सरकारले स्वास्थ्यकर्मीलाई भन्यो––जुनसुकै समयमा परिचालिन हुन तयारी बस्नु, विदा नदिन कार्यलय प्रमुखलाई निर्देशन

सरकारले बर्षात् र बाढीपहिरोका समयमा कुनै पनि स्वास्थ्यर्मी, कर्मचारीलाई विदामा नछाड्न निर्देशन दिएको छ । विभागले केन्द्र र प्रदेश सरकार मातहतमा रहेको निकायलाईसमेत संकटको समयमा जतिसुकै बेला परिचालन हुनसक्नेगरी तयारी रहनसमेत निर्देशन दिएको छ ।

स्वास्थ्य सेवा विभागले प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालय र सबै स्वास्थ्य कार्यालयहरुलाई पत्राचारगरी मुलुकमा अत्यधिक वर्षाका कारणले सृजित परिस्थितिमा मौसमी रुघाखोकी, झाडापाखालाजस्ता आकस्मिक स्वास्थ्य समस्या फैलिनसक्ने भएकोले संकटको व्यवस्थापनका लागि तयारी रहन यस्तो निर्देशन दिइएको विभागका महानिर्देशक डा. सुशीलनाथ प्याकुरेलले बताए ।

पछिल्लो समय भारी वर्षापछि आएको बाढीपहिरोमा परी झण्डै ७० जनाको ज्यान गएको छ भने, हजारौं विस्थापित भएका छन् । विस्थापित वा प्रभावितमा सर्ने रोगको प्रकोप फैलिनसक्ने भन्दै विभागले स्वास्थ्य उपचारका प्रवन्धका लागि यस्तो निर्देशन दिएको महानिर्देशक डा. प्याकुरेलले बताए ।

विभागले यस्तो संवेदनशील अवस्थामा स्वासथ्य कार्यालय, स्वास्थ्य चौकी, , प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र र अस्पताल जनताको सेवाका लागि तम्तयार भएर रहनुपर्ने औल्याएको छ । शाखा अधिकृत भक्तराज पोखरेलद्धारा हस्तक्षरित परिपत्रमा यस्तो परिस्थितिमा आफू र आफू मातहतका स्वास्थ्यकर्मीलाई विशेष परिस्थितिबाहेक विदामा नछाड् निर्देशन दिइएको छ ।
साथै, औषधि, स्वास्थ्य उपकरणको समयमै व्यवस्थापन गर्ने, जुनसुकै समयमा पनि परिचालन गर्ने÷हुनेगरी सतर्कतासाथ कार्यक्षेत्रमा रहनेगरी व्यवस्थापन गर्न गराउन विभागले निर्देशन दिएको छ ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

बाढीको चपेटामा स्वास्थ्य : प्रदेश २ का ६ स्वास्थ्यसंस्था डुबानमा, पाल्पामा झाडापखाला

बिहीबार रातिदेखि परेको अविरल वर्षाका कारण देशभरको जनजीवन प्रभावित भएको छ । वर्षाका कारण हालसम्म ६० जनाको मुत्यु भइसकेको छ भने ४५ जनाभन्दा बढी बेपत्ता छन् ।

बाढी–पहिरोका कारण प्रदूषित पानी तथा खाद्यान्नको सेवन, अस्वस्थकर खानपान तथा बसोवासका कारण मानव स्वास्थ्यमा प्रत्यक्ष समस्या पर्दै गएको छ । बाढी प्रभावित ठाउँका स्वास्थ्य कार्यालय तथा स्वास्थ्यसंस्था डुबानमा पर्दा औषधि पनि नष्ट भएका छन् ।

स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका आपत्कालीन तथा विपद्व्यवस्थापन एकाइका प्रमुख चूडामणि भण्डारीले प्रदेश २ का प्रदेश स्वास्थ्य कार्यालयसहित स्वास्थ्यसंस्थाहरूसमेत डुबानमा परेको बताए । प्रदेश २ मा सप्तरीमा २, रौतहटमा २ र महोत्तरीमा १ गरी ५ वटा स्वास्थ्यसंस्था डुबानमा परेका छन् भने स्वास्थ्य कार्यालय पूर्णतः डुबानमा छ । उनले भने, ‘अविरल वर्षाका कारण सम्पर्क हुन सकेको छैन, स्वास्थ्य कार्यालयमा भएका औषधि पनि डुबानमा परेका छन् ।’

आइतबार मन्त्रालयमा बसेको स्वास्थ्य विषयगत क्षेत्रको बैठकले पैथलिया, बर्दिवास र लहानमा मेडिकल अधिकृतको नेतृत्वमा छुट्टाछुट्टै टोली खटाउने निर्णय गरेको भण्डारीले जानकारी दिए ।

डुबानमा परेका स्वास्थ्यसंस्थामा औषधि कसरी व्यवस्थापन गर्ने र स्वास्थ्यसंस्था कसरी सञ्चालनमा ल्याउने भनेर प्रदेश स्वस्थ्य कार्यालयहरूसँग समन्वय र छलफल भइरहेको एकाइ प्रमुख भण्डारी बताउँछन् । उनका अनुसार अविरल वर्षाका कारण रोग तथा महामारी फैलन नदिन केन्द्रदेखि प्रदेश र स्थानीय तहसम्म संयन्त्र बनाइएका छन् । विपद्व्यवस्थापनका लागि सबै बजेट प्रदेश तथा स्थानीय तहमा गएको छ । ‘वर्षापछि निम्तन सक्ने रोग तथा महामारी नियन्त्रणका लागि प्रदेश तथा स्थानीय तहमा बजेट तथा जनशक्ति उपलब्ध छन्,’ उनले भने, ‘प्रदेश तथा स्थानीय तहले नसकेको अवस्थामा भने केन्द्र सरकारले समन्वयको भूमिका निर्वाह गर्छ ।’

मन्त्रालयले स्थापना गर्यो ३ समन्वय केन्द्र, सोमबारबाटै टोली खटिने
प्रदेश २ लाई मध्यनजर गर्दै स्वास्थ्य मन्त्रालयले बाढीप्रभावित ३ स्थानमा समन्वय केन्द्रको स्थापना गर्ने भएको छ । आइतबार मन्त्रालयमा बसेको स्वास्थ्य विषयगत क्षेत्रको बैठकले पैथलिया, बर्दिवास र लहानमा मेडिकल अधिकृतको नेतृत्वमा छुट्टाछुट्टै टोली खटाउने निर्णय गरेको भण्डारीले जानकारी दिए । टोली सोमबारबाटै तोकिएको क्षेत्रमा खटिने उनको भनाइ छ ।

सर्पको बिगबिगीले थपिँदै जोखिम
बाढी र डुबानको कहर झेलिरहेका तराईवासीमा वर्षासँगै सलबलाउन थालेका सर्पको जोखिम थपिएको छ । वर्षा र डुबानसँगै सर्पहरू यत्रतत्र निस्कन थालेपछि तिनको टोकाइबाट बच्ने चुनौती थपिएको हो । सर्पबाट बच्न उच्च सतर्कता अपनाउन सरकारले बाढीप्रभावितलाई भनेको छ ।
‘अविरल वर्षाका कारण धेरै ठाउँमा सर्पहरू बाहिर निस्कन थालेका छन्,’ भण्डारी भन्छन्, ‘वर्षाका कारण सर्पको बिगबिगी बढ्न थालेको छ, जसले गर्दा उच्च सतर्कता अपाउनुपर्छ ।’

‘यस्तो वेलामा सरुवारोगको जाखिम उच्च हुने गर्छ र कीटजन्य रोग पनि देखापर्न सक्छ,’ डा. पुनले भने । वृद्धवृद्धा, सुत्केरी महिला, बालबालिका तथा दीर्घरोग भएका मानिसमा बढी समस्या उत्पन्न हुने भएका कारण उनीहरूले बढी सतर्कता अपनाउनुपर्ने पुन बताउँछन् ।

पाल्पामा झाडापखालाको प्रकोप
वर्षाकै कारण पहाडी जिल्ला पाल्पामा झाडापखालाको प्रकोप देखिएको छ । अविरल वर्षासँगै पहाडमा बाढी–पहिरो र तराईमा डुबान र कटानले प्रतिवर्ष जनजीवन त्राहि–त्राहि बनाउँदै आएको छ । यसका अतिरिक्त वर्षाकै कारण पाल्पामा २५ असारदेखि झाडापखालाको प्रकोप फैलिएको भण्डारीले जानकारी दिए । उनले भने, ‘झाडापखालाका कारण झाडापखाला फैलिएपछि ७० जनाको उपचार गरिएको छ, समयमा उपचार गरिएका कारण अवस्था सामान्य छ ।’

बाढीका कारण पानीजन्य रोगहरू टाइफाइड, जन्डिसको संक्रमण : डा. पुन
बाढीग्रस्त क्षेत्रमा दूषित पानीका कारण पानीजन्य रोगहरूको संक्रमणको सम्भावना बढ्ने टेकुस्थित शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवारोग अस्पतालका सरुवारोग विशेषज्ञ डा. शेरबहादुर पुन बताउँछन् । संक्रमणबाट बच्न पानी उमालेर पिउनुपर्ने सुझाब उनको छ । डा. पुनले भने, ‘पानीजन्य रोगका कारण टाइफाइड तथा जन्डिसको संक्रमण बढी हुने गर्छ । यस्ता रोगबाट बच्च पानीमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ ।’

हाल तराईका अधिकांश जिल्लाहरू डुबानमा छन् । यसका कारण झाडापखाला, आउँ, हैजा, टाइफाइड, जिन्डिस, फुड प्वाइजनिङलगायत रोग फैलिन सक्ने खतरा रहेको डा. पुनको भनाइ छ । ‘यस्तो वेलामा सरुवारोगको जाखिम उच्च हुने गर्छ र कीटजन्य रोग पनि देखापर्न सक्छ,’ डा. पुनले भने । वृद्धवृद्धा, सुत्केरी महिला, बालबालिका तथा दीर्घरोग भएका मानिसमा बढी समस्या उत्पन्न हुने भएका कारण उनीहरूले बढी सतर्कता अपनाउनुपर्ने पुन बताउँछन् ।

बच्ने उपाय
– शुद्ध पानी मात्रै पिउने, पानी धमिलो भएमा पियुस हालेर वा उमालेर मात्र पिउने ।
– शौचालयमा मात्र दिसा–पिसाब गर्ने ।
– खाना खानुअगाडि साबुनपानीले राम्ररी हात धुने ।
– भिड तथा हुलमा जाँदा मास्कको अनिवार्य प्रयोग गर्ने ।
– टाउको दुख्ने, पेट दुख्ने, बान्ता हुनेलगायत विभिन्न रोगको लक्षण देखिए वा संक्रमण देखिए तुरुन्तै नजिकैको स्वास्थ्यचौकीमा गएर जँचाइहाल्ने ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

बाढी पीडितको उद्दार र उपचार लाग्न चिकित्सक संघको अपील

नेपाल चिकित्सक संघले बाढी, पहिरो र डुवानका कारण उत्पन्न आपतकालिन अवस्थामा स्वास्थ्य उपचारका लागि खटिन सम्पूर्ण चिकित्सकहरु, स्वास्थ्यकर्मीहरु तथा आफ्ना सम्पूूर्ण शाखादलाई आग्रह गरेको छ ।

संघले शनिबार विज्ञाप्तिमार्फत् आफ्ना सदस्यहरुलाई घटनास्थलमा खटिएर पहिरो तथा बर्षाबाट उत्पन्न हुन सक्ने सरुवाजन्य रोगहरुको नियन्त्रण तथा पिडित समुदायलाई आईपर्न सक्ने कुनै पनि स्वास्थ्य समस्याको समाधानका लागि सक्रियता साथ जुट्न समेत अपील गरेको छ । संघले स्थानीय रुपमा दैविप्रकोप समितिसँग समन्वयका लागि समेत आग्रह गरेको छ ।

संघले सरकारसँग समेत बेपत्ता भएका नागरिकहरुको उद्धार कार्य अविलम्ब गर्न तथा नदि किनार नजिकका बासिन्दाहरुलाई सुरक्षित ठाउँतर्फ स्थानान्तरण गर्न, उनीहरुलाई आईपर्न सक्ने स्वास्थ्य समस्याको समाधान तथा दैनिक जीवन यापनका अत्यावश्यक बस्तुहरुको उपलब्धताको सुनिश्चितता गराउन माग गरेको छ ।

घटनाप्रति दुःख व्यक्त गर्दै संघले घाइते तथा विस्थापितलाई आईपर्न सक्ने स्वास्थ्य समस्याको समाधान तथा दैनिक जीवन यापनका अत्यावश्यक बस्तुहरुको उपलब्धताको सुनिश्चितता गराउन समेत माग गरेको छ ।

तथा उद्धारको लागि सजग रही उद्धारकर्मीहरुलाई तयारी अवस्थामा राख्न नेपाल चिकित्सक संघ नेपाल सरकार समक्ष जोडदार माग गर्दछ ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

बाढी, पहिरोसँगै स्वास्थ्य महामारीको जोखिम, औषधि र स्वास्थ्यकर्मी तयारी अवस्थामा

बाढी, पहिरोपछि हुनसक्ने संभावित स्वास्थ्य महामारीको जोखिमलाई मध्यनगर गरेर स्वासथ्य मन्त्रालयले स्वास्थ्य संयन्त्रलाई तयारी अवस्था रहन निर्देशन दिएको छ ।
वर्षायाममा यत्तिकै पनि झाडापखाला, डेंगी, भाइरल, आऊँ, हैजानको महामारी फैलिनसक्ने जोखिम हुन्छ । त्यसमा पनि बाढीपहिरोसँगै विस्तापितहरु साझास्थलमा बसोबास, सुरक्षित पिउने पानी र खानाको अभावमा यस्ता प्रकोपको जोखिम झन् बढी हुन्छ ।

यस्ता जोखिमको सामान्य संकेतमा पनि स्वासथ्य उपचारको प्रवन्ध गर्न मन्त्रालयले आवश्यक आकस्मिक स्वास्थ्य सेवाको व्यवस्थापनका लागि ११ जना सम्पर्क व्यक्ति तोकेको छ ।

मन्त्रालय अन्तर्गतको आपतकालिन कार्यसंचालन केन्द्रले विपद् प्रकोप पूर्व तयारी एवं समन्वय तथा व्यवस्थापनका लागि आपतकालिन सम्पर्क व्यक्ति तोकेको हो ।

जसअनुसार संघमा ४ जना र प्रत्येक प्रदेशमा एक/एक जना सम्पर्क व्यक्तिसहित प्रत्येक प्रदेश र सामरिक महत्वका क्षेत्रका लागि फोकल पर्सन तोकिएको मन्त्रालयले जनाएको छ । फोकल पर्सनहरुले सम्बन्धित क्षेत्रका निकाय र अधिकारीसँग समन्वय गरेर महामारी संभावित क्षेत्रको पहिचानगरी आवश्यक औषधि र स्वास्थ्यकर्मीको अवस्था यकीन गरेर तत्काल आवश्यक पर्ने सहयोगको प्रवन्ध गर्नुपर्नेछ ।

त्यसैगरी विभाग अन्तर्गतको इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाले पनि प्रकोप, महामारीसँगै बाढीको सर्पदंशका केससमेत बृद्धि हुने भन्दै सोअनुसारको तयारीका लागि मातहतका निकायलाई तयारी अवस्थामा राखेको जनाएको छ । मन्त्रालयले आपतकालीन सहायताका लागि केन्द्रमा समेत औषधि र जनशक्ति तयारी अवस्थामा राखिएको जनाएको छ ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै