीमा विषादी परीक्षण गर्ने आधुनिक प्रयोशालाका उपकरणहरू चितवनमा ल्याएको हो । प्रयोगशाला सञ्चालनका लागि प्रदेश सरकारले कृषि ज्ञान केन्द्रका तीनजना प्राविधिकलाई तालिम दिइरहेको छ । बाँकी दुईजना प्राविधिक प्रदेश मन्त्रालयले नियुक्त गर्ने भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारी मन्त्रालय प्रदेश ३ का प्रवक्ता निर्मल गदालले जानकारी दिए ।

प्रयोगशाला सञ्चालनका लागि अहिले केन्द्रमा फर्निचर व्यवस्थापनको काम सुरु भइसकेको छ । यसलाई छिट्टै सञ्चालन गर्ने तयारीमा प्रदेश सरकार छ । स्थानीय तहले माटो परीक्षण गर्ने र विषादीको नियमन कृषिका कर्मचारीले गर्ने गरी कार्ययोजना बनाइएको गदालले बताए ।

प्रयोगशालाका लागि भित्र्याइएका उपकरणले खाद्यवस्तुमा भएको कार्बामेट र अग्र्यानोफोस्फेट नामक दुई समूहका विषादीको अवस्था पत्ता लगाउन सहयोग गर्ने प्रवक्ता गदालले जानकारी दिए । उनका अनुसार विषादीका धेरै समूहमध्ये अधिकतम प्रयोग हुने अग्र्यानोफोस्फेट समूहका हुन् । यद्यपि, यो उपकरण र प्रयोगशालाबाट कुन विषादीको कति प्रतिशत प्रयोग भएको छ भन्ने जानकारी भने प्राप्त गर्न सकिँदैन ।

‘कुनै खाद्यवस्तु खान योग्य छ कि छैन भनेर प्रयोगशाला परीक्षणबाट मापन गर्न सकिन्छ,’ उनले भने, ‘विषादीको मात्रा प्रतिशतमा नदेखाए पनि ३५ ‘इन्हिबिसन’सम्म मापन भएका खाद्यवस्तु खानयोग्य मानिन्छ भने ४५ प्रतिशतभन्दा माथिका वस्तुहरू नष्ट नै गर्नुपर्ने हुन्छ ।’ तर, केही दिन राखेर पुनः परीक्षण गर्दा ४५ प्रतिशतभन्दा तल घटेको अवस्थामा भने उक्त वस्तु केही दिनपछि खान मिल्ने उनले बताए ।

जनस्वास्थ्यलाई ध्यानमा राखेर प्रदेश सरकारले द्रुतमार्गबाट प्रयोगशाला स्थापना गरी सञ्चालनमा ल्याउन लागेको उनले बताए । प्रदेश सरकारले विषादी अवशेष दु्रत विश्लेषण एकाइ स्थापना गरेर प्रयोगशाला सञ्चालनमा ल्याउन लागेको हो ।

प्रदेश सरकारले जनस्वास्थ्यलाई ध्यान दिँदै प्रयोगशाला स्थापनामा जोड दिएको थियो । सरकारले कार्यविधि बनाएरै प्रदेशमा विषादी नियन्त्रण गर्न लागेको छ ।

चितवनमा प्रयोगशाला भित्रिएसँग उपभोक्ता तथा व्यापारी पनि उत्साहित भएका छन् । चितवन जिल्लामा विषादी मापन यन्त्र भित्रिएको छ । आशा गरौँ, विषादीयुक्त तरकारी खाइरहेका हामी चितवनका आमउपभोक्ताले प्रयोगशाला आएपछि खानयोग्य तरकारी मात्र प्रयोग गर्न पाउँनेछौँ,’ फलफूल तथा तरकारी बजार महानगरका प्रबन्धनिर्देशक स्थिरप्रसाद धितालले भने, ‘प्रयोगशालालाई प्रयोगमा ल्याउँदा बजार अर्थात् उत्पादन क्षेत्रमा राख्नुपर्दछ ।’

दैनिक उपभोग्य फलफूल तथा तरकारीमा विषादीको अत्यधिक प्रयोग भएकाले त्यसलाई नियन्त्रण गर्न किसानलाई विषादी नियन्त्रणसम्बन्धी चेतना दिनुपर्ने उनले बताए ।

प्रदेश सरकारले चितवनसहित तरकारी संकलन हुने प्रमुख जिल्ला मकवानपुर, नुवाकोट, काभ्रेपलाञ्चोक र ललितपुरमा पनि विषादी मापन प्रयोगशाला स्थापना गर्न लागेको छ । मन्त्रीस्तरबाट प्रदेश ३ लाई विषादीमुक्त प्रदेश बनाउनका लागि नीति पनि ल्याउन लागेको मन्त्रालयले जानकारी दिएको छ ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

कसरी बनाउने तरकारीलाई विषादीमुक्त ?

फलफूल तथा तरकारीमा प्रयोग गरिने विषादी अहिले देशैभर चर्चाको विषय बनेको छ । यस्ता विषादीले शरीरमा नकारात्मक असर पार्ने हुँदा जनमानसमा त्रास दिनानुदिन बढ्दै गएको छ।

फलफूल, तरकारी तथा अन्य बालीलाई किरा लाग्न तथा जिवाणुबाट बचाउन विषादी प्रयोग गरिन्छ । बजारमा पाइने विभिन्न विषादीमध्ये ‘अर्गानो फोस्फोरस’ अहिले अत्याधिक मात्रामा प्रयोग भईरहेको पाइन्छ।

यस्ता विषादी शरीरमा प्रवेश गरेमा स्वास्थ्यमा विभिन्न असर पर्छ। सामान्यतयाः यस्ता विषादी मुख, छाला, श्वासप्रश्वास तथा आँखाको माध्यमबाट शरीरमा प्रवेश गर्छन्।

फलफूल तथा तरकारीमा मिसिएका बिषादीले तुरुन्त असर नगरे पनि दीर्घकालीन रुपमा गम्भीर समस्या निम्त्याउन सक्छ। यस्ता विषादीकै कारण मस्तिष्कमा अझै धेरै असर पुगी अल्जाइमर (सम्झन सक्ने क्षमतामा कमी ), पार्किन्सन्स (हात गोडा काम्ने रोग) जस्ता रोग लाग्नसक्छ । विभिन्न प्रकारका क्यान्सर, सुत्केरी महिलामा गर्भ खेर जाने समस्या, छालाका बिभिन्न रोग लाग्न सक्छ। गर्भवती महिलाको हकमा गर्भस्थ बच्चा र बालबालिकालाई धेरै असर पुर्‍याउनसक्छ । त्यस्तै, विषादीको प्रयोग गर्ने किसानमा श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या जटील रुपमा देखिने गर्दछ ।

दीर्घकालीन प्रभावबाट बच्न विषादी प्रयुक्त तरकारी तथा फलफूललाई पकाउनु वा खानुअघि राम्ररी धुनु, पखाल्नुपर्छ। केही उपाय जानी राखौंः

– सफा पानीमा तरकारी र फलफूललाई दुई–तीनपटक हात अथवा ब्रसले मिचीमिची धुने।

– नुन पानीले धोएमा तरकारी र फलफूलमा रहेको विषादी अझ कम भएर जान्छ।

– पानीको ठूलो कचौरामा एक चौथाई कागतीको रस अथवा भेनेगर मिसाएर तरकारी र फलफूललाई आधा घन्टा भिजाएर राख्ने र पानीले धोएर पकाएमा बिषादीको असर धेरै हदसम्म गर्न सकिन्छ।

– बोक्रा फाल्न मिल्ने तरकारी, फलफूललाई बोक्रा फाल्दा यसमा रहेको फाइबरको मात्रा त अवश्य कम हुन्छ । यद्यपि, यसमा रहेको बिषादीलाई कम गर्न सकिन्छ।

– साबुन पानीले कहिल्यै पनि फलफूल तथा तरकारी धुनु हुँदैन।

यस्ता विधि अपनाएर तरकारी तथा फलफूलमा रहेको विषादीको मात्रालाई धेरै हदसम्म कम गर्न सकिन्छ । तर, शतप्रतिशत हटाउन चाहिँ सकिदैन । यसका लागि जैविक (अर्गानिक) फलफूल तथा तरकारीको प्रयोग गर्नुपर्छ ।

(नेपालन्युजबाट)

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

पोखराको विषादीजाँच एकाइ १ वर्षदेखि बन्द

एक वर्षअघि तरकारी र फलफूलमा विषादीको मात्रा छुट्याउने स्पेक्टोफोटोमिटरबाट गरिएको नमुना परीक्षणले दुई किसिमका तरकारी उपभोक्ताले प्रयोग गर्नै नहुने देखाएको थियो । ८ महिनाको अवधिमा तरकारी र फलफूलका ३ सय १५ नमुना परीक्षण गर्दा चितवनबाट ल्याइएको एक लटको गाँजर र भारतबाट ल्याइएको चिल्लीमा मानिसले उपयोग गर्न नहुने विषादीको मात्रा भेटिएको थियो ।

पोखरेली उपभोक्ताले विषादीरहित तरकारी तथा फलफूल उपभोग गर्न पाऊन् भनेर नै पोखराको शान्तिवनस्थित कृषि उपज बजारमा व्यावसायिक कृषि व्यापार आयोजनाले विषादी अवशेष द्रुत विश्लेषण एकाइ सञ्चालन गरेको थियो । यो मेसिनबाट आधा घण्टामै विषादी परीक्षणको नतिजा निस्किन्छ ।

तर, एक वर्षदेखि यो एकाइ चलेकै छैन । दुईजना कर्मचारीले विषादीजाँचको तालिम लिए पनि एकजना अघिल्लो वर्ष नै उमेरहदले रिटायर्ड भइसकेका छन् भने अर्का यहाँबाट सरुवा भएका छन् ।

एकाइ सञ्चालनमा नआउँदा अहिले पोखरेली उपभोक्ताको स्वास्थ्यमा प्रतिकूल असर पर्ने विषादीयुक्त तरकारी र फलफूल विक्री–वितरण भइरहेका छन् । द्रुत विश्लेषण एकाइका तत्कालीन प्राविधिक गुरूप्रसाद अर्यालका अनुसार मानव शरीरमा एसिटायल कोलिन स्टोरेज (आचे) नामक इन्जाइम उत्पादन र सञ्चालन हुन्छ । विषादी धेरै भएमा ती इन्जाइम उत्पादन र सञ्चालनमा रोकावट आउँछ र मानिसमा अनेक प्रकारका असर देखापर्छन् ।

पोखरामा तरकारी प्रतिदिन २ सय टन र फलफूल १ सय ५० टन खपत हुन्छ । पोखरामा खपत हुने तरकारीमध्ये ७० प्रतिशत भारत तथा बाहिरी जिल्लाबाट आयात गरिन्छ भने ९५ प्रतिशत फलफूल बाहिरबाट ल्याइन्छ । मानवस्वास्थ्य र वातावरणलाई प्रतिकूल असर पार्ने १ सय २७ भन्दा बढी विषादी छन् ।

तरकारी र फलफूलमा आचेको इन्हिविसन रेट ३५ प्रतिशतसम्म पाइएमा त्यो तरकारी र फलफूल खानयोग्य मानिन्छ, ३६—४५ प्रतिशतको मात्रा भेटिएमा ४ देखि ७ दिन पर्खेर खानुपर्ने हुन्छ भने ४५ प्रतिशतभन्दा माथि भेटिएमा त्यस्ता तरकारी र फलफूल उपभोग गर्नै हँुदैन । तरकारी र फलफूलमा जतिसुकै विषादीको मात्रा भए पनि विक्री रोक्ने कार्यविधि नहुँदा समस्या आएको छ ।

तरकारी र फलफूलमा कीटनाशक विषादी हाल्यो भने ४ देखि २१ दिन पर्खेर मात्रै खान योग्य हुन्छ । तर, पोखराका उत्पादकहरूले अघिल्लो दिन विषादी हालेका तरकारी र फलफूल धमाधम बजारमा पठाउँछन् । तरकारीबारीमा मात्रै होइन, बजारमा ल्याइएका फलफूल पनि विषादी हालेर गलाउने गर्छन्, व्यवसायीहरू । खासगरी आँप, केरा, कटहर, लिचीजस्ता काँचा फलफूललाई २४ घण्टाभित्रै पाक्ने बनाउन अलपोनजस्तो विषादी मिसाइएको हुन्छ । यसले मानव स्वास्थ्यमा प्रतिकूल असर पार्ने स्वयम् व्यापारी नै बताउँछन् ।

‘यो विषादी खानेकुरा, जनावर र बच्चाबाट टाढै राख्नुपर्छ र फलफूलमा छर्केपछि पनि माटोमुनि गाड्नुपर्छ । तर, फलफूलमा छर्केको २४ घण्टा नबित्दै खाँदा त्यसले कस्तो असर गर्ला ?’ शान्तिवनस्थित तरकारीबजारका व्यापारी गणेश बास्कोटा भन्छन्, ‘अलपोन अघिल्लो दिन राति छर्केपछि भोलिपल्ट केरा र आँप पहेँलै हुन्छ र त्यो सीधै बजारमा जान्छ । हरियो गोलभेँडा पनि भोलिपल्ट टलक्कै टल्कने गरी रातै हुन्छ । देख्दा राम्रो भए पनि यस्ता तरकारी र फलफूल हाम्रा लागि विषबराबर छन् ।’ शान्तिवनका १ सय ५० जना व्यापारीले नै फलफूल र तरकारीमा अलपोन प्रयोग गर्ने गरेको उनले बताए ।

‘यहाँका एभ्रोभेट र किसानलाई विषादी प्रयोगबारे जनचेतना फैलाउनु आवश्यक छ,’ कृषि ज्ञानकेन्द्र स्याङ्जा सम्पर्क एकाइ कास्की कार्यालयका प्रमुख कालीप्रसाद अधिकारीले भने, ‘किसानले सकेसम्म कम विषादी प्रयोग र विषादीको पर्खने समयपछि मात्र तरकारी र फलफूल बजारमा ल्याउनुपर्छ ।’
प्रदेश सरकारले उक्त एकाइमा प्राविधिक कर्मचारी खटाइदिएमा भोलिबाटै एकाइ सञ्चालनमा ल्याउन सकिने भनाइ अधिकारीको छ ।

पोखरामा तरकारी प्रतिदिन २ सय टन र फलफूल १ सय ५० टन खपत हुन्छ । पोखरामा खपत हुने तरकारीमध्ये ७० प्रतिशत भारत तथा बाहिरी जिल्लाबाट आयात गरिन्छ भने ९५ प्रतिशत फलफूल बाहिरबाट ल्याइन्छ । मानवस्वास्थ्य र वातावरणलाई प्रतिकूल असर पार्ने १ सय २७ भन्दा बढी विषादी छन् ।

रासायनिक विषादीबाट मानव शरीरमा दीर्घकालीन असरहरू, जस्तै क्यान्सररोग, कलेजो तथा मिर्गौला बिग्रनु, महिलामा गर्भ तुइनु, बाँझोपन, पक्षाघात, मानसिक विकासमा बाधा, छालाको एलर्जी, शारीरिक तथा मानसिक असरसँगै ठूला रोगहरू देखापर्ने गरेका छन् । विषादी मानिसको छाला, श्वासक्रिया, आँखा र मुखबाट प्रवेश गर्छ । तर, अधिकांश नेपालीका भान्सामा विषादीयुक्त तरकारी छिर्छन् । विदेशमा मात्र होइन, नेपालकै अधिकांश किसानले तरकारी तथा फलफूलमा रासायनिक विषादीको प्रयोग बढाउँदै आएका छन् ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

विषादीपरीक्षणमा प्रतिगमन गरेर सरकारले जनताको स्वास्थ्य, हक र विश्वासमाथि कुठाराघात गरेको चिकित्सक संघको ठहर

विदेशबाट आयत हुने तकारी तथा फलफूलमा विषादीपरीक्षण गर्ने निर्णय कार्यान्वयन गर्नुको सट्टा मन्त्रिपरिषद्बाटै निर्णय फिर्ता लिएको प्रति नेपाल चिकित्सक संघले घोर आपत्ति जनाएको छ । संघले मंगलबार विज्ञप्ति जारी गर्दै नेपालीको स्वस्थ भई बाँच्न पाउने र गुणस्तरयुक्त उपभोग्य वस्तुको सेवन गर्न पाउने नैसर्गिक अधिकार सरकार स्वयम्ले नै कुण्ठित गरेको जनाएको छ ।

स्वास्थ्यजस्तो संवेदनशील विषयमा जनताको नैसर्गिक तथा संवैधानिक अधिकारलाई प्रत्यक्ष कुण्ठित गर्दै सरकार अपरिपक्व र गैरजिम्मेवार रूपमा प्रस्तुत हुनले समग्र राष्ट्रको गरिमामाथि नै आँच पुग्न गएको संघको ठहर छ । विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘नेपाल सरकारको ऐन–कानुनविपरीत मानव स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पुग्ने आवश्यक सामग्रीको गुणस्तर परीक्षणका लागि सरकार आफैँ जिम्मेवार हुनुपर्नेमा आफैँले गरेको निर्णय फिर्ता लिएर सरकारले जनताको विश्वास, आशा र भरोसामाथि कुठाराघात गरेको छ ।’
जनस्वास्थ्य सेवा ऐन २०७५ को दफा ३९ मा उपभोग्य वस्तुको गुणस्तरका लागि उत्पादन, भण्डारण तथा विक्री–वितरणलाई गुणस्तरीय र स्वास्थ बनाइने उल्लेख छ ।

‘नेपाल सरकारको ऐन–कानुनविपरीत मानव स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पुग्ने आवश्यक सामग्रीको गुणस्तर परीक्षणका लागि सरकार आफैँ जिम्मेवार हुनुपर्नेमा आफैँले गरेको निर्णय फिर्ता लिएर सरकारले जनताको विश्वास, आशा र भरोसामाथि कुठाराघात गरेको छ ।’

संघले सरकारलाई देखायो विषादीका यस्ता घातक असर
दैनिक जीवनयापनमा विषादीयुक्त फलफूल तथा तरकारीको सेवनले मानव शरीरमा अकल्पनीय, दीर्घकालीन समस्याहरू देखापदछन्, जसले मानिसिक असन्तुलन, श्वास–प्रश्वासमा समस्या, झाडापखाला, पिसाबमा समस्या, छालामा संक्रमणजस्ता तत्कालीन समस्या देखापर्छन् । दीर्घकालीन असरमा मुटु, कलेजो, मिर्गौलमा गम्भीर असर पार्नुका साथै क्यान्सरजस्ता प्राणघातक रोगको कारक बन्न सक्दछ । त्यसैगरी, बाँझोपनलगायत प्रजनस्वास्थ्यसम्बन्धी समस्यासमेत देखापर्ने संघको भनाइ छ ।

यस्तो अकल्पनीय स्वास्थ्य जोखिम निम्त्याउने विषादीको विषयलाई नेपाल सरकारले गम्भीर रूपमा मनन गरी विषादीपरीक्षणको निर्णयलाई अझ दरिलो र प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गरेर नेपाली जनताको स्वास्थ्यलाई पहिलो प्राथमिकतमा राख्दै गुणस्तरयुक्त उपभोग्य वस्तुको निर्बाध रूपमा उपभोग गरी स्वस्थ जीवनमापन गर्न पाउने अधिकारलाई सुनिश्चित गर्नसमेत नेपाल चिकित्सक संघले माग गरेको छ ।

सीमानाकामा भारतबाट आयात हुने ताजा तरकारी तथा फलफूलमा विषादीपरीक्षण कार्य सुरु गरेपछि भारतीय राजदूतावासले नेपाल सरकारलाई पत्र लेख्यो । दूतावासले २९ जुनमा पत्र लेख्दै विषादी परीक्षणसम्बन्धी पत्रमा पुनर्विचार गर्न भनेसँगै सरकार झस्कियो र तुरुन्त आफूले गरेको निर्णय परिवर्तन गर्न विवश भयो । गत बिहीबार मन्त्रिपरिषद्ले २ असारमा प्रकाशित आदेशमा ३ वटा संशोधन गर्ने निर्णय गर्यो, जसले विषादीपरीक्षणविनै भारतीय तरकारी तथा फलफूल नेपालमा भित्रिन मार्गप्रशस्त गरिदियो ।

भारतीय राजदूतावासको लिखित दबाबमा रोकिएको थियो विषदीपरीक्षण
वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले २ असारमा आयात हुने तरकारीमा नाकामै विषादी परीक्षण गर्ने सरकारी निर्णय राजपत्रमा ४९ पृष्ठको लामो सूचना जारी प्रकाशित गरेको थियो । राजपत्रको उक्त सूचनामा विभिन्न वस्तुको आयात र निर्यातमा पूर्ण तथा आंशिक बन्देज लगाइने कुरा उल्लेख थियो भने कतिपय वस्तुको आयत वा निर्यातमा सर्तहरू तोकिएका थिए । १० जेठमा बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले यो सूचीलाई अनुमोदन गरिसकेको छ । २ असारमा राजपत्रमा प्रकाशित भएपछि कार्यान्वयनमा आएको विषादीपरीक्षणको निर्णय सरकारले बाह्य दबाबमा एकाएक फिर्ता लिएको थियो ।

सीमानाकामा भारतबाट आयात हुने ताजा तरकारी तथा फलफूलमा विषादीपरीक्षण कार्य सुरु गरेपछि भारतीय राजदूतावासले नेपाल सरकारलाई पत्र लेख्यो । दूतावासले २९ जुनमा पत्र लेख्दै विषादी परीक्षणसम्बन्धी पत्रमा पुनर्विचार गर्न भनेसँगै सरकार झस्कियो र तुरुन्त आफूले गरेको निर्णय परिवर्तन गर्न विवश भयो । गत बिहीबार मन्त्रिपरिषद्ले २ असारमा प्रकाशित आदेशमा ३ वटा संशोधन गर्ने निर्णय गर्यो, जसले विषादीपरीक्षणविनै भारतीय तरकारी तथा फलफूल नेपालमा भित्रिन मार्गप्रशस्त गरिदियो । सरकारले मन्त्रिपरिषद्बाट निर्णय संशोधन गरी राजपत्रमा प्रकाशित गरेसँगै विषादीपरीक्षणको काम पूर्णतः रोकिएको छ ।

दुईतिहाइ जनमतप्राप्त मजबुत आधारको सरकार बाह्य मुलुकको दूतावासले पत्र लेखेकै भरमा, त्यो पनि आफ्ना जनताको स्वास्थ्यमा प्रत्यक्ष खेलवाड हुने विषयमा क्षणभरमै आफ्नो निर्णयबाट पल्टिएसँगै सरकारको चौतर्फी आलोचना भइरहेको छ । प्रतिगमनको निर्णयसँगै सरकारको राष्ट्रवादी चरित्र उदांग भएको प्रतिपक्षी दलसँगै नागरिक तहमा समेत व्यापक समीक्षा भइरहेको छ । यसैक्रममा चिकित्सक संघले पनि सरकारको जनस्वाथ्यमा प्रत्यक्ष खेलबाड गर्ने कदमको प्रमाण र असरसहित विरोध जनाएको हो ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै