सरकारकै कमजोरीले कोरोना संक्रमण भयावह हुने खतरा

शुक्रबार एउटा खबर आयो। सेती प्रादेशिक अस्पताल धनगढीमा भर्ना भएका ३४ वर्षीय एक व्यक्तिलाई कोरोना भाइरसको संक्रमण भएको पुष्टि। उनी केही दिनअघि मात्रै दुबईबाट नेपाल फर्किएका थिए।

यससँगै नेपालमा कोरोना भाइरसको संक्रमण भएका व्यक्तिको संख्या चार पुगेको छ। विश्वव्यापी महामारीका अघिल्तिर यो संख्या केही नहोला। तर, पूर्व स्वास्थ्य मन्त्री गगनकुमार थापाको भनाइमा ‘यो राष्ट्रका लागि राम्रो सङ्केत पटक्कै होइन।’

सरकारको गतिहीन कार्यशैली, स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री भानुभक्त ढकालको गैरजिम्मेवार अभिव्यक्ति र अत्यावश्यक सामग्रीको अभावमा सिङ्गो समाज प्रताडित छ। कति बेला, कहाँ, के हुने हो, यो कसैको बसमा छैन। भरोशा केबल पशुपतिनाथमा।

राज्यको लाचारीकै परिणाम स्वरुण सरकारले देशमा पूर्णरूपमा ‘लकडाउन’ गरे पनि आममानिस गम्भीर मनोवैज्ञानिक त्रासमा छन्। अत्यावश्यक सामग्रीको अभाव र कालोबजारीको आतङ्कले अर्को पीडा थपिएको छ।

लकडाउनभन्दा पहिल्यै कतारको दोहाबाट कतार एयरवेज र युनाइटेड अरब इमिरेट्स (युएई) को शारजाहबाट एयर अरेबियाको जहाजमा आएका ३ सयभन्दा धेरै यात्रुमध्ये दुई जनामा कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) पोजेटिभ देखिए पनि अन्यको खोजीका लागि सरकारले गम्भीर पहलकदमी लिएकै छैन।

कोरोना परीक्षण र संक्रमितको पहिचान

लकडाउन र अन्तर्राष्ट्रिय हवाइ उडान रोक्न ढिलाई गरेपछि आलोचित सरकार अहिले कोरोना भाइरसको नियन्त्रणका लागि गर्नुपर्ने मूलभूत कामहरू गर्नेतर्फ केन्द्रित देखिँदैन। कोनोरा भाइरसको परीक्षण र स्वास्थ्यकर्मी, सुरक्षाकर्मी लगायत दिनभर सेवामा खटिनेहरूका लागि पनि आवश्यक सामग्री उपलब्ध गराइएको छैन।

डेढ महिना लकडाउन लम्ब्याएपछि सरकारले कोरोना संक्रमित खोज्न समय पुग्ने थापाको भनाइ छ। ‘यति गरेपछि सरकारले डेढ महिना समय पायो, डेढ महिनाको सरकारले संक्रमित मान्छेलाई खोज्ने हो, खोजेर परीक्षण गर्ने हो। र, संक्रमण भएमा उनीहरूलाई छुट्टै राखेर उपचार गर्ने हो,’ उनले भने।

पूर्व स्वास्थ्य मन्त्री तथा नेपाली कांग्रेसका प्रभावशाली नेता गगनकुमार थापाले कोरोना भाइरसको संक्रमण नियन्त्रण तथा जोखिम कम गर्न तत्काल दुई वटा काम गर्न सरकारलाई सुझाव दिएका छन्।

कोरोना भाइरसको परीक्षण गर्ने कार्यलाई तीव्रताका साथ अघि बढाउनुपर्ने थापालेको धारणा छ। ‘पछिल्लो समय बाहिरबाट आएका सबैलाई खोजेर उनीको स्वास्थ्य परीक्षण गर्नैपर्छ, र उनीहरू संक्रमित भएमा तत्कालै क्यारेन्टाइनमा पठाउनुपर्छ,’ थापाले भने।

सरकारको काम गराइ प्रभावकारी भएको टिप्पणी गर्दै पूर्व स्वास्थ्य मन्त्री थापाले संक्रमित पत्ता लगाउन भइरहेको ढिलाइले भयावह स्थिति आउन सक्ने धारणा राखे। त्यसैले सरकारले यो विषयलाई विशेष प्राथमिकता दिनुको विकल्प नै नरहेको बताए।

‘केही दिनअघि मलेशियाबाट फर्किएका एक व्यक्तिको कुनै परीक्षण भएन, अहिले उनी आफूलाई ज्वरो आयो भनिरहेका छन्, दुल्लु पुगेपछि आजसम्ममा उनले कति मानिस भेटे, उनको सम्पर्कमा पुगेका सयौं मान्छे गाउँमा पुगेका छन्, ज्वरो आएपछि उनको स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने र कोरोना भाइरसको संक्रमण भएको छ–छैन पत्ता लगाउने सरकारको जिम्मेवारी हो,’ थापाले भने।

एक जनाले ८–१० जनामा र ती ८–१० जनाले २–३ सय जनामा कोरोना भाइरसको संक्रमण पु¥याउन सक्ने तर्क गर्दै थापाले त्यस्ता मान्छेलाई कसरी खोज्ने र कसरी क्वारेन्टाइनमा ल्याउने भन्ने विषय अहिले सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण रहेको बताए।

‘अर्को कुरा, हाम्रो स्वास्थ्य प्रणालीलाई रातारात प्रभावकारी बनाइएन स्थिति जटिल हुनसक्छ, किनभने संक्रमण पत्ता लगाउने काम पनि हेल्थ सिस्टमले नै गर्छ,’ थापाले भने, ‘त्यसैले एउटा संक्रमितसँग को–को आए, कति जनालाई संक्रमण भयो भन्ने बारेमा राज्यले खोजी गरिहाल्नुपर्छ।’

नेपाल लकडाउन के गर्ने?

नेपाली कांग्रेसका नेता तथा सांसद थापाले आगामी दुई महिनाका लागि सरकारले विस्तृत कार्यक्रम ल्याउनुपर्ने बताए। त्यस कार्यक्रमभित्र लकडाउन, आपूर्ति व्यवस्थाको सहजता, कोरोना परीक्षणको व्यवस्था आदि विषय समेट्नु पर्ने उनले बताए।

‘लकडाउन अर्को एकदेखि डेढ महिना लानुपर्छ, हामीलाई घरमै बस्नका लागि राज्यले केही पनि गर्दैन, आपूर्ति सहज बनाइदिए पुग्छ, आपूर्ति सहज बनाइदिए हामी घरमै बस्छौं,’ थापाले भने, ‘तर, आपूर्ति सहज हुँदा पनि बजारमा गएर सामान किन्न नसक्नेलाई राज्यले हेर्नुपर्छ, यति भए पुग्छ।’

मन्त्री ढकालले हेल्थपोस्टसँगको कुराकानीमा आफूहरु काम गरिरहेको दावी गरे। ‘हामी काम गर्दैछौं, दिनैपिच्छेको डेभलपमेन्ट पत्रकार सम्मेलन गरेर सार्वजनिक गरिरहेका छौं, सरकारले अरू के गर्नुपर्ने?,’ ढकालले प्रतिप्रश्न गरे। अनि फोन काटे।

डेढ महिना लकडाउन लम्ब्याएपछि सरकारले कोरोना संक्रमित खोज्न समय पुग्ने थापाको भनाइ छ। ‘यति गरेपछि सरकारले डेढ महिना समय पायो, डेढ महिनाको सरकारले संक्रमित मान्छेलाई खोज्ने हो, खोजेर परीक्षण गर्ने हो। र, संक्रमण भएमा उनीहरूलाई छुट्टै राखेर उपचार गर्ने हो,’ उनले भने।

कतार र दुबईबाट आएका सबै यात्रुलाई परीक्षण गरेर कोरोनाको फैलावट रोक्नेतर्फ केन्द्रित हुन स्वास्थ्यमन्त्रीलाई नेता थापाले सुझाव दिएका छन्।

चैत ४ गते काठमाडौंका लागि कतार एयरवेजका तीनवटा उडान भएका थिए। सबै उडान ‘ए३३०’ सिरिजका वाइड बडी जहाजबाट भएका थिए। सबै जहाज ३ सय सिट क्षमतायुक्त भए पनि यात्रु डेढ सयहाराहारी मात्र आएका थिए। तीन जहाजबाट झण्डै पाँच सय यात्रु आएका थिए।

हामी गर्दैछौंः स्वास्थ्यमन्त्री ढकाल

कोरोना चार जना बिरामी फेला परे पनि सरकार ढुक्कसँग बसेको छ। त्यसमाथि स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री भानुभक्त ढकालको अभिव्यक्ति जनतालाई आहत पुग्ने किसिमको छ।

मन्त्री ढकालले हेल्थपोस्टसँगको कुराकानीमा आफूहरु काम गरिरहेको दावी गरे। ‘हामी काम गर्दैछौं, दिनैपिच्छेको डेभलपमेन्ट पत्रकार सम्मेलन गरेर सार्वजनिक गरिरहेका छौं, सरकारले अरू के गर्नुपर्ने?,’ ढकालले प्रतिप्रश्न गरे। अनि फोन काटे।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

‘५० बेडभन्दा माथिका अस्पतालले आवश्यक नपर्ने स्वास्थ्य परीक्षण र शल्यक्रिया रोक्नू’

सरकारले काठमाडौं उपत्यकामा रहेका ५० शैय्याभन्दा माथिका सरकारी तथा निजी अस्पताललाई तत्काल आवश्यक नपर्ने स्वास्थ्य परीक्षण तथा शल्यक्रियासम्बन्धी सेवाहरू चैत मसान्तसम्म बन्द गर्न निर्देशन दिएको छ।

स्वास्थ्थ तथा जनसंख्यामन्त्री भानुभक्त ढकालको अध्यक्षतामा बसेको बैठकले सो निर्णय गरेको हो। कोरोना भाइरसको संक्रमणको सम्भावित जोखिम र यसको व्यवस्थापनको तयारीका लागि केहि निर्णय समेत गरेको छ।

मन्त्री ढकालले राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालालाई कम्तीमा २० हजार स्याम्पल टेष्टको लागि तयारी अवस्थामा राख्न निर्देशन दिएका छन्।

विश्वभर अहिलेसम्म २ लाख ४५ हजार ६६० जनालाई कोरोना संक्रमण भएको छ भने ८८ हजार ४४५ संक्रमित उपचारपछि पूर्ण रुपमा निको भइसकेका छन्।

विश्वका १७६ देशमा फैलिएको यो भाइरसबाट संक्रमितमध्ये ७ हजार ३ सय ७८ जनाको अवस्था निकै गम्भीर रहेको छ।

 

 

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

‘दरबन्दीमा नजाने डाक्टर खोजेर मन्त्रालय झिकाउँछौं’

३१ डिसेम्बरमा पहिलोपटक चीनको उहानबाट बाहिर आएको कोरोना भाइरसको संक्रमण विश्वभरि फैलिने क्रम जारी छ । चीनमा संक्रमण फैलिएपछि ९ जनवरीमा एकजना नेपाली विद्यार्थी नेपाल आए । नेपाल आएको तीन दिनपछि अर्थात् जनवरी १३ मा उनमा संक्रमण परीक्षण गरियो ।

महामारीको रूपमा फैलिएको कोरोना भाइरसको संक्रमणबाट बच्न हामी १३ जनवरीदेखि निरन्तर लागिरहेका छौँ । अलि–अलि स्वास्थ्य मन्त्रालयलाई बुुझेर सुधारका काम गर्न कदम चालिरहेका वेला नचिताएको विषय बोकेर त्यतातिर समय दिनुपरेकाले पनि सय दिनमा जति उत्साहपूर्वक तपाईंहरूको बीचमा यी–यी काम परिणाममुखी भए भनेर भन्न सक्नुपर्थ्यो त्यो सकिएन । परिस्थितिले हामीलाई त्यसरी काम गर्न साथ दिएन । यो कुरा सबैलाई थाहा छ । तथापि, केही काम भएका छन् ।

मन्त्रिपरिषद्बाट निर्णय गराउनुपर्ने कतिपय विधि र नीतिका निर्णय हिजोको भन्दा गतिका साथ गर्ने विश्वास सबैमा दिलाएका छौँ । यसको अर्थ सबै कुरा भए भन्ने हाम्रोे दाबी होइन, तर हिजोको भन्दा हामी रफ्तारमा छौँ।

स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान तथा संस्थानहरूका डेढ–दुई वर्षअघिदेखि रिक्त पदाधिकारीको पदपूर्ति गरेर संस्थानहरूको संरचनालाई पूर्णता दिने काम गरेका छौँ । उदाहरणका लागि बिपी क्यान्सर अस्पतालमा डेढ–दुई वर्षदेखि सञ्चालक समितिले पूर्णता पाएको थिएन, हामीले पूर्णता दिएका छौँ । हामीले संरचनालाई पूर्णता दिने काम लगभग सकाएका छौँ ।

कर्मचारीसँग सम्बन्धित विषयमा करिब ७ हजार कर्मचारीको समायोजन समस्या रहेकोमा हामीले चार हजारभन्दा बढीको समाधान गरेका छौँ । आइरहने साथीहरू देखिरहन्छन्, तपाईंलाई पुरानो समस्या जस्ताको तस्तै रहेछ भन्ने लाग्नु स्वाभाविक हो । तर, त्यो क्रमशः घट्दै छ ।

स्वास्थ्य मन्त्रालय के हो र यसलाई कसरी अगाडि बढाउने भन्ने विषयमा लगभग हामीले सबैको उपस्थितिमा केन्द्रसँग सम्बन्धित मुद्दामा सबै संस्थासँग एकाधबाहेक सबै ठाउँमा आफैँ गएर संस्थाबारे अध्ययन गरेका छौँ । हामीले एक सोचाइ निर्माण गरिसकेका छौँ ।

कतिपय मन्त्रालयभित्र गरिएका व्यवस्थापनलाई विधिसम्मत अघि बढाउने प्रयत्न गर्नुका साथै केही आन्तरिक जिम्मेवारीमा समेत हेरफेर गरेका छौँ । झन्डै अढाई वर्षदेखि १२औँ तहमा रिक्त रहेका विशिष्ट पदाधिकारी (प्रमुख विशेषज्ञ)को पदोन्नति यसै अवधिमा भएको छ ।

विगतको मूल्यांकनमा पछाडि परेर बाहिर जाने परम्परा तोडेका छौँ । विगतमा अन्यायमा परेका व्यक्तिहरूले पनि यसपटक न्यायको अनुभूति गर्ने गरी व्यवस्थापन गरेका छौँ ।

अस्पताल तथा अन्य क्षेत्रमा सुधारका लागि अलि बढी एक्सिलेटर दबाएर जाऊ भनेको ठाउँमा अतिरिक्त कामका कारण त्यतातिर पनि ध्यान दिनुपर्ने भएकाले मेरो इच्छाअनुरूप र यसले यति काम गर्नुपर्ने गरेको छैन भन्ने आशंका गरेको बीचमा म्चाच हुन सकेन, जुन मैले पनि महसुस गरेको छु ।

कोरोना भाइरसबारे कतिपय काम गरेका छौँ । तर, गरेको कुरा स्थापित गर्न नसकेका कारण पनि हामीमाथिको प्रश्नले किचेर हिँड्ने ठाउँमा हामी नै छौँ ।
विमानस्थलमा हामीले हाम्रै पहलमा राखेको १०० डिग्रीभन्दा माथिको ज्वरो देखाउने मेसिन त राख्यौँ, तर त्यहाँ मेसिन राखेको छ, मेसिनबाट तपाईं निरीक्षणको क्रममा पास भएर जानुभएको छ भन्ने कुराको सन्देश पनि सम्प्रेषण गर्न सकेनौँ ।

मान्छे प्लेनबाट आउँछ ओर्लन्छ, हुलमै आउछँ । आफ्नो जाँच भइरहेको छ भन्ने कुरा उसलाई थाहा छैन । ज्वरो १०० डिग्रीभन्दा माथि गयो भने मात्रै त्यसलाई रोकेर प्रक्रियामा लैजाने कुरा हो । चेकिङ पास गरेर आएँ भनेपछि सबैमा केही न केही असर पक्कै पर्छ । हाम्रै नेता आउँदासमेत परीक्षण भएन भन्छन् ।

अबदेखि प्लेनमा चढ्नुअगाडि पनि चेकजाँच हुने र आएका प्रत्येक व्यक्तिलाई पनि परीक्षण भएर आएको भन्ने अनुभूति दिलाउनेमा हामी लागेका छौँ ।

अहिलेसम्म एकजना चीनबाट आएका विद्यार्थीमा देखिएको कोरोना भाइरस अहिले नेगेटिभ भएको छ । अहिलेसम्म २ सय १८ जनालाई चेकजाँचका लागि राखिए पनि कसैमा संक्रमण देखिएको छैन । तर, समाजमा एक किसिमको भय–आतंक छ ।

कहिलेकाहीँ ढुक्कले बसौँजस्तो लाग्छ, तर कहिलेकाहीँ अपत्कालमा परिएला कि भन्ने पिर पर्छ ।
जतिवेला चीनबाट विद्यार्थी ल्याउन ढिला भयो, त्यतिवेला कराउने साथीहरू सदनबाहिर दुवैतिर कराए । जब सरकारले ल्याउने काम गर्यो, तब तिनै साथीहरूले मैले देख्ने ठाउँमा राखेन भनेर अभिव्यक्ति दिए । यो हामी कति जिम्मेवार छौँ भन्ने कुराको एक दृष्टान्त मात्रै हो ।

चीनबाट ल्याइएका नागरिकलाई भक्तपुरको चाँगुनारायणमा राख्ने निर्णय गरी मुख्यसचिव र सचिवलाई के पठाइएको थियो, भोलिपल्ट वडाध्यक्षको नेतृत्वमा जुलुस आएर खबरदारी गरे । केही सीप नलागेपछि हामीले खरीपाटीमा राख्ने निधो गर्यौँ । चीनमा भएका अशक्त बिरामी ल्याएर यहाँ राखिँदै छ भन्ने इम्प्रेसन दिई समाजलाई भड्काइयो ।
चीनबाट ल्याइएका विद्यार्थीलाई त्यहाँ राख्दा भाडामा बस्नेले त कोठा छाडे, छाडे, घरपेटीले समेत घर छाडे भन्ने सूचना सम्प्रेषण भए ।

यताका मान्छेलाई विद्यार्थी ल्याई कुन गुफामा राख्ला, के गर्ला भन्ने पिर पर्यो । तर, जब आएका विद्यार्थीले सरकारले सोचेभन्दा राम्रो व्यवस्था गरेको भन्दै धन्यवाद दिए, तब धेरै साथीहरूलाई सिटामोल खुवाउनुपर्ने अवस्था आयो । आएका समेत सरकारको काम देखेर खुसी भए । काम नगर्दा मात्रै होइन, गर्दासमेत अपजस भोगेका छौँ । तर पनि सेवाभावबाट हामी विचलित भएका छैनौँ ।

क्वारेन्टाइनमा रहेका १ सय ७५ जाना साथीलाई सकुशल रिलिज गर्न सक्छौँ भन्ने विश्वास लिएका छौँ । यो विश्वभर फैलिएको छ । दक्षिण कोरिया, अरब तथा भारततिर प्नि फैलिँदा हामीले बढी सतर्कता अपनाउनुपर्ने अवस्था आएको छ । बालुवाटारमा समेत बैठक बसेर संक्रमण रोक्न समिति गठन गरेका छौँ ।

संक्रमण रोक्न सीमासुरक्षामा विशेष ध्यान दिनुपर्ने भएको छ । यसमै सबैको सर्वोपरि हित छ । अन्तर्राष्ट्रिय उडानहरू कतिपय मुलुकले घोषित रूपमै बन्द गरेका छन् भने कतिपयले अघोषित रूपमा ।

हामीले के गर्ने भन्नेबारे एक–दुई दिनमै निर्णय गर्छौं । अहिले सम्भावित ठाउँहरू र जोखिम रहेका मुलुकहरूमा विशेष सवाधानी अपनाउनुपर्छ ।
कोरोनाले सगरमाथा संवाद तथा भ्रमण वर्ष नेपालका सम्पूर्ण अभियान बन्द गरेका छौँ । देशमै गर्ने ठूला कार्यक्रम तथा भोजभतेर नगरौँ ।
भेट हुँदा चुम्बन तथा अंकमाल नगरी टाढैबाट नमस्ते गर्दा पनि केही हदसम्म संक्रमणबाट बच्न सकिन्छ भनी सार्वजनिक सूचना जारी गर्नेछौँ ।

अस्पतालमा ४३ वटा आइसोलेटेड बेडको व्यवस्था गरेका छौँ । विभिन्न अस्पतालमा आवश्यक व्यवस्थामा कुनै कमी छैन । सबैसँग समन्वय, सहकार्य गरेर अघि बढिरहेका छौँ ।

कोरोनाको विषयमा हामीले तीन चरणमा कार्य गर्ने योजना बनाएका छौँ । पहिलो चरणमा संक्रमण आउन नदिन जागरण र सावधानी अपनाउने । दोस्रो चरणमा आएपछि उपचारका लागि सम्पूर्ण जनशक्तिको परिचालन गर्ने । तेस्रो चरणमा महामारी नै भयो भने सबै अस्पताल खाली गरेर कोरोनाका बिरामी मात्रै राख्ने ।
तर, अहिले नै तयारी गरिरहेका छौँ भनेर अस्पतालका बिरामीलाई घर पठाउनु न्यायसंगत हुँदैन । बिरामीलाई घर फर्काउनु प्रचारका लागि राम्रो होला तर मानवीयताका हिसाबले त्यो ठिक होइन ।

राज्यले उपचारका लागि अस्पतालमा आवश्यक बेडको व्यवस्था गर्ने र संक्रमणले विकराल रूप लियो भने देशमा स्वास्थ्य संकटकाल घोषणा गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ । त्यसका लागि सम्पूर्ण व्यवस्था राज्यले गर्छ ।

कोरोनाको संक्रमण रोक्न सबै आ–आफ्नो ठाउँबाट लाग्नुपर्छ । आइसियु र डाक्टर हामी व्यवस्था गर्छौं ।
डाक्टर र नर्सको सुविधा वृद्धि नगरी ‘एक स्वास्थ्यसंस्था एक चिकित्सक’ नीति अवलम्बन गर्नु त्यहाँ काम गर्नेमाथि अन्याय हुन्छ ।
यति तलब तथा सेवासुविधा भयो भने डाक्टर नर्सले अन्त काम गर्नुपर्दैन भन्ने कुराको राज्यले समीक्षा गरेर २४ घण्टा त्यही सेवा दिने व्यवस्था भएपछि यो नीति लागू गर्न सकिन्छ ।
सिद्धान्त राम्रो लाग्यो भनेर आवश्यक व्यवस्थापन नगरीकनै काम गरियो भने सफल हुँदैन ।

स्वास्थ्यका कर्मचारीमाथि राज्यबाट समान ढंगको व्यवहार भएको छैन । म आएपछि यो अन्त्य भएको भन्ने होइन, तर यो मन्त्री आएपछि ढिलो–छिटो सहयोगात्मक भूमिका रह्यो भन्ने वातावरण बनाउँछु ।
स्वास्थ्य क्षेत्रमा अन्यायमा परेका सबै क्षेत्रलाई अनुभूत गराउन सक्छु भन्ने विश्वास लिएको छु ।
गाउँमा डाक्टर पठाउने, औषधोपचारका कुराहरूमा हामीले काम गरिरहेका छौँ । डाक्टर, नर्स नगएका गाउँमा उनीहरूको दरबन्दी सिर्जना गर्दै छौँ ।

भर्खरै म डडेल्धुरा जाँदा २८ जना डाक्टरको दरबन्दी रहेकोमा ५ जना मात्र कार्यरत छन् । त्यहाँ बाकी २३ जना दुर्गमको अंक पनि प्राप्त गर्ने, सेवा पनि नगर्ने देशमा छन् कि विदेशमा, त्योसमेत थाहा नहुने अवस्था छ । अब त्यस्तो हुँदैन । जो डाक्टर अस्पतालमा छन्, उनीहरूको दरबन्दी मात्रै त्यहाँ हुन्छ, बाँकीलाई पहिलो चरणमा मन्त्रालय ल्याउँछौँ ।

डाक्टर कहाँ छन् त? देशमा छ कि, विदेशमा छ कि, लडिमर्यो कि, डढिम¥यो कि, भाग्यो कि, महिना दिनमा हाजिर गर्न आएन भने सोधखोज गर्छौं, अर्को महिना पनि आएन भने उसलाई आजादी दिन्छौँ ।

हजारजना डाक्टर मन्त्रालयमा छन् भन्दा तपाईंजस्ता सर्वसाधारणले खै त हजारजना भनी सोधे भने कि मैले देखाउन सक्नुपर्यो, कि त विधि–प्रक्रियामा यहाँनिर छन्, धर्मरमा छन् भनी रेकर्ड देखाउन सक्नुपर्यो । मैले सुनेको छु, यतातिर यस्तो अवस्था पनि छ ।
यी सबै समस्याको छिटो–ढिलो हामी समाधान गर्छौं ।

यात्रुहरूको विवरण राख्ने कुरा र प्लेनमा अनाउन्स गर्ने व्यवस्था आरम्भ गरेका छौँ । अहिले सामान्य अवस्थामा रहे पनि यसलाई प्रभावकारी बनाउँछौँ । स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित विषयमा यथोचित ध्यान दिन्छौँ ।

एबोर्सनको कुरा आएको छ । पहिले २२ हप्तासम्मको गर्भको एबोर्सन गर्न पाउनेमा अहिले २८ हप्तासम्म गर्न पाउने कुरा आएको छ । पृथ्वीनारायण शाह जन्मेको भन्दा अलि पछिसम्म एबोर्सन गर्ने कुरामा मानवीय हुन्न कि भन्ने कुरा थियो ।

अहिले २८ हप्तासम्मको वकालत गरिरहेका छन् । यो कत्तिको मानवीय कुरा हो भन्नेबारे प्रश्न उठिरहेका छन् । यस्ता विषयमा छलफल गरेर निष्कर्ष निकाल्नु बुद्धिमानी हुन्छ कि भन्ने विषयले कतिपय विषयहरू अहिले किनारामा छन् ।

फुर्सदमा नीति–नियम, ऐनहरू बनायो, बनाइसकेपछि बेठिक बनाइयो भनेर पछुताउनुभन्दा बनाउनुअघि नै विचार गर्यो भने कार्यान्वयन गर्न सहज हुन्छ ।

(स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री भानुभक्त ढकालले मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हालेको सय दिनको कार्यप्रगति सार्वजनिक गर्न आइतबार मन्त्रालयमा आयोजित कार्यक्रममा मन्त्री ढकालले व्यक्त गरेको मन्तव्यको सम्पादित अशं। हेल्थपोस्ट नेपालका अंगदबहादुर सिंहको सहयोगमा)

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

कोरोनाको संक्रमण रोक्न सीमा बन्द गरौं : मन्त्री ढकाल

स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री भानुभक्त ढकालले नेपाललाई कोरोना भाइरस(कोभिड–१९) बाट बचाउन सीमा सुरक्षामा विशेष ध्यान दिनुपर्ने बताएका छन्।
मन्त्री ढकालले मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हालेको १००औं दिनमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा यस्तो बताएका हुन्।

‘कोरोनाको संक्रमण भित्रिने प्रमुख कारण खुला सीमा हो, संक्रमणबाट बच्न सबैभन्दा पहिला सीमा सुरक्षामा ध्यान दिनुपर्छ’ मन्त्री ढकालले भने।

संक्रमणबाट बच्न तातोपानी र रसुवागढी नाकामा निगरानीका लागि चिकित्सकको टोली खटाएइको र प्रदेशसंग समन्वय गरी नाकामा निगरानी गर्ने व्यवस्था मिलाइएको उनले जानकारी दिए।
त्यस्तै उनले चीनबाट उद्धार गरेर ल्याइएका कुनै पनि नेपालीलाई भाइरसको संक्रमण नभेटिएको पनि बताए।

‘नेपालीलाई उद्धार गर्न चीन गएका विमान चालक दलका कुनै पनि सदस्यमा कोरोना भाइरसको संक्रमण भेटिएको छैन्’,पत्रकार सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै मन्त्री ढकालले भने,‘कोरोनाबाट बच्न विमानस्थलको सुरक्षालाई विषेश निगरानी गरी प्रत्येकको स्वास्थ्य अवस्थाको परीक्षण गर्ने गर्छौ।’

नेपालमा हालसम्म कसैमा पनि कोरोनाको संक्रमण नभेटिएको र चालक दलका १८ जना सदस्य पनि सकुसल रहेका र उनीहरुलाई घर फर्काउने तयारी गरिएको मन्त्रालयले जानकारी दिएको छ।
विश्वभर कोरोनाको संक्रमण फैलिइरहेका बेला मन्त्रालयले पनि केही योजना बनाएको उनले बताए।

मन्त्री ढकालका अनुसार पहिलो चरणमा संक्रमण भित्रिन नदिन विदेशबाट नेपाल आउने सबै यात्रुहरुको अनिवार्य परीक्षण गर्ने, दोस्रो, संक्रमण भित्रिहालेमा आवश्यक सबै जनशक्ति परिचालन गर्नेलगायतका योजनाहरु बनाएको छ।

त्यस्तै सबैजसो सरकारी तथा निजिी अस्पतालहरुलाई पनि पूर्व तयारीमा राखिएको छ।

त्यस्तै कोरोनाको संक्रमणले महामारीको रुप लिए देशभर स्वास्थ्य संकटकालको घोषणा गर्ने योजना रहेको छ।
जसका लागि अस्पतालका अन्य बिरामीलाई घर पठाएर, केही अस्पतालहरुलाई पूर्णरुपमा कोरोनाको उपचारका लागिमात्रै प्रयोग गरिने मन्त्री ढकालले जानकारी दिए।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

स्वास्थ्य सरुवामा मन्त्रीको ‘मनपरी’, न पद मिल्छ न वरिष्ठता

स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री भानुभक्त ढकालले जिम्मेवारी सम्हालेको पाँचौँ दिन स्वास्थ्य सेवा विभागको निरीक्षणका क्रममा ‘ब्रिफिङ’ लिएपछि दुईवटा कुरा अगाडि सारे ।

पहिलो– सुन्ने चरणमा छु, जिम्मेवारी हेरफेर गर्न हतार गर्दिनँ ।
दोस्रो– मन्त्रालय विधिसम्मत ढंगले चलाउँछु ।

मन्त्री भएको ९२औँ दिन अर्थात् माथिका दुई प्रतिबद्धता गरेको ८६औँ दिन मन्त्री ढकालले स्वास्थ्य मन्त्रालयअन्तर्गत विभाग, महाशाखा, केन्द्र र अस्पतालका प्रमुखहरूको जिम्मेवारीमा ‘अर्थपूर्ण’ हेरफेर गरे ।

दर्जनभन्दा बढी महत्त्वपूर्ण निकायमा नेतृत्व बदल्दै गर्दा ढकालले स्वास्थ्य सेवा ऐन, कर्मचारी समायोजनको समयमा स्वीकृत दरबन्दी संरचना र स्वास्थ्य सेवाप्रवाहको सामान्य सिद्धान्तसमेत मिचिदिएका छन् । अधिकांश जिम्मेवारी राजनीतिक निकटताका आधारमा दिएको पाइएको छ भने ७ निर्देशकलाई स्वीकृत मापदण्डविपरीत समूहान्तरबाट जिम्मेवारी दिइएको छ । प्रमुख सचेतको रूपमा व्यवस्थापिका र कानुनमन्त्रीका रूपमा कार्यपालिकाको समेत परिपक्व जिम्मेवारी सम्हालिसकेका ढकालको पछिल्लो निर्णय विवादित बनेको छ ।

मन्त्री ढकालले संघीयता कार्यान्वयनका क्रममा ठूलो मिहिनेतले निर्माण गरिएको संगठन संरचना भत्काएका छन् । नयाँ संगठन संरचना (अर्गानोग्राम) बनाउँदा र कर्मचारी समायोजन पदस्थापनका क्रममा पनि वरिष्ठतालाई आधार लिइएको थियो । मन्त्री ढकालको जिम्मेवारी हेरफेर गर्दा न वरिष्ठता न त मिल्दो पद वा समूहलाई नै ख्याल गरेका छन् । यस हिसाबले बिहीबार स्वास्थ्यमा गरिएको सरुवामा मन्त्रीको मनपरी हाबी भएको छ ।

संघीय संरचनाअनुसार तीन तहका सरकार बनिरहँदा मन्त्रालय र विभागमा पुनरावलोकन भएको संरचनाविपरीत मन्त्री ढकालले पहिलोपटक स्वास्थ्य सेवा विभागको महानिर्देशकको जिम्मेवारी गैरचिकित्सक (हेल्थ इन्स्पेक्सन) समूका महेन्द्र श्रेष्ठलाई सुम्पिएका छन् । परम्परा जे भए पनि १२औँ तह नभएको र महानिर्देशक प्रशासनिक पद भएकाले अनुभवी र अनुकूलको मान्छेलाई लगिएको दाबी मन्त्रीनिकट व्यक्तिहरूको छ ।

२००७ सालको परिवर्तनपछि लगत्तै बनेको स्वास्थ्य विभागमा पहिलो महानिर्देशक नै चिकित्सक थिए । त्यसयता सम्भवतः सबै महानिर्देशक चिकित्सकमध्येबाटै बनाइएको इतिहास छ ।

‘आज डाक्टरको नाममा रहेको एउटा परम्परा र इतिहास पनि वर्तमान सरकारले भत्कायो,’ पूर्वमहानिर्देशक डा. राजेन्द्र पन्तले भने । २०५१ सालमा स्वास्थ्य सेवा विभाग बनेपछि डा. रामानन्द सिंह पहिलो महानिर्देशक बनेको विभागको रेकर्डमा उल्लेख छ ।

महानिर्देशक १२औँ तहबाट हुने र निमित्त दिँदा नियमतः विभागमै दरबन्दी भएकोमध्ये वरिष्ठतमलाई दिनुपर्ने हो । यस आधारमा डा. पोखरेललाई मन्त्रालय ताने पनि डा. भीमसिंह तिंकरी निमित्त महानिर्देशक हुनुपर्ने चिकित्सकहरू बताउँछन् ।

विभागको नि. महानिर्देशकको जिम्मेवारीमा रहेका डा. रोशन पोखरेललाई मन्त्रालयमा तानिएको छ । मन्त्रालयमा यसअघि समूहअनुसारकै दरबन्दीमा रहेका पब्लिक हेल्थ इन्स्पेक्सन समूहका श्रेष्ठले सम्हाल्दै आएको समन्वय महाशाखाको जिम्मेवारी डा. विकास देवकोटाले पाएका छन् । यसअघि नीति योजना महाशाखामा कार्यरत डा. देवकोटालाई समन्वयमा पठाइएको छ, जहाँ उनको समूह मिल्दैन । डा. देवकोटा जनरल हेल्थ समूहका हुन् ।

यसअघि देवकोटाले सम्हाल्दै आएको नीति योजना महाशाखामा पनि मेडिकल जनरलिस्ट समूहका डा. गुणराज लोहनीले जिम्मेवारी पाएका छन् ।

मन्त्रालयबाहिर स्वास्थ्य सेवा विभागअन्तर्गतका राष्ट्रिय तालिम केन्द्रको जिम्मेवारी पनि एकीकृत स्वास्थ्य चिकित्सा समूहका डा. यदुचन्द्र घिमिरेलाई दिइएको छ । पदअनुसारकै दरबन्दीमा भेक्टर बोन डिजिज कन्टोल एन्ड रिसर्च सेन्टरमा कार्यरत घिमिरेको ठाउँमा आफ्नै पद–समूहकै दरबन्दीमा तालिम केन्द्रमा रहेका मोहोमद दाउदलाई पठाइएको छ ।

त्यसैगरी, विश्वव्यापी रूपमा कोरोनाको त्रास व्याप्त रहेको अवस्थामा इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखामा समेत नेतृत्व फेरिएको छ । महाशाखामा पब्लिक हेल्थ एडमिनिस्ट्रेसन समूहको दरबन्दी भए पनि सोही समूहका डा. विवेकलाल कर्णलाई हटाएर जनरल हेल्थ समूहका डा. वासुदेव पाण्डेलाई ल्याइएको छ । डा. कर्णलाई भने समूह नै मिल्ने ठाउँ राष्ट्रिय क्षयरोग केन्द्रको निर्देशकमा लगिएको छ ।

त्यसैगरी, पब्लिक हेल्थ एडमिनिस्ट्रेसन समूहको दरबन्दी रहेको राष्ट्रिय एड्स तथा यौन रोग नियन्त्रण केन्द्रमा डा. रमेश खरेललाई जिम्मेवारी दिइएको छ । जनरल हेल्थ समूहका डा. खरेल यसअघि सार्क टिबी एन्ड एअआइभी सेन्टरमा थिए । सो सेन्टरको जिम्मेवारी यसअघि एड्स तथा यौनरोग नियन्त्रण केन्द्रमा रहेका डा. अनुज भट्टचनलाई दिइएको छ ।

गैरचिकित्सक महानिर्देशकको असर
हालसम्म चिकित्सक नै महानिर्देशक हुने परम्परा रहे पनि स्वास्थ्य नियमावलीमा चिकित्सक नै हुनुपर्ने स्पष्ट उल्लेख छैन । यद्यपि, महानिर्देशक १२औँ तहको हुने व्यवस्था भने छ । १२औँ तह नहुँदा ११औँ तहका वरिष्ठतम चिकित्सकलाई महानिर्देशक दिने परम्पराविपरीत ढकालले गैरचिकित्सकलाई महानिर्देशक बनाएपछि स्वास्थ्य सेवाप्रवाहमै समस्या पैदा हुन सक्ने पूर्वमहानिर्देशकहरू बताउँछन् ।

‘देशभरका अस्पतालका प्रमुख, महाशाखा र केन्द्रका प्रमुखहरू डाक्टर हुने अवस्थामा समान तहको तर गैरचिकित्सक मान्छेले काम लगाउन अप्ठ्यारो पर्छ,’ पूर्वमहानिर्देशक डा. सुशीलनाथ प्याकुरेलले भने, ‘गैरचिकित्सकलाई नै महानिर्देशक दिँदा पनि १२औँ तहको भएको भए हुन्थ्यो ।’

पूर्वनिमित्तमहानिर्देशक डा. राजेन्द्र पन्तले पनि बीचमा केही वर्ष विभाग खारेज भए पनि २००७ सालदेखि नै चिकित्सक नै महानिर्देशक हुने परम्परा तोडिएको भन्दै दुःख व्यक्त गरे । ‘जस्तो अवस्थामा पनि कम्तीमा डाक्टर महानिर्देशक हुने व्यवस्था भत्किएको थिएन,’ डा. पन्तले भने, ‘यसले स्वास्थ्य सेवामा कार्यरत समग्र चिकित्सकको मनोबल घटाउँछ ।’

मुलुकमा प्रजातन्त्रको उदयपछि सुरुमा डा. यज्ञराज जोशी विभागको महानिर्देशक बनेका थिए । २०५१ सालको नियमावलीपछि पनि डा. रामानन्द सिंह महानिर्देशक बनेका थिए । यसबीचमा नियमानुसार १२औँ तहको दरबन्दी भएकाले १२औँ तहका व्यक्ति भएको सन्दर्भमा जुनसुकै समूहका व्यक्तिलाई महानिर्देशक बनाउन सकिने र १२औँ तह नहुँदा विभागमा दरबन्दी भएकामध्ये वरिष्ठतमलाई निमित्त दिनुपर्ने हो ।

कोरोनासँग जुधिरहँदा रोग नियन्त्रण महाशाखासहित सरुवारोग अस्पतालसम्म व्यापक हेरफेर
पछिल्ला दिनमा चीनमा कोरोना भाइरसले महामारीको रूप लिइरहेको र विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ)ले विश्वव्यापी स्वास्थ्य संकटकाल घोषणा गरेको समयमा महत्त्वपूर्ण निकायमा एकैपटक ठूलो हेरफेर गर्नु अविवेकी कदम भएको टिप्पणी विज्ञहरूको छ । मन्त्रीले महामारीसँग जुध्न तयारी गर्नुपर्ने र चीनबाट फर्काएकाहरू क्वारेनटाइनमै रहेको अवस्थामा विभागको महानिर्देशक, इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाको निर्देशक र सरुवारोग अस्पतालको समेत निर्देशक एकैपटक बदल्ने निर्णय गरे ।

पूर्वमहानिर्देशक डा. प्याकुरेलले महामारीको समयमा महत्त्वपूर्ण निकायको नेतृत्व इनट्याक्ट राखेर तयारी थाल्नुपर्नेमा एकैपटक ठूलो परिवर्तन सुझबुझपूर्ण हुन नसक्ने बताए । ‘देशभरका डाक्टर, स्वास्थ्यकर्मी, अस्पतालसँग समन्वय गर्नुपर्ने समयमा गैरडाक्टर नेतृत्वलाई टेरेनन् भने अवस्था के हुन्छ ?’ उनले प्रश्न गरे ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

‘चीनमा रहेका नेपाली विद्यार्थीलाई फिर्ता ल्याउने तयारी तीव्र, १४ दिन क्वारेन्टाइनमा राखिनेछ’

भानुभक्त ढकाल

स्वास्थ्य तथा जनसंख्या एवम् कानून न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्री भानुभक्त ढकालले चीनमा रहेका नेपालीहरूलाई ल्याउने तयारीमा सरकार रहेको बताएका छन्।

नोवल कोरोना भाइरस संक्रमणको नियन्त्रणका लागि भइरहेका प्रयासका सम्बन्धमा संघीय संसदलाई जानकारी गराउँदै मन्त्री ढकालले चीनमा रहेका नेपालीहरूलाई स्वदेश फिर्ता गरिने प्रष्ट पारेका हुन्। चीनमा रहेका नेपालीहरू ल्याउन तयारीसँगै उनीहरूलाई राख्ने स्थानको खोजीमा सरकार रहेको उनले बताए।

चीनमा अध्ययनरत नेपाली विद्यार्थी ल्याउने विषयमा सरकार गम्भीर रहेको उल्लेख गर्दै मन्त्री ढकालले उनीहरूलाई चाँडै स्वदेश ल्याउन सरकारले तयारी गरिरहेको बताए। ‘नेपाल फर्किन चाहने विद्यार्थीलाई ल्याउन र अरुलाई संक्रमणको जोखिम नहोस् भन्नेमा पनि सरकार गम्भीर छ,’ उनले भने।

मन्त्री ढकालले हुवान प्रान्तमा विमानस्थल बन्द रहेको जानकारी दिँदै यातायात सञ्चालन भएपछि नेपाली विद्यार्थीलाई फिर्ता ल्याइने बताए। ‘फिर्ता ल्याएका विद्यार्थीलाई न्युनतम १४ दिन क्वारेन्टाइनमा राखेर मात्रै सार्वजनिक सम्पर्कमा पठाउने गरी तयारी गरिएको छ,’ उनले भने।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

डाक्टरले सरकारी अस्पताललाई सम्पर्क कार्यालय बनाएर निजीमा सेवा दिइरहेका छन् : मन्त्री ढकाल

स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री भानुभक्त ढकालले चिकित्सकहरूले सरकारी अस्पताललाई सम्पर्क कार्यालयका रूपमा प्रयोग गरिरहेको बताएका छन् । बिहीबार प्रतिनिधिसभाअन्तर्गत राज्यव्यवस्था तथा सुशासन समितिको बैठकमा एक विधेयकमाथिको छलफलमा मन्त्री ढकालले सरकारी चिकित्सकले आफू कार्यरत अस्पताललाई सम्पर्क कार्यालय बनाएर सेवा भने निजी अस्पतालमा दिइरहेको बताएका हुन् । यद्यपि, स्वास्थ्यसेवाका कर्मचारी तथा चिकित्सकको पारिश्रमिक तथा सेवा–सुविधा न्यून भएकाले यस्तो अवस्था सिर्जना भएको उनको आशय थियो ।
सरकारी चिकित्सकको सेवा–सुविधा कम हुँदा सरकारी अस्पताल सम्पर्क कार्यालयजस्तो बनेको र उपचार भने निजीमा हुने गरेको जनाउँदै मन्त्री ढकालले यस्तो अवस्था अन्त गर्न चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीको सेवा–सुविधामा वृद्धि गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।

संघीय निजामती सेवाको गठन, सञ्चालन र सेवाका सर्त सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयकको प्रतिवेदनमाथिको छलफलका क्रममा मन्त्री ढकालले विद्यमान समस्या समाधानका लागि चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीको सेवा–सुविधा थप हुने गरी विधेयक ल्याउनुपर्ने प्रस्ताव संसदीय समितिसमक्ष राखे । बैठकमा नेपाल स्वास्थ्यसेवाको पदपूर्तिलगायत स्वास्थ्यसम्बन्धी विविध विषयमा छलफल भएको थियो ।

छलफलमा सहभागी सांसदहरूले स्वास्थ्यसेवाको सुधारका लागि सरकारी सेवामा चिकित्सकको सेवानिवृत्त हुने उमेरहद बढाउनुपर्ने, विशेषज्ञ चिकित्सकले आमजनताको सेवा गर्ने गरी विधेयकमै व्यवस्था गर्नुपर्ने, विशेषज्ञ बन्नका लागि चिकित्सकले अनिवार्य रूपमा कर्णाली क्षेत्रमा काम गरेको हुनुपर्ने प्रावधान राख्नुपर्ने, प्रत्येक वडामा एमबिबिएस डाक्टरसहितको अस्पतालको परिकल्पना विधेयकमा गर्नुपर्ने, निजामती सेवाका कर्मचारी र स्वास्थ्यकर्मीलाई फरक दृष्टिले हेर्नुपर्ने, स्वास्थ्यकर्मीको बढुवा, अध्ययनलगायत विषयमा विधेयकमै स्पष्ट व्यवस्था गर्नुपर्नेलगायत सुझाब दिएका थिए ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

मन्त्री ढकालको घोषणा :  अब नर्सको पारिश्रमिकमा विभेद हुँदैन

स्वास्थ्यमन्त्री भानुभक्त ढकालले सरकारी अस्पतालहरूमा कार्यरत नर्सको तलबमा रहेको विभेद अन्त गर्ने घोषणा गरेका छन् । अब सरकारीस्तरका सबै अस्पतालमा काम गर्ने समान तहका नर्सले समान पारिश्रमिक पाउने मन्त्री ढकालले बताएका हुन् । कान्ति बाल अस्पतालको ५८औँ वार्षिकोत्सव समारोहमा मंगलबार मन्त्री ढकालले सरकारी अस्पतालमै पनि नर्सको पारिश्रमिकमा विभेद गरिँदै आएको बताउँदै यो विभेदकारी व्यवस्था अन्त गर्ने बताएका हुन् । ‘सरकारी अस्पतालमा रहनुभएका नर्सहरूको एकअर्को अस्पतालसँग जुन विभेदपूर्णखालको आर्थिक हैसियतको निर्धारण भएको छ, यसलाई ढिलो–छिटो अन्त्य गर्नुपर्छ,’ मन्त्री ढकालले भने ।

यद्यपि, बढी सुविधा लिइरहेका अस्पतालका नर्सको पारिश्रमिक घटाएर वा कम लिइरहेकाको बढाएर पारिश्रमिकमा समानता ल्याउनेबारे भने उनले खुलाएका छैनन् । यी दुवै अवस्थामा नर्सको पारिश्रमिकमा समानता ल्याउन सकिन्छ । सरकारी दरबन्दीका नर्सको न्यूनतम तलबमान निर्धारित नै हुने हुँदा कुनै अस्पतालमा थप सुविधा दिइएकै कारण सरकारी नर्सको सेवा–सुविधा असमान हुन गएको हो । अर्कोतर्फ निजी क्षेत्रमा काम गर्ने नर्समाथिको श्रमशोषण तथा नसिङ बेरोजगारीको अवस्था विकराल छ, जसको समाधानका लागि सरकारले ठूलो पहलकदमी लिनु आवश्यक छ ।

अस्पतालहरूबीच रहेको पारिश्रमिकको असमानताकै कारण एक अस्पतालमा कार्यरत नर्स अर्को अस्पतालमा सरुवा हुन खोज्ने तथा विज्ञापनमार्फत पनि जान खोज्ने प्रवृत्ति समस्याका रूपमा रहेको मन्त्री ढकालको भनाइ छ । ‘आर्थिक विभेदकै कारण वीर अस्पतालमा कहिले कर्मचारी माग्ला भनेर कान्ति अस्पतालका नर्सहरू बस्नुभएको छ,’ मन्त्री ढकालले भने, ‘अस्पतालका बीचमा समेत समानता छैन भने हामीले कसरी समाजमा समानताको कुरा गर्न सक्छौँ ? यस्ताखालका कुरालाई ढिलोछिटो बहिष्कार गर्नुपर्छ ।’

त्यस्तै, मन्त्री ढकालले डाक्टर र नर्सको अध्ययन बिदालाई एउटा नियममा ल्याउनुपर्ने बताए । ‘कति प्रतिशतसम्मलाई अध्ययन गर्न जान दिने भन्ने किटान गर्न सकियो भने नर्स तथा डाक्टरको अभाव हुँदैन,’ मन्त्री ढकालले भने । अध्ययन बिदाको प्रभावकारी नियम नहुँदा भनसुनका आधारमा केही सीमित व्यक्ति वा समूहले मात्र यसको लाभ लिइरहेको मन्त्री ढकालको ठहर छ । ‘कुनै अस्पतालमा कुनै व्यक्तिको पावर छ, सोर्सफोर्स लगाउन सक्छ भने उही मात्र अध्ययन गर्न बाहिर गइरहेको छ,’ मन्त्री ढकाले भने, ‘वार्षिक रूपमा प्रतिशत तोकेरै पढाउन थालियो भने सबैले पढ्न पाउनेछन् ।’

सरकारले लगानी गरेर डाक्टर बनाउन योगदान गरे पनि डाक्टरले आफ्नो दायित्व पूरा गर्न नसकेको मन्त्री ढकालले बताए । ‘बाहिर गएर पढेर आउनुहुन्छ तर काठमाडौं उपत्यकाभन्दा बाहिर पाइला नै टेक्न नपरोस् भन्नेखालको चिन्तन र छाप कलिलै उमेरमा डाक्टरमा परेको छ,’ मन्त्री ढकालले भने, ‘सरकारले खटाएको ठाउँमा डाक्टर जाने हो भने डाक्टरको अभाव हुँदैन ।’

मन्त्रालयको जिम्मेवारी वहन गरेको २ महिनामा सबैलाई विधिसंगत तरिकाले चलाउन निकै गाह्रो परेको मन्त्री ढकालले सुनाए । २ महिनाभित्रमा राम्रा कुराहरू पनि प्राप्त गरेको मन्त्री ढकालले तिनलाई सम्हालेर स्वास्थ्य क्षेत्रको सुधार गर्नुपर्छ भन्ने साथीहरूको साथ लिएर बहुत धृष्टताका साथ परिर्वतनको अनुभूति गराउने प्रतिबद्धतासमेत व्यक्त गरे ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

मन्त्री ढकालले औँल्याए स्वास्थ्यका ७ समस्या, ‘सुधार गर्न सुरो हुनुको विकल्प छैन’

स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री भानुभक्त ढकालले स्वास्थ्यका समस्याहरू औँल्याएका छन् । सबैभन्दा बढी समस्या मन्त्रालयमै देखेका मन्त्री ढकाल आफू नेतृत्वमा आएसँगै करिब डेढ महिनादेखि समस्या पहिचानको क्रममा रहेको बताउँदै आएका छन् । यसैक्रममा उनले शुक्रबार नेपाल अर्बुद रोग निवारण संस्थाको २९औँ केन्द्रीय सभामा स्वास्थ्यका ७ प्रमुख समस्या औँल्याएका हुन् ।

स्वास्थ्यका समस्या तथा मन्त्रालयको सुधारका लागि अब सुरो हुनुको विकल्प नभएको मन्त्री ढकालको निष्कर्ष छ । मन्त्री ढकालले समायोजनदेखि चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीको असमान सेवा–सुविधासम्मलाई समस्याका रुपमा प्रस्तुत गरेका छन् । मन्त्री ढकालले औँल्याएका स्वास्थ्यका समस्यालाई यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ ।

मन्त्री ढकालको नजरमा स्वास्थ्यका ७ समस्या
१. समायोजनका समस्या रहेका छन् । स्वास्थ्यका ६–७ हजार कर्मचारी अझै पनि मन्त्रालयवरिपरि नै हिँडिरहनुभएको छ । धेरै कर्मचारी भन्नुहुन्छ– मरेका मानिसको पनि समायोजन भएको छ । कर्मचारीको मृत्यु भएको डेढ वर्षसम्म उसको खातामा पैसा गइरहेको रहेछ । थितिविधिको कुरालाई अलि स्थापित गर्नेतर्फ जानु जरुरी छ ।

२. डाक्टर–नर्सका हिसाबले हेर्ने हो भने अस्पतालपिच्छे सेवा–सुविधा फरक देखिन्छ । सरकारी र निजीको बीचमा मात्र विविधता होइन, वीर अस्पतालमा काम गर्ने नर्स र कान्ति बाल अस्पतालमा काम गर्ने नर्सको सेवा–सुविधामा एकरूपता छैन । यस्तो स्थिति हुँदा सेवा–सुविधा अलि बढी भएको ठाउँमा जान पाए हुन्थ्यो भन्ने सधैँभरि कर्मचारीको मनमा रहिरहन्छ ।

३. राज्यले लगानी गरेर छात्रवृत्तिमा पढाएका डाक्टर कहाँ हुनुहुन्छ भनेर आयोग नै बनाएर खोज्नुपर्ने स्थितिमा हामी गुज्रिरहेका छौँ । राज्यले लगानी गर्छ, पढ्छ । फलानो ठाउँमा सेवा गर्न जानुपर्यो भन्दा भरसक गाउँमा टेक्ने होइन, फर्केर हेर्नसमेत नपाए हुन्थ्यो भने मनोविज्ञान छ ।

४. अस्पतालभित्र दुई कुरा एकदमै डरलाग्दा हुने गरेका छन्– एउटा औषधिसम्बन्धी खरिद–विक्रीको पक्ष र अर्को उपकरण खरिद–विक्रीको पक्ष । कानुन मन्त्रालयमा हुँदा हजार र लाखभन्दा माथिको हिसाब–किताब प्रायः सुन्नुपर्दैनथ्यो । तर, स्वास्थ्य मन्त्रालयमा आएपछि अर्ब र खर्बभन्दा तलको हिसाब नै हुँदैन । त्यसले गर्दा एकदमै ज्यान जोखिममा भएको ठानेर काम गर्नुपर्ने बाध्यता छ । यसबाट कसरी मुक्त हुने र जोगिने भन्ने चुनौतीको विषय बनेको छ ।

५. हामीमा थिति बिग्रिएको छ । सरकारले दिने त तलब हो, महिना मरेपछि पाइहालिन्छ । अतिरिक्त व्यक्ति र संस्थाहरूलाई रिझाइयो भने अतिरिक्त आय–आर्जन हुन्छ भन्नेजस्ता स–सना कुराले पनि हाम्रा लोभी मन बिरक्तिएर लागेका छन् । यसले थिति र प्रणालीलाई कमजोर बनाइरहेको छ ।

६. विदेशी मित्रहरूको एकजना प्रतिनिधि आएन भने पनि तपाईं–हामीले गरेको कार्यक्रमा के समस्या रहेछन्, कसरी जाने, कुन–कुन कोणबाट कुरा उठे, त्यो त्यहाँ रिपोर्टिङ हुन्छ । कसरी राम्रो गर्ने भन्ने योजना बन्छ । तर, हाम्रोमा कस्तो हुँदो रहेछ भने कार्यक्रममा जो भाग लिन गएको छ, त्यसबाहेक अरुलाई थाहा हुँदैन । ढुक्कले भाग लिन्छ, आनन्दले बस्छ । यसले पनि हामी कसरी जाने भन्ने कुरा अरुबाट सिक्नुपर्छ । विदेशीले गर्ने गरेका राम्रा कुरा हामीले सिक्न सकेनौँ ।

७. निजी अस्पातलले १० प्रतिशत निःशुल्क सेवा दिने भन्ने विषयमा छलफल गर्नु जरुरी छ । किनभने, अस्पताल खोल्नुअघि १० प्रतिशत बेडबारे जुन सेवा दिनुपर्छ भनिएको छ, त्यो अनिवार्य कुरा हो, इच्छाको कुरा होइन । त्यो अस्पताल सञ्चालकहरूको आफन्तको कुरा हो कि अधिकारको कुरा हो ? अरुको अधिकारको कुरा हो भने त्यसलाई कसरी नियममा लैजाने, त्यसको अनुगमनतर्फ लाग्नु जरुरी छ ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

धमाधम नियुक्ति गर्दै स्वास्थ्य मन्त्रालय, विवादमुक्त बन्न सकेन निर्णय

लामो समयदेखि रिक्त स्वास्थ्यअन्तर्गतका विभिन्न काउन्सिल र निकायमा मन्त्रालयले एकपछि अर्को नियुक्ति गर्दै आएको छ । करिब एक हप्ताको बीचमा मन्त्रीस्तरीय निर्णयबाट ४ पदाधिकारीसहित विभिन्न नियुक्ति भए । प्रधानमन्त्री केपी ओलीका विश्वासपात्र मानिने मन्त्री भानुभक्त ढकाललाई राम्रो काम गर्नका लागि कतैबाट असहयोगको गुन्जायस नभएको अवस्थामा नियुक्तिमा प्रश्न उब्जिनु पनि संशयपूर्ण बनेको छ । यसअघि तत्कालीन स्वास्थ्यमन्त्री उपेन्द्र यादवले चिकित्सा, नर्सिङ, फार्मेसीलगायतका काउन्सिल र प्रतिष्ठानमा नियुक्तिका लागि गरेका सिफारिससमेत प्रधानमन्त्रीले अड्काएका थिए, जुन यादवको सरकारबाट बाहिरिने अनेक कारणमध्ये एक थियो ।
ढकालले मन्त्रालयबाट यादवले गरेका सिफारिस फिर्ता लिने र नयाँ सिफारिस गर्ने निर्णय लिइसकेका छन् । यसबीचमा ढकालले पटक–पटक राजनीतिक अस्थाका आधारमा पक्षपात नगर्ने र विधि र प्रक्रियालाई नभत्काउने प्रतिबद्धता दोहोर्याइरहँदा उनका प्रत्येक निर्णयलाई सोही प्रतिबद्धताको कसीमा जाँच्नुपर्ने मन्त्रालयका अधिकारीहरू बताउँछन् ।

काउन्सिलमा अखिल कार्यकर्ताको नियुक्ति
ढकालको सिफारिसमा मन्त्रिपरिषद्को ७ पुसको बैठकले दुई महिनादेखि रिक्त नेपाल मेडिकल काउन्सिलको रजिस्ट्रार पदमा डा. कृष्ण अधिकारीलाई नियुक्त गरेको छ । तत्कालीन मन्त्री खगराज अधिकारीको सिफारिसमा सदस्य भइसकेका अधिकारी स्वयम् मन्त्री ढकाल र वर्तमान अध्यक्ष डा. भगवान् कोइरालाको समेत अरुचिका बाबजुद रजिस्ट्रार बनेको नेकपानिकट चिकित्सकहरू बताउँछन् ।

अध्यक्ष डा. कोइराला डा. सुप्रभात श्रेष्ठलाई रजिस्ट्रार बनाउन चाहान्थे । तर, अधिकारीलाई पूर्वस्वास्थ्यमन्त्री खगराज अधिकारीको दबाबमा रजिस्ट्रार बनाइएको स्रोतको भनाइ छ । काउन्सिलका सदस्यहरूको नियुक्तिका सन्दर्भमा प्रधानमन्त्रीकी फिजिसियन डा. दिव्यासिंह शाहको समेत प्रभावले काम गरेको बुझाइ नेकपानिकट चिकित्सकको छ ।

सोही बैठकले करिब १ वर्षदेखि रिक्त काउन्सिलको ५ सदस्यमा गरेको नियुक्तिको निर्णय पनि विवादरहित हुन सकेन । डा. हरिहर वस्ती, डा. सुप्रभात श्रेष्ठ, डा. प्रेनितकुमार पोखरेल, डा. सन्ध्या चापागाईं र किशोरविक्रम मल्ललाई नियुक्त गरेको थियो । यीमध्ये उपभोक्ताको कोटामा तत्कालीन एमालेनिकट अखिलका पूर्वअध्यक्ष मल्ललाई ल्याएपछि काउन्सिलजस्तो उपभोक्ता हितमा काम गर्नुपर्ने संस्थामा कार्यकर्ता भर्तीको अपजस मन्त्री ढकालले बोक्नुपरेको छ ।

गंगालालमा पनि राजनीतिक आस्था नै आधार
सहिद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय केन्द्र बाँसबारीको कार्यकारी निर्देशकमा स्वास्थ्यमन्त्री ढकालको सिफारिसमा मन्त्रिपरिषद्को बैठकले ७ पुस (सोमबार) डा. चन्द्रमणि अधिकारीलाई नियुक्त गरेको छ । यसअघि अस्पतालका निमित्तनिर्देशकका रूपमा डा. युवराज लिम्बूलाई पूर्वस्वास्थ्यमन्त्री यादवले गत साउनमा जिम्मेवारी दिएका थिए ।
लिम्बूको नियुक्ति तत्कालीन मन्त्रीका सल्लाहकार डा. केके राईको दबाब र प्रभावमा भएको थियो । निर्णय तथा क्लिनिकल क्षमतामै प्रश्न उठेका लिम्बूको नियुक्ति गंगालालभित्र धेरै वरिष्ठ चिकित्सकका लागि असन्तुष्टि र चित्तदुखाइको विषय थियो ।  तर, मन्त्री ढकालले तुलनात्मक रूपमा लिम्बूभन्दा वरिष्ठ चिकित्सकबाट रुचाए पनि अधिकारीलाई ल्याउँदा पार्टीनिकटता हेरेको र वरिष्ठतालाई पन्छाएको आरोप वरिष्ठ चिकित्सकहरूको छ । अधिकारीको नियुक्तिमा राष्ट्रपतिको प्रभाव रहेको गंगालालका चिकित्सक बताउँछन् । कुनै वेला नमुना सरकारी अस्पतालको उपमा पाएको गंगालाल बिस्तारै अधोगति र राजनीतिक खिचातानीमा फस्न थालेको छ ।

राजनीतिक सन्तुलन मिलाउन गरियो प्रतिष्ठानको निर्देशकमा नियुक्ति
मन्त्री ढकालले बिहीबार मन्त्रीस्तरीय निर्णयबाट कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानको शिक्षाध्यक्ष (रेक्टर) मा डा. निरेश थापालाई नियुक्त गरेका छन् । यसअघि प्रतिष्ठानका उपकुलपति प्रा.डा. राजेन्द्रराज वाग्लेले रेक्टरका लागि डा. थापासहित डा. भरतमणि पोखरेल र डा. बद्री बडूको नाम सिफारिस गरेका थिए । वरिष्ठताका आधारमा अन्य डाक्टर पर्ने भए पनि मन्त्री ढकालले सिफारिसमा डा. थापालाई छाने । त्यसैगरी, प्रतिष्ठानको अस्पताल निर्देशनमा डा. मंगल रावल नियुक्त भएका छन् । मल्ल प्रदेशमन्त्रीका भाइसमेत हुन् । पदाधिकारीमा राजनीतिक सन्तुलन मिलाउन मल्ललाई नियुक्त गरेको बताइएको छ । यद्यपि, रावललाई प्रतिष्ठानकै कोटामा विशेषज्ञ पढेर सोही ठाउँलाई कर्मथलो बनाइरहेको सन्दर्भमा रिवार्ड गरिएको बुझाइ कतिपय चिकित्सकको छ ।

अदालतले सरुवा निर्णय कार्यान्वयन नगर्न अन्तरिम आदेश दिएर पनि फर्कन सकेनन् औषधि व्यवस्था विभागका महानिर्देशक ढकाल
स्वास्थ्य मन्त्रालयमा पदाधिकारी नियुक्ति प्रक्रिया प्रमुख रूपमा उठेको छ । औषधि व्यवस्था विभागमा ११औँ तहमा कार्यरत फार्मेसी सेवाका कर्मचारी विभागको महानिर्देशक नियुक्तिका लागि योग्य हुुने कानुनी व्यवस्था छ । तर, करिब ६ महिनादेखि फार्मेसी सेवाका ११औँ तहलाई पन्छाएर १०औँ तहका पानबहादुर क्षेत्रीलाई निमित्त दिइएको छ । अघिल्लो मन्त्रीले गरेको सो निर्णय सच्याउन ढकालले कुनै तदारुकता देखाएका छैनन्् । त्यसैगरी, मन्त्रालयअन्तर्गतका अन्य थुप्रै निकायमा वरिष्ठलाई पन्छाएर कनिष्ठलाई अगाडि बढाइएको सन्दर्भमा समेत मन्त्रीको निर्णयले उनको ‘विधिसम्मत’ रटानको परीक्षा हुने मन्त्रालयका अधिककारीहरू बताउँछन् ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

एनएमए चुनावबारे स्वास्थ्यमन्त्री : डाक्टरले जसलाई पत्याउँछन् त्यही सरकारको प्यानल

स्वास्थ्यमन्त्री भानुभक्त ढकालले चिकित्सकहरुले पत्याएको प्यानल नै सरकारको आधिकारिक प्यानल भएको बताएका छन् । नेपाल चिकित्सक संघको नजिकीदोँ अधिवेशनलाई लक्षितगर्दै मन्त्री ढकालले चिकित्सकले पत्याएका (विजयी हुने) चिकित्सकहरुसँग मिलेर काम गर्ने भन्दै यस्तो टिप्पणी गरेका हुन् ।

ढकाल शुक्रबार साँझ चिकित्सक संघले आयोजना गरेको नवनियुक्त मन्त्रीलाई शुभकामना तथा बधाई दिन आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै थियो । ढकालले मन्तव्यको क्रममा पटकपटक नजिकीँदो निर्वाचनको प्रसंग उप्काएपनि चिकित्सकको मतलाई प्रभावित पार्नेगरी कुनै विवादास्पद अभिव्यक्ति दिएनन् ।
वर्तमान अध्यक्ष डा. मुक्तिराम श्रेष्ठतर्फ लक्षित गर्दै उनले भने, ‘तपाईले राम्रो काम गर्नुभयो, नदोहोर्याउँने भन्ने नै छ क्यार’, ढकालले आगामी निर्वाचनका एक प्रत्याक्ष डा. लोचन कार्कीतिर हेर्दै भने ‘यहाँ अर्को समूहका साथीहरु देखिनु भएको छैन्, तर जो जितेर आउँछ सरकार उहाँहरुसँगै मिलेर काम गर्छ ।’
उनले आफू स्वास्थ्य मन्त्रालयमा हुँदासम्म कुनै जायज मागका लागि हुनै प्रकारको आन्दोलनको अवस्था नआउँने विश्वास पनि लिए । ‘आन्दोलनका लागि आन्दोलन, असहयोगका लागि आन्दोलन भयो भने सरकारले नियम कानुनका पालना गराउँछ र गराउँनुपर्छ’

संघको माघमा हुने अधिवेशनका लागि लोकतान्त्रिक समूहबाट डा. लोचन कार्कीले पूर्ण प्यानल मैदानमा उतारेको छ । प्रगतीशील समूहबाट अध्यक्षमा डा. पुष्पमणि खरालसहित १० जनामात्रै उमेदवार मैदानमा उतारेको छ । लामो समयदेखि प्रजातान्त्रिक समूहको बर्चश्व रहेको संघमा यसपटक उल्लेख्य रुपमा नयाँ सदस्यहरु थपिएको सन्दर्भमा प्रगतीशीलले बलियो टक्कर दिनसक्ने संभावना रहेपनि पूर्ण रुपमा उमेदवारसमेत मैदानमा उतार्न नसक्दा अहिले प्रगतिशील समर्थित चिकित्सकको मनोवल कम्जोर भएको छ ।

प्रजातान्त्रिक समूहले डा. कार्कीसहित बरिष्ठ उपाध्यक्षमा डा. शिवप्रसाद श्रेष्ठ, उपाध्यक्षमा डा. अनिल कार्की, महासचिवमा डा. बद्री रिजाल, कोषध्यक्षमा डा. प्रकाश बुढाथोकी, सहसचिवमा डा. निरजकुमार सिंह, सहकोषाध्यक्षमा डा. विश्वराज दवाडीलाई मैदानमा उतारेको छ । सदस्यहरुमा डा. विक्रान्त ढकाल, डा. विपेश आचार्य, डा. नन्दाकुमारी गुरुङ, डा. प्रमोद जोशी, डा. रितेश थापा र डा. सञ्जिव तिवारीलाई मैदानमा उतारेको छ । त्यसैगरी प्रगतीशील समूहले डा. खरालको नेतृत्वमा बरिष्ठ उपाध्यक्षमा डा. रक्षा श्रेष्ठ, उपाध्यक्षमा डा. रञ्जितकुमार झा, महासचिवमा डा. मधुर बस्नेत, कोषाध्यक्षमा डा. संजितकुमार साह, सहसचिवमा डा. सैलेन्द्र झा, सहकोषाध्यक्षमा डा. उदयनारायण सिंहलाई मैदानमा उतारेको छ । समूहले कतिपय उमेदवार आफ्नो नभएपछि स्वतन्त्र उमेदारी दिएकालाई समेत पछि प्यानलमा पारेको हो ।

सदस्यहरुमा डा. दिपकप्रसाद कोइराला, डा. जगदिशचन्द्र विष्ठ, डा. लिजन महर्जन, डा. राजेशकुमार साह, डा. सुमन काफ्ले र डा. त्रिभूवन चन्द्र झालाई मैदानमा उतारेको छ । संघको निर्वाचन आगामी माघ ४ र ५ गते उपत्यकामा र १७ देखि २१ उपत्यकाभित्र हुँदैछ ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

म सरकारी स्कुलबाट बोर्डिङमा सरुवा भएको विद्यार्थीजस्तो भएको छु : मन्त्री ढकाल

स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री भानुभक्त ढकालले आफू सरकारी विद्यालयबाट भर्खरै बोर्डिङमा सारिएको विद्यार्थीजस्तो भएको बताएका छन् । शुक्रबार नेपाल चिकित्सक संघको कार्यक्रममा मन्त्री ढकालले सरकारी विद्यालयमा कक्षा ६ मा पढ्दै गरेको विद्यार्थीलाई एक्कासि बोर्डिङमा सारिँदा ऊ जसरी अलमलमा पर्छ आफू पनि कनुन मन्त्रालयबाट स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयमा सारिँदा त्यस्तै अलमलको अवस्थामा रहेको बताएका हुन् ।

‘सरकारीमा राम्रै गरिरहेका सरहरूले बोर्डिङमा लगे, अहिले बडो अलमलमा परेको छु,’ मन्त्री ढकालले भने । कानुन मन्त्रालयमा राम्रो नतिजा दिएकाले प्रधानमन्त्री तथा पार्टीले आफूलाई प्रत्यक्ष जनसरोकारको तथा समस्या बढी भएको स्वास्थ्यको जिम्मेवारी सुम्पिएको उनको आशय थियो । मन्त्री ढकाल एक महिनाअघि मात्र मन्त्रीमण्डल पुनर्गठनका क्रममा कानुनबाट स्वास्थ्यमा ल्याइएका हुन् ।

मन्त्री ढकालले स्वास्थ्यमा आफू भर्खर विश्वविद्यालयमा भर्ना भएर अध्ययन थालेको विद्यार्थीबराबर भएको प्रतिक्रिया दिए । ‘म भर्खर विश्वविद्यालयमा भर्ना भएर पढ्न सुरु गरेको नयाँ विद्यार्थीजस्तो भएको छु,’ मन्त्री ढकालले भने, ‘मैले धेरै पढ्न, बुझ्न र गर्न बाँकी छ ।’

मन्त्री ढकालले कानुनभन्दा स्वास्थ्य मन्त्रालयमा अलिकति ठूलो संरचना भएकाले समस्या पनि ठूलै भएको बताए । ठूलो संस्था भएकाले संस्थामा आबद्ध मानिसहरूमा शक्तिको दम्भ बढी पएको उनले बताए । ‘शक्तिको आडमा मैले जे गरे पनि हुन्छ भन्ने प्रवृत्ति हाबी रहेको पाएँ,’ मन्त्री ढकालले भने, ‘तर, यसलाई नबदली हुँदैन र बदलिन्छ । यसलाई थितिमा ल्याउने काम मेरै हो ।’

समस्याको खास पहिचानमा केन्द्रित भएको बताउँदै मन्त्री ढकालले केही समस्याको पहिचान भइसकेको र केहीको अध्ययन भइरहेको बताए । समस्या पहिचान भइसकेकापछि एक्सनमा जाने तर यही मोडल र तरिकाको एक्सन लिने भन्ने विषयमा निश्चित भइनसकेको उनको भनाइ छ । ‘समस्याको पहिचान भएसँगै एक्सनमा जाने हो,’ उनले भने, ‘अब छिट्टै एक्सन सुरु हुन्छ तर यही नै हुन्छ भन्ने भने निर्क्योल भइसकेको छैन ।’

मन्त्री ढकालले मन्त्रलयमा व्यापक अनियमितता भएको बताए । थिति बसाल्ने काम पनि मन्त्रलयबाटै सुरु गर्ने उनको भनाइ छ । स्वास्थ्यमा रहेका यावत् अनियमितता शून्यमै पुर्याउने प्रतिबद्धता उनले व्यक्त गरे ।

‘म भएको ठाउँमा अनियमितता हुँदैन र आएकै दिनदेखि त्यो लागू भइसकेको छ,’ उनले भने, ‘अनियमितता शून्यमा पुर्याउँछु, म व्यवहारबाटै गरेर देखाउने मान्छे हो ।’

आफू अनियमितता नगर्ने र अरुलाई पनि गर्न नदिनेतर्फ मन्त्री ढकालले जोड दिए । यो विषयमा आफ्नै पार्टीका नेता–कार्यकर्ताको पनि कुरा नसुन्ने र सबैलाई समान व्यवहार गर्ने उनको भनाइ छ । ‘म अनियमितता गर्दिनँ र अरु कसैलाई पनि गर्न दिन्नँ,’ मन्त्री ढकालले भने, ‘यसमा म कसैको पनि प्रभावमा आउँदिनँ ।’

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

स्वास्थ्य मन्त्रालय विधिबाट चलेको छैन : मन्त्री ढकाल

स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री भानुभक्त ढकालले मन्त्रालय विधिबाट सञ्चालित नरहेको बताएका छन् । सोमबार औषधि व्यवस्था विभागले आयोजना गरेको कार्यक्रममा मन्त्री ढकालले मन्त्रालयका कर्मचारीले काम गर्ने परिपाटी विधिसंगत नभएको बताएका हुन् ।

‘हामी के कम ? भनेर कसैलाई पनि नटेर्ने परिपाटी मन्त्रालयमा छ । ठूलो संगठन वा शक्तिको आडमा कसैलाई गन्नुहुँदैन भन्ने हिसाबले होला, विधिको कुराभन्दा पनि जबर्जस्तीबाट चल्छ भन्ने परिपाटी रहेको छ,’ मन्त्री ढकालले भने, ‘यो परिपाटी क्रमशः कमजोर हुँदै जान्छ । यसलाई विधिभित्रबाट हिँडाउने प्रयास गर्छु ।’

राजनीतिमा लागेर आफूले प्राप्त गरेको पद दुरूपयोगका लागि प्रयोग नगर्ने मन्त्री ढकालले दबी गरे । पदको दुरुपयोग गरेर पैसा कमाउन नभएर सेवाका लागि मन्त्रालय आएको जिकिर गर्दै मन्त्री ढकालले पैसा कमाउने काम आफूबाट नहुने बताए । विगतमा ठूला मान्छेहरूको संलग्नतामा मन्त्रालयमा अनियमिता हुने गरको खुलासा गर्दै उनले अब आफू प्रवेश गरेसँगै अनियमिताको अन्त्य हुने दबी गरे ।

‘माथि बुझाउनुपर्छ भनेर कसैले तल केही अनियमितता गर्यो भने सोझै त्यो कारबाहीमा पर्छ,’ मन्त्री ढकालले भने, ‘त्यस्ता कर्मचारीलाई म संरक्षण गर्दिनँ ।’

स्वास्थ्य क्षेत्रमा धेरै बेथित रहेको मन्त्री ढकालले बताए । ‘राज्यले पैसा तिरेर मेसिन किन्छ, बिरामीलाई सेवा गर्नुपर्ने मेसिनहरू कोठामा प्रवेश हुन पाउँदैनन्,’ मन्त्री ढकालले भने, ‘बाहिर बसेर तिनीहरूको इहलीला समाप्त हुन्छ । सेवाको पक्षभन्दा पनि त्यहाँ अतिरिक्त पक्षले काम गरेको छ । अब यस्तो परिपाटी दोहोरिँदैन ।’

मन्त्री ढकालले आस्थाका आधारमा व्यक्तिको मूल्यांकन नगर्ने तथा कसैलाई पनि आग्रह–पूर्वाग्रहका आधारमा नहेर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे । अबका दिनमा कर्मचारी कार्यालयमा आएपछि १० देखि ५ बजेसम्मको कामको लेखाजोखा सम्बन्धित प्रमुखले हेर्नुपर्ने बताउँदै मन्त्री ढकालले काम नगर्ने कर्मचारीलाई कारबाहीको दायारमा ल्याउने चेतावनी दिए ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

स्वास्थ्यका गोष्ठी छिमेकमा सत्यनारायण पूजा लगाएजस्तो नहोऊन् : मन्त्री ढकाल

स्वास्थ्यमन्त्री भानुभक्त ढकालले स्वास्थ्यका अधिकांश गोष्ठी औपचारिकतामा मात्र सीमित हुने गरेको बताएका छन् । स्वास्थ्यसंस्थाजन्य फोहोर व्यवस्थापनसम्बन्धी तीनदिने गोष्ठीको उद्घाटन सत्रमा मन्तव्य राख्दै मन्त्री ढकालले निम्तो मान्न आइदिएजसरी गोष्ठीमा सहभागी नहुन प्रतिनिधिहरुलाई आग्रह गरे । विभिन्न दातृनिकायको सहयोगमा स्वास्थ्य मन्त्रालयले आयोजना गरेको तीनदिने गोष्ठीको मंगलबार हायात होटेलमा उद्घाटन गरिएको छ ।

स्वास्थ्यको बजेटको ठूलो हिस्सा स्वास्थ्यकर्मीको क्षमतावृद्धिका नाममा गरिने गोष्ठी तथा सेमिनारमा खर्च हुँदै आएको छ । यस्ता गोष्ठीमा स्वास्थ्यकर्मी तथा उच्चपदस्थ कर्मचारीको समेत राम्रै आकर्षण हुने गरेको छ । मन्त्रालय तथा कार्यालयहरु करिब–करिब खाली हुने गरी कर्मचारीहरु गोष्ठीमा सामेल हुने गरेका छन् भने गोष्ठीको मूल उद्देश्यका रुपमा रहेको सिक्ने–सिकाउने, अन्तरक्रियात्मक प्रक्रियामा भने कमै मात्र सहभागी हुने गरेका छन् । यसै अवस्थालाई सुधार्नुपर्नेतर्फ मन्त्री ढकालको मन्तव्य केन्द्रित रह्यो ।

‘गोष्ठी छिमेकीको घरमा सत्यनारायण पूजा लगाएजस्तो नहोस्’
स्वास्थ्यमा आयोजना गरिने गोष्ठी आयोजक र सहभागी दुवैका लागि औपचारिकतामा सीमित हुने गरेको तर्फ संकेत गर्दै मन्त्री ढकालले गोष्ठीका सहभागीले पूरा समय गोष्ठीमै दिनुपर्ने बताए ।
‘छिमेकीको घरमा सत्यनारायण पूजा लगाउँदा निम्तो मान्न दिनभरिमा जतिवेला पुगे पनि भयो, भगवान्ले किन ढिला आइस् पनि भन्दैनन्,’ मन्त्री ढकालले भने, ‘तपाईंहरु यहाँ सत्यनारायणको तिर्थालुजस्तो नबन्नुस् ।’ मन्त्री ढकालले करिब ३ सय ५० जनाको सहभागिता रहेको कार्यकममा लाखौँ खर्च भएकोतर्फ संकेत गर्दै थपे, ‘निम्तो मान्न आएजस्तो व्यवहार नदेखाउन म तपाईंहरुलाई आग्रह गर्छु ।’

‘छिमेकीको घरमा सत्यनारायण पूजा लगाउँदा निम्तो मान्न दिनभरिमा जतिवेला पुगे पनि भयो, भगवान्ले किन ढिला आइस् पनि भन्दैनन्,’ मन्त्री ढकालले भने, ‘तपाईंहरु यहाँ सत्यनारायणको तिर्थालुजस्तो नबन्नुस् ।’ मन्त्री ढकालले करिब ३ सय ५० जनाको सहभागिता रहेको कार्यकममा लाखौँ खर्च भएकोतर्फ संकेत गर्दै थपे, ‘निम्तो मान्न आएजस्तो व्यवहार नदेखाउन म तपाईंहरुलाई आग्रह गर्छु ।’

‘सहभागीले गोष्ठीमा बिताएको समयको रेकर्ड राख्नुस्, आगामी कार्यक्रममा बोलाउँदा विचार गर्नुस्’
मन्त्री ढकालले सहभागीले गोष्ठीमा बिताएको समयको रेकर्ड राख्न आयोजकलाई आग्रह गरे । गोष्ठीमा कम समय दिएर सहभागिताकै लागि सहभागी हुनेहरुलाई आगामी कार्यक्रममा नदिन वा विगतको रेकर्डलाई हेक्का राखेर मात्र सहभागिता निश्चित गर्नुपर्ने उनको सुझाब थियो ।

अस्पतालजन्य फोहोरको विकृतिभन्दा गोष्ठीलगायत कार्यक्रमलाई कर्मकाण्डी रुपमा सञ्चालन तथा सहभागिताको सामाजिक विकृति ठूलो भएको मन्त्री ढकालको भनाइ छ । ‘अस्पतालजन्य फोहोरले ल्याउने विकृतिभन्दा सामाजिक क्षेत्रको यो विकृति ठूलो छ भन्ने मान्यता म राख्छु,’ उनले भने, ‘हिजो बेथिति थियो भने अहिले पनि विधिविपरीत चल्न हुँदैन ।’

‘नयाँ अस्पताल सञ्चालन अनुमति दिँदा १० पटक सोच्नुपर्छ’
मन्त्री ढकालले आगामी दिनमा नयाँ अस्पताल सञ्चालन अनुमति दिँदा एकदमै विचार गर्नुपर्ने बताए । पहिला मनपरी अस्पताल खोल्ने र पछि पछुताउने प्रवृत्ति स्वास्थ्यमा हाबी भएको टीप्पणी उनको थियो ।
‘अब अस्पताललाई अनुमति दिँदा १० पटक सोच्नुपर्छ,’ उनले भने ।

उद्घाटन सत्र लामो भएको प्रति कटाक्ष
मन्त्री ढकालले गोष्ठीको उद्घाटन सत्र लामो भएको भन्दै कटाक्षसमेत गरे । उद्घाटन मन्तव्यको कार्यक्रम लामो राखेको उनको प्रति उनी निकै रुष्ट देखिए ।
‘धेरै कुरा विदेशीबाट सिक्नुपर्ने हुन्छ, तर लामो समय कार्यक्रम गर्ने मोडल भने नेपालीबाट विदेशीले सिक्नुपर्नेेजस्तो अनुभूत भएको छ,’ उनले व्यंग्यमिश्रित अभिव्यक्ति दिए ।

कार्यक्रममा स्वास्थ्यसचिव खगराज बरालले चेतना भएर पनि व्यवहारका कारण स्वास्थ्यक्षेत्रजन्य फोहोर व्यवस्थापनमा समस्या भएको बताए । ‘यहाँ उपस्थित सबैलाई अस्पतालजन्य फोहोर कहाँ व्यवस्थापन गर्नुपर्छ, कसरी गर्नुपर्छ भन्ने थाहा छ,’ उनले भने, ‘तर, गर्नेले नगरिदिएपछि के लाग्छ र !’

स्वास्थ्यसेवा विभागका महानिर्देशक डा. रोषन पोखरेलले स्वास्थ्यसंस्थाजन्य फोहोर व्यवस्थापनमा अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुरुपको र नेपाल सुहाउँदो विधि खोज्न केन्द्र प्रदेश र स्थानीय सरकारका प्रतिनिधि एकै ठाउँमा भेला भएर गोष्ठी गर्नुपरेको बताए । गोष्ठीमा तीनै सरकारको प्रतिनिधित्व हुने गरी जनप्रतिनिधि तथा कर्मचारीको सहभागिता गराइएको छ । गोष्ठीको समापन बिहीबार हुनेछ ।

विश्वमा अस्पताल तथा स्वास्थ्यसंस्थाबाट बिरामीमा हुने संक्रमणका कारण नवजात शिशु मृत्युदर वार्षिक करिब ४ लाख ३० हजार रहेको जानकारी दिएका छन् । त्यस्ता संक्रमणका कारण नेपालमा पनि थुप्रै सर्ने तथा नसर्ने रोगको भार थपिने गरेको छ ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

मन्त्री ढकालको घोषणा : स्वास्थ्य क्षेत्रका अनियमितता र बेथितिको अन्त्य गर्छु

दुई साताअघि मात्र स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयको नेतृत्वमा आएका मन्त्री भानुभक्त ढकालले स्वास्थ्य क्षेत्रको सुधारसम्बन्धी एकपछि अर्को अनौपचारिक घोषणा गरिरहेका छन् । यसैक्रममा बिहीबार १६औँ राष्ट्रिय महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविका दिवसको कार्यक्रममा मन्त्री ढकालले स्वास्थ्य क्षेत्रको अनियमिता र बेथेतिको अन्त्य गर्ने प्रतिबद्धता दोहोर्याएका छन् । स्वास्थ्यमा अब कुनै पनि अनियमिता स्वीकार्य नहुने उनको भनाइ छ ।

मन्त्री ढकालले औषधि र उपकरण खरिद प्रक्रियामा अनियमितता हुँदै आएको तर्फ संकेत गर्दै अब त्यस्तो हुन नदिने बताए । ‘औषधि तथा उपकरण खरिदमा स्वार्थकेन्द्रित वा व्यक्तिलाई बलियो बनाउने जेजति काम भएका छन्, ती सबैलाई अब निस्तेज गरिनेछ,’ मन्त्री ढकालले भने, ‘संस्था र सर्वसाधारण जनताको पहुँचमा स्वास्थ्यसेवा पुर्याउनका निमित्त दुरूपयोगका जुनसुकै कुरामा नियन्त्रण गर्नेछु ।’

मन्त्री ढकालले यसअघि जेजस्तो गर्दै आएको भए पनि अब सुध्रिनका लागि सबैलाई सचेत गराए । ‘विगतमा के गर्नुभयो त्यो मेरा लागि त्यति ठूलो विषय रहेन,’ मन्त्री ढकालले भने, ‘तर, अब म आएको छु, अनियमितता हुने वा गर्ने कुरामा कसैलाई पनि छुट हुनेछैन ।’

सार्वजनिक पदमा बसुन्जेल जनताका लागि सेवा गर्नुपर्छ भन्ने मान्यताबाट आफू कहिल्यै विचलित नभएको र नहुने मन्त्री ढकालले बताए । स्वास्थ्य क्षेत्रमा भएको उपलब्धिलाई जनताको प्रत्यक्ष सरोकारको विषय आमजनताको स्वास्थ्यमा पहुँचमा केन्द्रित गर्ने र सबैलाई लाभ दिने मान्यताका आधारमा आफू अगाडि बढिरहेको उनको भनाइ थियो ।
‘अब बाहिरबाट आएको पैसा सेमिनार र विदेश भ्रमणमा मात्र खर्च हुनेछैन,’ मन्त्री ढकालले भने, ‘अब कामको अनुगमन, मूल्यांकन हुनेछ । राम्रो गर्नेलाई पुरस्कार र नराम्रो गर्नेलाई दण्ड व्यवस्थाका आधारमा अगाडि बढ्नेछौँ ।’ जनताले अनुभूत गर्नेखालको सेवाप्रदान गर्नका लागि प्रतिबद्ध भएर सरकार लागिपरेको मन्त्री ढकालको दाबी थियो । यद्यपि, यसअघि कानुन मन्त्रालयको जिम्मेवारीबाट प्रत्यक्ष जनसरोकारको स्वास्थ्यमा ल्याइएका मन्त्री यादवको सुधारात्मक घोषणाको व्यावहारिक कार्यान्वयन भने हेर्न बाँकी नै छ ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

मनोमानी र चलखेल गर्ने कर्मचारीलाई ठेगानमा ल्याउँछु : स्वास्थ्यमन्त्री ढकाल

स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री भानुभक्त ढकालले कर्मचारीप्रति कसिलो नीति लिने संकेत दिएका छन् । उनले संस्थाको नियमबाहिर गरेर मनोमानी ढंगले काम गर्ने कर्मचारीलाई लाइनमा ल्याउने बताएका हुन् । थापाथलीस्थित परोपकार प्रसूति तथा स्त्रीरोग अस्पतालमा आयोजित एक अन्तरक्रियामा सहभागी हुँदै मन्त्री ढकालले नियमसंगत ढंगले काम नगर्ने कर्मचारीको मनोमानी अब हाबी नहुने बताएका छन् । मन्त्रालयका अनेक बेथितिको उजागर गर्दै मन्त्री ढकालले अब मन्त्रालय त्यसरी चल्न नसक्ने बताए ।

‘मन्त्रालयका कर्मचारी शक्तिमा भएपछि संस्थागत हिसाबले भन्दा पनि स्वेच्छाले चल्ने गरेको सुनेको छु,’ मन्त्री ढकालले भने, ‘उपकरण खरिदमा होस् वा कर्मचारी सरुवा–बढुवामा, मन्त्रालयमा विभिन्न प्रकारका बेथेति रहेको सुनेको छु, तर अब यो हिसाबले मन्त्रालय चल्न दिन्नँ ।’ सरकारले जुन ठाउँका लागि योग्य ठानेर जिम्मेवारी दिएको छ, आफ्नो क्षमताले भाएसम्म निष्ठा र इमानदारीपूर्वक काम गर्ने मन्त्री ढकालले बताए । ‘स्वास्थ्य क्षेत्रमा सधैँ कुरा ठूला भए, सिद्धान्त पनि राम्रा रहे, तर व्यवहारमा जनताले अनुभूति गर्ने कुराहरू कार्यान्वयन हुन सकेनन्,’ मन्त्री ढकाले भने, ‘धेरै ठूला कुरा गर्नुभन्दा पनि परिणाममा नै राहत हुने गरी जनतालाई स्वास्थ्यसेवा दिने कोसिस गर्छु ।’

मन्त्री ढकालले परोपकार प्रसूतिगृहका डाक्टर, नर्स तथा कर्मचारीलाई निजी स्वार्थ नराखीकन सेवाभावले काम गर्न आग्रह गरे । कार्यक्रममा निर्देशक डा. जागेश्वर गौतमले अस्पतालको कार्यप्रगति विवरण र समस्या तथा चुनौतीबारे भनाइ राखेका थिए । भर्खरै नयाँ भवन निर्माण भएपछि अस्पतालले केही सेवा–सुविधा विस्तार गरेको र त्यसले केही हदसम्म भए पनि जनताको समस्या हल भएको डा. गौतमले दाबी गरे । उनले अस्पतालका प्रमुख समस्याका रूपमा जनशक्तिको कमी रहेको, ढलको उचित व्यवस्थापन गर्न नसकिएको, सर्जनको अभाव भएको, ओएनएम सर्भेको फाइल मन्त्रालयमा रोकिएको लगायत समस्या मन्त्री ढकालसामु लौँल्याएका थिए ।

कार्यक्रममा स्वास्थ्यसचिव खगराज बरालले धेरै मानिसले पहिलोपटक पाइला टेक्ने ठाउँका रूपमा रहेको प्रसूति अस्पतालको विकासका लागि मन्त्रालयले सकेको सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे ।  स्वास्थ्यमन्त्रीमा ढकाल आएसँगै उनी केन्द्रीय अस्पतालहरूमा पुगेर अन्तरक्रियामार्फत तिनको समस्या सुन्ने अभियानमा छन् । यसअघि उनी वीर र गंगालाल अस्पतालमा पुगिसकेका छन् । संघमातहतका अस्पतालको अवस्था बुझिसकेपछि प्रदेशमातहतका ठूला अस्पतालको पनि अवस्था बुझ्ने योजना मन्त्री ढकालको छ ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

बोल्नेभन्दा काम गरेर देखाउँछु : स्वास्थ्यमन्त्री ढकाल

नवनियुक्त स्वास्थ्यमन्त्री भानुभक्त ढकालले बोल्नेभन्दा बढी काम गरेर देखाउने बताएका छन् । स्वास्थ्य मन्त्रालयको जिम्मेवारी पाएसँग बिहीबार पदबहालीपछि ढकालले मन्त्रालयका उच्च अधिकारी एवं कर्मचारीलाई सम्बोधन गर्दै र ‘राजनीतिक बर्को नओडीकन’ जनसेवा गर्न कर्मचारी र स्वास्थ्यकर्मीलाई समेत निर्देशन दिए ।
उनले राजनीतिक आस्थाको आधारमा कसैलाई काखा र पाखा नगरिनेसमेत प्रतिबद्धता जनाए ।

ढकालले आफू यसअघि पनि मन्त्री भएको तर सो मन्त्रालय सिंहदरबारको चौघेरामा रहेको भन्दै पहिलोपटक जनताको पहुँच भएको मन्त्रालयमा काम गरेर देखाउने अवसर पाएको सुनाए । ‘यहाँ जे-जे समस्या छन्, तीनलाई क्रमशः हल गर्दै लैजान्छु,’ उनले भने । पदबहाली गर्दै नवनियुक्त राज्यमन्त्री नवराज रावतले आफूले जनताका स्वास्थ्य समस्या तल्लो तहबाटै देखेको र बुझेको भन्दै समाधानका काम गर्ने बताए ।

स्वास्थ्यसचिव खगराज बरालले मन्त्रालयले कर्मचारी समायोजनसमेत टुृंग्याउन नसकेको भन्दै अहिलेको प्रमुख प्रथमिकता नै त्यही भएको बताए । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले बुधबार मन्त्रीमण्डल पुनर्गठन गरी उपप्रधानमन्त्री उपेन्द्र यादवले सम्हाल्दै आएको मन्त्रालय ढकाललाई जिम्मा दिएर यादवलाई कानुनमा सारेका थिए । राज्यमन्त्री डा. सुरेन्द्र यादवलाई भने ओलीले मन्त्रीमण्डलबाटै बाहिर पारेका छन् ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

यसर्थ अपमानित भएर स्वास्थ्य मन्त्रालय छाड्नुपर्‍यो उपेन्द्र यादवले, सरकारबाट बाहिरिएला त समाजवादी ?

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले बुधबार मन्त्रीमन्त्रीमण्डल पुर्नगठन गरेका छन् । पुर्नगठित मन्त्रीमण्डलमा स्वास्थ्यमन्त्रालयको जिम्मेवारी भानुभक्त ढकालले पाएका छन् । राज्यमन्त्रीमा नेकपाकै नवराज रावतले पाए । मन्त्रीमण्डल पुर्नगठन गर्दा

सत्तासाझेदार दलसँग परामर्श विनै उपप्रधानमन्त्रीसमेत रहेका उपेन्द्र यादवको विभागीय मन्त्रालय कानून तोकिएको छ । यादवकै दल समाजवादीबाट राज्यमन्त्री रहेका डा. सुरेन्द्र यादव मन्त्रीमण्डलबाटै आउट हुनुपरेको छ ।

यादव यतिबेला भारत भ्रमणमा छन् । राज्यमन्त्री रहेका यादव ढाडको दुःखाइको उपचारका लागि वीर अस्पतालमा भर्ना भएका छन् । पछिल्लो समय स्वास्थ्य मन्त्रालय सञ्चालनमा यादवले सत्तारुढ दल निकटका चिकित्सक, स्वास्थ्यकर्मी भन्दा प्रतिपक्ष निकटका चिकित्सकको साथ र सहयोग लिएका थिए । लामो समयदेखि सामायोजनसमेत टुंग्याउँन नसकेको, मन्त्रालयको काममा ध्यानै नदिएको, विदेश भ्रमणमा मोह देखाएको र देशभर सञ्जाल रहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयबाट सरकारको कामको प्रभाव देखाउँन नसकेको भन्दै प्रधानमन्त्री यादवसँग अनुन्तुष्ट थिए ।

त्यो असन्तुष्टीसँगै देशव्यापी सञ्जाल र आकर्षक बजेट भएको मन्त्रालय ओलीले आफ्ना विश्वासपात्र ढकाललाई सुम्पिएका छन् । ढकाल यसअघि संविधानसभा संसदमा पनि पार्टीको प्रमुख सचेतक थिए ।अघिल्लो जेठदेखि सरकारमा सहभागी भएको यादवको दल समाजवादीले केही दिनअघि मात्रै सरकारबाट तत्काल नहट्ने निर्णय गरेपनि पछिल्लो पुर्नगठनमा प्रधानमन्त्रीले सम्हालिरहेभन्दा कम आकर्षक मन्त्रालयमा सीमित गरिदिए ।

पछिल्लो जिम्मेवारी हेरफेरलाई मन्त्रालयको परफरमेन्ससँगै, विभिन्न राजनीतिक सन्दर्भसँग जोडेर हेरिएको छ ।

चिकित्सक संघको चुनाव

एक्लै दुईतिहाई नजिकको बहुमत भएको नेकपाको स्वास्थ्य क्षेत्रमा अर्कोपरीक्षा केहीसमयपछि हुने नेपाल चिकित्सक संघको निर्वाचनमा हुँदैछ । अधिकांश  संगठनहरुमा पकड रहेको नेकपा यसपटक सबैभन्दा पुरानो प्रोफेसनल अर्गनाइजेसन चिकित्सक संघमा बलियो उपस्थिति देखाउँन दाउमा छ ।
त्यसका लागि मन्त्रालयको नेतृत्व यादवले गरिरहँदा निर्वाचनमा सहयोग नपुग्ने निष्कर्षसहित नेकपा निकटका चिकित्सक र स्वास्थ्य विभाग सम्हालेका नेताहरुले पनि स्वास्थ्य नेकपाकै भागमा लिन पार्टी नेतृत्वलाई निरन्तर दबाब दिइरहेका थिए । यादवको सरुवामा यो सन्दर्भले पनि काम गरेको बुझाई मन्त्रालयका चिकित्सकहरुको छ ।

सरकार छाड्ने सन्दर्भ

अर्कोतिर लामो समयदेखि प्रधानमन्त्री र यादवबीच समन्धमै तिक्तता आइरहेको खबर बाहिर आएका छन् । यस्तो अवस्था संघीय समाजवादी दलले सरकारमा सहभागीताको विषयमै फेरी पुर्नविचानर गर्नुैपर्ने परिस्थिति सृजना भएको छ । यसले प्रधानमन्त्रीले सरकारमा समाजवादी दलको निरन्तरता  नचाहेको स्पष्ट संकेत देखाएको छ । केही दिनअघि मात्रै ओलीले राजपालाई सरकारमा सहभागी हुनका लागि आग्रह पनि गरिसकेका छन् ।

सरकारमा सामेल हुँदा उपप्रधानसहित २ मन्त्री र २ राज्यमन्त्री पाएको संघीय समाजवादी दल भागभण्डामा पाएको मन्त्रालय र पदसमेत खोसिएसँगै सरकारबाट बाहिरिनेसक्ने पार्टीका शीर्ष नेताहरु अनुमान छ । ‘अधिकांश केन्द्रीय सदस्य र स्वयम् शीर्ष नेता बाबुराम भट्टराई पनि सरकार छाड्नुपर्छ भन्ने अडानमै रहेको बेला यादवकै चाहनामा बस्ने निर्णय भएको थियो’ ती नेताले भने, ‘पछिल्लोपटक प्रधानमन्त्रीको व्यवहारले सरकार छोड्नुस् नै भनेको संकेत गछर्, यति अपमानीत भएर सरकारमा बस्न मिल्दैन्’ ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै