बढी नुन खाँदा लाग्न सक्छ यस्तो गम्भीर रोग

बढी नुन खानु स्वास्थ्यका लागि निकै व्यफाइदा जनक हुन्छ । धेरै नुन सेवन गर्दा मानिसलाई विभिन्न रोग पनि लाग्छ सक्छन् । धेरै नुन खाँदा खानाको स्वाद मात्रै बिग्रीदैन, ब्लड प्रेसर बढ्नुका साथै मुटु सम्बन्धि थुप्रै घातक रोग लाग्ने सम्भावना पनि हुन्छ । यदी धेरै नुन खानु खाए क्यान्सर जस्तो गम्भीर रोगको जोखिम पनि बढ्छ ।

मान्छेले आफूले दिनमा कति नुन खाँदा स्वास्थ्यलाई फाइदा पु¥याउँछ भन्ने कुरामा ध्यान दिनुपर्छ । कतिपय खाने कुरामा नुनको मात्र बढी हुन्छ । त्यस्ता खानेकुराले स्वास्थ्यमा असर पु¥याउने सम्भावना हुन्छ । त्यसैले खाने कुरामा विशेष ध्यान दिनुपर्छ । दिनमा व्यक्तिले दिनमा २,३०० मिलिग्राम नुन सेवन गर्नु उपयुक्त मानिन्छ । यो पनि बढी नुन सेवन गर्ने व्यक्तिका लागि बढी उपयुक्त हो । तर, सामान्य मान्छेका लागि १,५०० मिलिग्राम भन्दा बढी नुन सेवन गर्नु उपयुक्त मानिदैन ।

हामी नुनको सेवनमा ध्यान दिँदैनौ र हाई ब्लडप्र्रेसरको सिकार हुन पुग्छौं । नुन बढी सेवन गर्दा मुटु सम्बन्धि रोग बढ्ने खतरा हुन्छ । बढी नुन सेवन गर्दा डिहाइड्रशनकाके समस्या पनि हुने सम्भावना हुन्छ । स्वास्थ्यमा सोडियमको मात्रा बढी हुन्छ । तर, यो मात्रा आवश्यकता भन्दा बढी भयो भने यसले शरीरमा थुप्रै नकरात्मक असर गर्छ । त्यसैले डाक्टरले कम नुन खाने सुझाव दिनेगर्छन् । यदि आहारामा सोडियमको मात्रा बढी भयो भने ब्लडप्रेसर हाई हुने समस्या हुन्छ ।

शरीरमा नुनको मात्रा बढी भए रक्त प्रवाह बढ्छ । यसले मुटु र धमनिमा अतिरिक्त दवाव दिएर स्वास्थ्यमा नकरात्मक असर पुगाउँछ । धेरै नुन खाँदा हर्टअट्याकको सम्भावना पनि हुन्छ । धेरै नुन खाँदा मिर्गौलाको पत्थरी हुने सम्भावना पनि हुन्छ । बढी नुन खाँदा पिसावमा क्याल्सिएमको मात्रा बढ्छ । क्याल्सिएमको मात्रा बढी भयो भने मिर्गौलाको पत्थरी हुने सम्भावना हुन्छ । यदि मिर्गौलामा पत्थरी भयो बुझ्नुस् की तपाई बढी नुन सेवन गर्नुहुन्छ । बढी नुन सेवन गर्दा मोटोपन बढ्छ । त्यसैले हामीले सधै नुन खाँदा सम्मेमितता अपनाउनु पर्छ ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

मापदण्डको दोब्बर नुन सेवनले नेपालीको स्वास्थ्य जोखिममा

नेपालीले नुनको मात्रा मापदण्डभन्दा दोब्बर खाने गरेको सर्वेक्षणले देखाएको छ । नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्ले गरेको सर्वेक्षणमा नेपालीले आवश्यकभन्दा अत्यधिक नुनको सेवन गर्ने गरेको पाइएको हो ।

विश्व स्वास्थ्य संगठनको मापदण्डअनुसार प्रतिव्यक्ति प्रतिदिन ५ ग्रामभन्दा बढी नुनको सेवन स्वास्थ्यका लागि हानिकारक हुन्छ । तर, नेपालीले प्रतिदिन ८ दशमलव ७ ग्राम नुनको सेवन गर्ने गरेको पाइएको छ । सर्वेक्षणमा नुन सेवनको मात्रा स्पट युरिन परीक्षणका आधारमा निकालिएको हो ।

कुन प्रदेशमा कति प्रयोग गरिन्छ नुन ?
प्रतिदिन नुनको अधिक सेवनमा कर्णाली प्रदेशवासी सबैभन्दा अघि देखिएका छन् । यहाँ ९ दशमलव ५ ग्राम नुन सेवन गर्ने गरेको सर्वेक्षणले देखाएको छ । दोस्रो स्थानमा प्रदेश ३ छ । यहाँ ९ दशमलव २ ग्राम नुनको सेवन गर्ने गरेको पाइएको छ । त्यसैगरी, गण्डकी प्रदेशमा ९ दशमलव २ ग्राम, प्रदेश १ मा ९ दशमलव २ ग्राम, सुदूरपश्चिम प्रदेशमा ९ दशमलव १ ग्राम, प्रदेश २ मा ८ दशमलव ९ ग्राम र प्रदेश ५ मा ८ दशमलव ७ ग्राम नुन सेवन गर्ने गरेको पाइएको छ ।

अधिक नुन सेवनले यस्तो असर
अधिक मात्रामा नुन सेवन गर्नाले मुटुरोग लाग्ने तथा मस्तिष्क र मुटुमा बढी असर गर्ने चिकित्सकहरु बताउँछन् ।
अत्यधिक नुन सेवनले शरीरका रसायनमा असन्तुलन आई मानिसको मृत्युसमेत हुने हुन्छ ।
खासगरी नुनको अत्यधिक सेवन गर्नाले मिर्गौलामा क्याल्सियमको मात्रा बढ्छ । यसले पत्थरीको समस्या निम्त्याउने खतरा बढी हुन्छ ।
नुनको अधिक सेवनले शरीरमा नुनको मात्रा बढ्छ । यसका कारण शरीरमा पानी जम्ने समस्या उत्पन्न हुन्छ । यस्तो अवस्थामा हात, खुट्टा, अनुहार सुन्निने हुन्छ ।
अधिक नुनको प्रयोग पक्षाघात (स्ट्रोक) र हृदयाघातको कारण बन्ने सम्भावना हुन्छ ।
प्रशोधित खानेकुरामा प्रयोग गरिने अत्यधिक नुनले पेटमा क्यान्सर हुने सम्भावना रहन्छ ।
जसले दैनिक ७ दशमलव ३ ग्राम नुनको सेवन गर्छ, उसलाई टाइप२ मधुमेहको खतरा बढी हुन्छ । एक अनुसन्धानका अनुसार नुनमा रहेको सोडियमले इन्सुलिन प्रतिरोधमा सोझो असर गर्छ । यसले गर्दा टाइप२ मधुमेह हुने खतरा अधिक हुन्छ ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

वैज्ञानिकले खोजे अस्वस्थकर सेतो नुनको स्वस्थकर विकल्प, स्वादमा गर्नुपर्दैन सम्झौता

सेतो नुन (सोडियम क्लोराइड) स्वास्थ्यका लागि हानिकारक हुन्छ । नुनको अधिक सेवनले उच्च रक्तचाप, मोटोपनलगायत अनेक किसिमका रोग निम्त्याउँछ । तर, संसारभरि नै खानामा नुनको प्रयोग युगौँदेखि अनवरत कायमै छ । मानव जिब्रोका लागि सम्भवतः सबैभन्दा अभ्यस्त र नभई नहुने स्वाद नै नुन हो । हामीलाई नुनको नसा यति प्रबल छ कि, विनानुनको खानाले एक छाक मात्र पनि टार्न मुस्किल छ । यद्यपि, हाम्रो अपरिहार्य खाद्यतत्वका रूपमा युगौँयुगदेखि रहेको नुन स्वास्थ्यका लागि भने हानिकारक छ ।

वासिंग्टन स्टेट युनिभर्सिटीका वैज्ञानिकहरूले नुनका केही यस्ता विकल्प खोजेका छन्, जसको प्रयोगले तपाईंको खाना पनि स्वादिष्ट हुन्छ र तपाईंको स्वास्थ्यमा पनि न्यून मात्र नोक्सान पुर्याउँछ । यो अध्ययन ‘जर्नल अफ फुड एन्ड साइन्स’मा छापिएको छ । शोधकर्ता क्यारोलिन रास बताउँछन्, ‘बजारमा पहिले नै कम सोडियमयुक्त नुन उपलब्ध छन्, तर यो मानिसलाई मनपर्दैन, किनकि, खानामा यिनको प्रयोगले प्रयोगकर्ताले स्वादमा सम्झौता गर्नुपर्ने हुन्छ । तर, यस अध्ययनमा नुनका जुन विकल्प खोजिएका छन्, तिनले खानाको स्वाद पनि बढाउनेछन् र स्वास्थ्यका लागि हानिकारक पनि हुनेछैनन् ।’

नुनको दोस्रो विकल्प– कम हानिकारक नुन

संसारभर सबैभन्दा बढी सेतो नुन अर्थात् सोडियम क्लोराइडको प्रयोग गरिन्छ । सेतो नुनको अधिक सेवन गर्नाले स्वास्थ्यमा नराम्रो असर पर्छ । आज संसारभरमा करोडौँ मानिसले उच्च रक्तचाप, मस्तिष्कमा पानी जम्नु, बाथलगायत रोगका कारण ज्यान गुमाइरहेका छन् । त्यसैकारण वैज्ञानिकहरूले नुनको उपयुक्त विकल्पहरुबारे अनुसन्धान सुरु गरे, जुन स्वास्थ्यका लागि कम हानिकारक होऊन् ।

पोटासियमले रक्तचापलाई नियन्त्रण गर्छ

अध्ययनसिद्ध छ कि, सोडियम क्लोराइड (सेतो नुन)को अपेक्षामा पोटासियम क्लोराइड र क्याल्सियम क्लोराइड शरीरका लागि सुरक्षित छन् । पोटासियमले उच्च रक्तचापको समस्यालाई पनि कम गर्छ । तर, पोटासियम क्लोराइडको स्वाद तितो हुन्छ, जसका कारण आजअघि यसलाई नुनको विकल्पका रूपमा प्रयोग गरिँदैनथ्यो ।

कसरी खोजे वैज्ञानिकले सेतो नुनको विकल्प ?

वैज्ञानिकहरूले ई–टंग (इलेक्ट्रोनिक जिब्रो) र प्यानल्सको मद्दतले अनेक किसिमका नुनलाई मिलाएर एउटा यस्तो कम्पोजिसन तयार गरेका छन्, जसले खानालाई सोतो नुनले जस्तै स्वादिष्ट पनि बनाउँछ र सेवनकर्ताको स्वास्थ्यमा हानि पनि पुर्याउँदैन । ई–टंगले मानिसको जिब्रोलाई कुन स्वाद मनपर्छ र कुन पर्दैन भन्ने कुराको जानकारी दिन्छ ।

अनेक किसिमका नुनको कम्बिनेसन : स्वास्थ्यमा अब्बल, स्वादमा समान

हानिकारक सेतो नुनको विकल्पका रूपमा शोधकर्ताहरूले ७८% सोडियम क्लोराइड र २२% क्याल्सियम क्लोराइडलाई मिलाएर एउटा नायाँ कम्बिनेसन बनाए । यसका अतिरिक्त एउटा अर्को कम्बिनेसन पनि बनाए, जसमा ९६.४% सोडियम क्लोराइड, १.६% पोटासियम क्लोराइड र २% क्याल्सियम क्लोराइड मिलाइयो । अनुसन्धानका क्रममा यो नतिजा प्राप्त भयो कि, यी कम्बिनेसन र सेतो नुनमा स्वादका हिसाबले खासै अन्तर पाइएन, तर स्वास्थ्यका लागि भने सेतो नुनको तुलनामा यी कम्बिनेसन अत्यधिक सुरक्षित पाइए ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै