कोरोना संक्रमितलाई अस्पताल ल्याउन स्थानीयको अवरोध, नरैनापुरका १३ संक्रमित सम्पर्कबाहिर

कोरोना संक्रमणको हटस्पटक बनेको बाँके नरैनापुर गाउँपालिकाको क्वारेन्टाइनबाट अस्पताल ल्याउँने तयारी गर्दै गर्दा १३ जना संक्रमित गायव भएका छन् । क्वारेन्टाइनबाट अस्पताल ल्याउँदै गर्दा एम्बुलेन्सलाई बाटोमै स्थानीयले अवरोध गरेका थिए ।
नरैनापुर गाउँपालिका वडा नं. ३ स्थित नेपाल राष्ट्रिय प्राथमिक विद्यालय शंकरनगर कोटियाको क्वारेन्टाइनबाटै संक्रमित भागेका हुन् ।  प्रत्यक्षदर्शीका अनुसार, आइसोलेशनमा लैजानका लागि नेपालगन्जबाट पुगेको एम्बुलेन्सलाई अवरोध गरि गाउँका ब्यक्तिहरुले संक्रमितलाई  लिएर भागेका थिए ।

नरैनापुर गाउँपालिकाका सूचना अधिकारी लक्ष्मीकान्त मिश्रका अनुसार भीड अनियन्त्रित बनेपछि सुरक्षाकर्मी सहितको एम्बलेन्स फिर्ता भएको छ । संक्रमितहरुलाई गाउँलेले लुकाएको मिश्रले बताए ।

उनीहरुले आफूलाई कोरोना नै नभएको दावी गर्दै भागेको प्रदत्यदर्शीहरुको भनाई छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाँकेका प्रहरी नायब उपरीक्ष शिव बहादुर सिंहले संक्रमित फरार भएको नभई अस्पताल आउन नमानेको बताए ।

उनले प्रहरीलाई अवरोध भइरहेपनि थप फोर्स पठाएरै भएपनि संक्रमितलाई अस्पताल ल्याउँने बताए ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

‘क्वारेन्टाइन कि यातना केन्द्र?’

शैक्षिक, सामाजिक तथा विकासको दृष्टिकोणले पिछडिएको क्षेत्रमा सूचीकृत भई प्रायः गुमनाम रहेको बाँकेको नरैनापुर गाउँपालिका यतिखेर नेपालभर चर्चामा आएको गाउँपालिका बन्न पुगेको छ। तर कुनै राम्रो काम वा विकास कार्यले चर्चामा आएको होइन । विश्वलाई त्रसित बनाएको कोरोना भाइरसका कारण नरैनापुरको चर्चा चुलिएको हो।

एक साताभित्रै एउटै गाउँपालिकाका ७२ जनासम्म संक्रमित तथा एक २५ वर्षे युवकको कोरोना भाइरस संक्रमणले मृत्यु भएको कारण नरैनापुर चर्चामा छ।

अरु बेला अशिक्षा, बेरोजगारी र दुर्गम क्षेत्रका कारण समय–समयमा चर्चामा आउँथ्यो नरैनापुर। अहिले कोरोना संक्रमणको रोकथामका लागि पर्याप्त पूर्व तयारी नगर्नु, भारतबाट आएका आफ्ना नागरिकको उचित व्यस्थापन गर्न नसक्नु तथा ठूलो संख्यामा विदेशबाट आएर क्वारेन्टाइन बसेकाका लागि मापदण्ड मुताबिक क्वारेन्टाइन व्यवस्थापन गर्न नसक्नुका कारण नरैनापुरले बदनामी खेपिरहेको छ।

क्वारेन्टाइनमा उचित खानपान, सरसफाई, पिउने पानी, आपतकालीन उपचार र चिकित्सकको व्यवस्था गर्न नसक्दा एक युवाको अकालमै ज्यान गुमाएको आरोप गाउँपालिकाले खेपिरहेको छ।

नरैनापुरमा हाल १४ वटा क्वारेन्टाइन रहेका छन्। जहाँ ८ सय ३५ जनाको हाराहारीमा मानिस राखिएको छ। तर कुनै पनि क्वारेन्टाइन मापदण्डअनुसारका छैनन्।

कतिपय क्वारेन्टाइन झ्याल–ढोका नभएका विद्यालयमा छन्। कतिपयमा बिजुली, शुद्ध खानेपानी र उचित शौचालय पनि छैनन्।

सर्पको खतरा भए पनि यहाँको क्वारेन्टाइनमा बसेकाहरू भूइँमै सुत्न बाध्य हुनुपरेको जय किसान माविमा रहेका खान थरका एक युवाको गुनासो गरे।

एक साताभित्रै एउटै गाउँपालिकाका ७२ जनासम्म संक्रमित तथा एक २५ वर्षे युवकको कोरोना भाइरस संक्रमणले मृत्यु भएको कारण नरैनापुर चर्चामा छ।

गाउँपालिकाले एउटा झुल, ओढ्ने तन्ना र बिछ्याउने फोमबाहेक केही नदिएको खेतमा क्वारेन्टाइन बसेका ती युवाले बताए।

नरैनापुर–५ जमुनीका ती युवा भारतको मुम्बईबाट आएर सुरुमा दीपेन्द्र प्राविको क्वारेन्टाइनमा बसेका थिए। तर व्यवस्थापनको कमीले गर्दा तीन दिनमै एक युवाको मृत्यु भएपछि त्यहाँबाट सारेर जयकिसान माविको उत्तरतिरको खेतमा पातलो टेन्ट टाँगेर क्वारेन्टाइन बनाइएको छ।

विषालु सर्प, बिच्छीको डरका कारण सुत्नै नसक्ने समस्या छँदै छ। त्यसमाथि बिहान घाम लाग्नेबित्तिकै बस्नै नसक्ने हुन्छ। घाम चर्केपछि छहारीका लागि बगैंचा खोज्दै जसोतसो कैदी जसरी बस्नुपरेको ती युवाले सुनाए।

कृष्णा नेराप्रावि हुलासपूर्वामा बसेका युवाहरूको व्यवस्थापन पनि त्यस्तै छ। ६० जनाका लागि दुईवटा शौचालय रहेको त्यो क्वारेन्टाइनमा बिहान सौच गर्न पालो नपाउँदा अधिकांश मानिस खेतमा जानुपर्ने अवस्था रहेको छ।

‘एउटा झुल, ओढ्ने तन्ना र बिछ्याउने फोमको भरमा कसरी बस्नु हो,’ नरैनापुर–५ जमुनाहका धोबी थरका अर्का एक युवाले गुनासो गरे। मिडियामा नाम आयो भने भोलिदेखि यो सुविधा पनि बन्द हुन्छ त्यही भएर नाम सार्वजनिक नगर्न उनले अनुरोध गरे। उनले क्वारेन्टाइन र कैदखानामा कुनै फरक नरहेको आक्रोश व्यक्त गरे। टाउको दुख्यो भने मागेको बेला औषधीसमेत नपाउने गरेको ती युवाले बताए।

प्रत्येक क्वारेन्टाइनमा ५ जनाका दरले चिकित्सक हुनुपर्ने प्रावधान प्रदेश सरकारले तोके पनि स्थानीय तहले यस्तो व्यवस्थापन गरेका छैनन्।

नरैनापुर गाउँपालिकामा तयार गरिएका कुनै पनि क्वारेन्टाइनमा स्वास्थ्यकर्मी र इन्टरनेट नभएको वडा ५ का स्थानीय दाताराम यादवले बताए। क्वारेन्टाइनमा कम्तीमा ५ स्वास्थ्यकर्मी हुनुपर्ने मापदण्डमा भनिए पनि मान्छे उपचारको अभावमा ज्यान नै गुमाउनुपरेको अवस्था रहेको उनले सुनाए। सुरक्षाकर्मीबाहेक अरु क्वारेन्टाइनमा कहीं पनि नबस्ने गरेको स्थानीयवासीको भनाइ छ। जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेका प्रमुख जनस्वास्थ्य अधिकृत धिरजंग शाह पनि अधिकांश क्वारेन्टाइनको मापदण्ड नपुगेको बताउँछन्।

खजुरा, नेपालगन्ज, कोहलपुर र बैजनाथ लगायतका नगरपालिकाले स्थापना गरेका क्वारेन्टाइनमा इन्टरनेट सुविधा भए पनि चिकित्सकको व्यवस्था मापदण्डअनुसार नभएको उनले जानकारी गराए।

यसैबीच नरैनापुरस्थित क्वारेन्टाइनमा आइतबार एकजनाको ज्यान गएपछि निजको मृत्यु व्यवस्थापकीय लापरबाहीले भएको दाबीसहित बाँकेका दुई अधिवक्ता अदालत पुगेका छन्।

उनीहरूले नरैनापुर गाउँपालिका क्षेत्रमा सञ्चालित १३ वटै क्वारेन्टाइन (एकपछि बनाइएको) यातना केन्द्रसरह रहेको आरोप लगाएका छन्।

अधिवक्ताद्वय रामकुमार दीक्षित र विजयकुमार शर्माले उच्च अदालत तुलसीपुर नेपालगन्ज इजलासमा बुधबार दायर गरेको परमादेशको रिटमा विश्व स्वास्थ्य संगठनको गाइडलाइन र निर्देशन विपरीत क्वारेन्टाइन खडा गरेकाले त्यहाँ बसेका व्यक्तिको ज्यान गएको दावी गरिएको छ।

विषालु सर्प, बिच्छीको डरका कारण सुत्नै नसक्ने समस्या छँदै छ। त्यसमाथि बिहान घाम लाग्नेबित्तिकै बस्नै नसक्ने हुन्छ। घाम चर्केपछि छहारीका लागि बगैंचा खोज्दै जसोतसो कैदी जसरी बस्नुपरेको ती युवाले सुनाए।

‘कोरोना भाइरसको संक्रमणबाट हुनसक्ने क्षतिबाट समुदायलाई सुरक्षित राख्न शंकास्पद व्यक्तिलाई कम्तीमा १४ देखि १७ दिनसम्म क्वारेन्टाइनमा सुरक्षित तथा सुव्यवस्थित तरिकाले बसाउन सरकारले क्वारेन्टाइन सञ्चालन तथा व्यवस्थापन गर्न मापदण्ड २०७६ समेत जारी गरेको छ,’ अधिवक्ता विजयकुमार शर्माले भने, ‘तर नरैनापुर गाउँपालिकामा क्वारेन्टाइनको अवस्था पशुको गोठभन्दा पनि जीर्ण रहेको पाइयो।’

बाँकेको पूर्वी क्षेत्रमा रहेको नरैनापुर गाउँपालिका जिल्लामै दुर्गम क्षेत्रको रूपमा छ। जहाँ जीवनयापनका लागि आवश्यक पर्ने आधारभूत सेवासुविधा उपलब्ध छैन। गाउँपालिकामा हाल १३ वटा क्वारेन्टाइन छन्। अधिवक्ता रामकुमार दीक्षितले क्वारेन्टाइनमा ७ सय बढी नागरिकलाई असुरक्षित तरिकाले राखिएको सन्दर्भमा अदालत गुहारिएको बताए।

‘‘अनुचित र मापदण्डविपरीत व्यवस्थापनकै कारण समयमा उपचार नपाएर नरैनापुर ५ का एक युवाले ज्यान गुमाउनुपरेको हो,’ अधिवक्ता दीक्षितले भने, ‘भविष्यमा हुनसक्ने क्षतिलाई बेलैमा सुधारका लागि रिट दायर गरिएको छ।’

रिटमा मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषदको कार्यालय प्रदेश ५ बुटवल, जिल्ला प्रशासन कार्यालय बाँके तथा प्रमुख जिल्ला अधिकारी, जिल्ला प्रशासन कार्यालय बाँकेमा कार्यालय रहेको क्वारेन्टाइन सञ्चालन तथा व्यवस्थापनका लागि गठित सल्लाहकार समूह, जिल्लास्थित क्वारेन्टाइन सञ्चालन तथा ब्यवस्थापनका लागि गठित अनुगमन तथा सुपरिवेक्षण समिति, क्वारेन्टाइन सञ्चालन तथा व्यवस्थापन समितिलाई विपक्षी बनाइएको छ।

दायर भएको रिटमा जिल्ला प्रशासन कार्यालय बाँकेमा कार्यालय रहेको क्वारेन्टाइनस्थलको दैनिक कार्य सञ्चालनका लागि गठित कार्य सञ्चालन समूह, नरैनापुर गाउँपालिका कार्यालय तथा अध्यक्ष इस्तियाक अहमद साह, र ६ वटै वडाध्यक्ष, जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय सहित २१ वटा कार्यालय र प्रमुखहरूलाई पनि विपक्षी बनाइएको छ।

‘नरैनापुर गाउँपालिकामा सञ्चालित क्वारेन्टाइनको व्यवस्थापन मापदण्डअनुसार नभई एकदम दयनीय अवस्थामा रहेको र सोही कारणले समयमै स्वास्थ्योपचार, जीवनजल नै खान नपाएर एक युवाको अकालमै निधन हुनु दुःखद हो,’ अधिवक्ता शर्माले भने, ‘स्वास्थ्य उपचार त टाढाको कुरो आमनागरिकले एम्बुलेन्ससमेत नपाएर

क्वारेन्टाइनमै मृत्यु हुन्छ भने त्यसको जिम्मेवारी राज्यले लिनुपर्छ।’

क्वारेन्टाइनमा मापदण्डअनुरुप खानेबस्ने, शौचालयसमेतको व्यवस्था नहुनु, सामाजिक दूरी कायम नहुनु, स्वस्थ खाने कुरा नहुनु, उचित र स्वच्छ पानी नपाएर ज्यान जानु निकै दुःखद घटना भएको बताउँदै अधिवक्ता शर्माले भने, ‘यस्तो अमानवीय कार्य गर्नका लागि मापदण्डविहीनका क्वारेन्टाइनमाथि प्रतिबन्ध लगाइनुपर्छ।’

पीडित परिवारले समेत गाउँपालिकाको क्वारेन्टाइन व्यवस्थापन प्रभावकारी नभएकाले अकालमै मृत्यु भएको दाबी गर्दै आएका छन्।

यद्यपि सो सम्बन्धमा जाँचबुझका लागि गाउँपालिकाले हालसम्म कुनै पहल नगर्नु दुखलाग्दो पक्ष रहेको सम्वद्ध कानुन व्यवसायी बताउँछन्।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

लक्ष्मणपुर स्वास्थ्यकेन्द्रको विस्तारमा गाउँपालिकाको अग्रसरता, युनेस्को बाँकेको साथ

एक दशकदेखि भाडाको घरमा सञ्चालन हुँदै आएको नरैनापुर गाउँपालिकास्थित लक्ष्मणपुर प्राथमिक स्वास्थ्यकेन्द्रलाई नयाँ भवनमा सञ्चालनका लागि गाउँपालिकाले तदारुकता देखाएको छ । अत्याधुनिक सेवा सञ्चालन गर्न मिल्ने गरी ०६८ सालदेखि बाँकेको नरैनापुर–२ मा अवस्थित लक्ष्मणपुरमा प्राथमिक स्वास्थ्यकेन्द्रको निर्माण भइरहेको छ । कर्मचारी र आवश्यक उपकरण अभावमा प्रभावकारी सेवा दिन नसक्दा स्थानीय सेवाग्राही भारतीय अस्पताल धाउन बाध्य छन् ।

प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रमा उपकरण अभावको समस्यालाई मध्यनजर गर्दै गाउँपालिकाको अनुरोधमा जिल्लास्थित एक गैरसरकारी सँस्थाले १४ लाखभन्दा बढीको स्वास्थ्य उपकरण प्रदान गरेको छ । कतार च्यारिटीको आर्थिक सहयोगमा बाँके युनेस्को क्लबले १४ लाख ६३ हजार ८ सय ९८ रूपयाँबराबरको स्वास्थ्य सामग्री गाउँपालिकालाई हस्तान्तरण गरेको हो ।

लक्ष्मणपुर स्वास्थ्यकेन्द्रमा बुधबार औपचारिक कार्यक्रममार्फत बाँके युनेस्को क्लबले अल्ट्रसाउन्ड मेसिन १ थान, फुल फोल्डिङ जनरल बेड ८ थान, डेलिभरी बेड २ थान, म्याट्रेस १० वटा, बिरामी बोक्ने ट्रली ५ वटा र ह्विलचेयर ५ वटा गाउँपालिकाप्रमुख इस्तियाक अहमद साहलाई हस्तान्तरण गरेको छ ।

प्राथमिक स्वास्थ्यकेन्द्रमा एकजना एमबिबिएस डाक्टरसहित १३ जनाको दरबन्दी भए पनि डाक्टरको उपस्थिति भने कमै मात्र हुने गरेको छ । विभिन्न कारण देखाउँदै डाक्टरले बस्न नमानेका कारण स्वास्थ्यकेन्द्र चिकित्सकविहीन बन्दै आएको छ ।

जिल्ला समन्वय समिति बाँकेका संयोजक अजयकुमार श्रीबास्तव, नरैनापुर गाउँपालिकाका अध्यक्ष साह, स्वास्थ्यकेन्द्रका निमित्तप्रमुख नवीन बुढाथोकी गाउँपालिकाका निमित्त स्वास्थ्य संयोजक नगेन्द्र साहलगायतको उपस्थितिमा युनेस्को क्लबका अध्यक्ष राजेन्द्र चौधरी र संरक्षक प्रवेज अली सिद्दिकी, कतार च्यारिटीका कार्यक्रम अधिकृत इसाद शेषलगायतले सामग्री हस्तान्तरण गरेका थिए ।

बाँके युनेस्को क्लबका अध्यक्ष राजेन्द्र चौधरीले नरैनापुरका जनताको स्वास्थ्यसेवामा पहुँच विस्तारका लागि उपकरण उपलब्ध गराउन पाएकोमा खुसी व्यक्त गर्दै आगामी दिनमा समेत यस्तो सहयोगका लागि आफूले पहल गर्ने बताए । त्यस्तै, कतार च्यारिटी नेपालका कार्यक्रम अधिकृत इसाद सेखले आफ्नो संस्थाले बाँकेमा रहेर विभिन्न क्षेत्रमा सहयोग गर्दै आएको बताए । विशेषगरी ग्रामीण क्षेत्रमा बसोवास गर्ने नेपालीको स्वास्थ्यलाई मध्यनजर गर्दै भिडियो एक्स–रे मेसिनलगायत सामग्री सहयोग गरेको बताउँदै उनले आगामी दिनमा पनि यस्तो सहयोग जारी रहने प्रतिबद्धता जनाए ।

गाउँपालिकाका अध्यक्ष साहले नरैनापुरमा स्वाथ्यकर्मीको अभाव तथा स्वास्थ्य सुविधा नभएका कारण यहाँका जनता बिरामी पर्दा स्वास्थ्यलाभका लागि भारतीय बजार वा भारतीय झोले डाक्टरसँग भर पर्ने बाध्यता अब बिस्तारै हटेर जाने विश्वास व्यक्त गरे । सामग्री बुझ्दै गाउँपालिका अध्यक्ष साहले अझ थप सामग्री र जनशक्तिको आवश्यकता औँल्याए ।

स्वास्थ्यकेन्द्रका निमित्त प्रमुख नवीन बुढाथोकीले स्वास्थ्यकेन्द्र सञ्चालनका लागि उपलब्ध सामग्रीका कारण गुणस्तरीय स्वास्थ्यसेवा दिन आफूहरूलाई सहज हुने विश्वास व्यक्त गरे । उनले स्वास्थ्यकेन्द्र सञ्चालनका लागि दक्ष जनशक्तिको कमी भएकाले दरबन्दीअनुसारको जनशक्ति भएमा सामग्रीबाट प्रभावकारी रूपमा सेवाविस्तार गर्न सकिने बताए ।

प्राथमिक स्वास्थ्यकेन्द्रमा एकजना एमबिबिएस डाक्टरसहित १३ जनाको दरबन्दी भए पनि डाक्टरको उपस्थिति भने कमै मात्र हुने गरेको छ । विभिन्न कारण देखाउँदै डाक्टरले बस्न नमानेका कारण स्वास्थ्यकेन्द्र चिकित्सकविहीन बन्दै आएको छ ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै