पाँचौँ शिखर–सम्मेलनमा देश–विदेशका स्वास्थ्य वैज्ञानिकको प्रस्तुति जारी, दोस्रो दिन राज्यमन्त्रीले गरे औपचारिक उद्घाटन

स्वास्थ्य तथा जनसंख्याराज्यमन्त्री डा. सुरेन्द्रकुमार यादवले गुणस्तरीय स्वास्थ्यसेवाका लागि स्वास्थ्यका अनुसन्धान सतहसम्म गर्नुपर्ने बताएका छन् । नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्को आयोजनामा बुधबारदेखि सुरु भएको स्वास्थ्य तथा जनसंख्या वैज्ञानिकको पाँचौँ शिखर–सम्मेलनको औपचारिक उद्घाटन गर्दै राज्यमन्त्री डा. यादवले अनुसन्धानले नीति तथा योजना बनाउन ठूलो सहयोग पुग्ने बताए । यद्यपि, स्वास्थ्यका वैज्ञानिकहरूको ‘महाकुम्भ’कै रूपमा आयोजित पाँचौँ शिखर–सम्मेलनको उद्घाटन उपप्रधान एवम् स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री उपेन्द्र यादवले गर्ने बताइएको थियो ।

स्वास्थ्यमा नयाँ–नयाँ अनुसन्धान जरुरी रहेको बताउँदै राज्यमन्त्री यादवले स्वास्थ्यक्षेत्रमा अवसर बढेसँगै त्यत्तिकै चुनौती पनि थपिएको जानकारी दिए । ‘भर्खरै सरकार संघीयताअनुरूप काम गर्दै छ,’ उनले भने, ‘अवसरसँगै संघीयताअनुरूप काम गर्ने चुनौती थपिएका छन् ।’
अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा स्वास्थ्यक्षेत्रका अनुसन्धानलाई बढी प्राथमिकताका साथ अघि बढाउने गरिएको उदाहरण दिँदै मन्त्री यादवले स्वास्थ्यका नीति तथा योजना बनाउनका लागि नयाँ–नयाँ अनुसन्धान गर्न आग्रह गरे । स्वास्थ्यक्षेत्रमा हुने अनुसन्धानलाई अघि बढाउन सरकार सधैँ प्रतिबद्ध भएको उनको भनाइ थियो । ‘पाँचौँ सम्मेलनले स्वास्थ्यक्षेत्रका नीति, रणनीति तथा योजना तर्जुमा गर्न सरकारलाई ठूलो सहयोेग पुग्नेछ,’ डा. यादवले भने ।

कार्यक्रममा स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयकी सचिव डा. पुष्पा चौधरीले स्वास्थ्यक्षेत्रमा अनुसन्धानको स्तरोन्नति गर्न अनुसन्धानकर्ता, सम्बन्धित निकाय र सरकारको निरन्तर सहकार्य जरुरी रहेको बताइन् । संघीय प्रणालीमा समानता र विकासका लागि अनुसन्धान आवश्यक रहेको भन्दै उनले तीन तहका सरकारले स्वास्थ्यक्षेत्रमा प्याकेज नै बनाएर हरेक नागरिकलाई स्वास्थ्यको पहुँचभित्र ल्याउनुपर्ने बताइन् ।

त्यसैगरी, स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रमुख विशेषज्ञ डा. शुशीलनाथ प्याकुरेलले वायु प्रदूषणका कारण क्यान्सरजन्य रोगहरू बढेको बताए । ‘के कारणले गर्दा वायु प्रदूषण बढ्दै छ, त्यसको सतहसम्म गएर अनुसन्धान गर्न जरुरी छ,’ डा. प्याकुरेलले भने, ‘आजकाल धूमपान, खैनीलगायतको सेवन नगर्ने मानिसमा पनि क्यान्सररोग देखापरेका छन् ।’ नीति बनाउन सहज भए पनि कार्यान्वयन गर्न धेरै गाह्रो भएको उनले बताए ।

नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्का कार्यकारी अध्यक्ष डा. अञ्जनीकुमार झाले स्वास्थ्यजस्तो संवेदनशील क्षेत्रको अनुसन्धानका लागि बजेट कम रहेको बताउँदै यसमा सरकारले ध्यान दिन जरुरी रहेको बताए । नेपालको स्वास्थ्यक्षेत्रमा अनुसन्धान आफैँमा चुनौती रहेको भन्दै उनले यसलाई सरल र सहज ढंगबाट स्तरोन्नतिको आवश्यकता औँल्याए ।

शुक्रबारसम्म चल्ने सम्मेलनमा स्वास्थ्य वैज्ञानिक, शोधकर्ता, विश्वविद्यालयका प्रतिनिधि, विद्यार्थी, स्वास्थ्यविज्ञ, मेडिकल चिकित्सकलगायत हजारभन्दा बढीको सहभागिता छ । सम्मेलनमा नेपालसहित अमेरिका, चीन, जर्मनी, भारतका विश्वविख्यात वैज्ञानिकसमेत सहभागी छन् । सम्मेलनमा स्वास्थ्य समता र विकास, सामाजिक स्वास्थ्यबिमा, नसर्ने रोग, मातृस्वास्थ्य, बालस्वास्थ्य र किशोर–किशोरी स्वास्थ्य, मानसिक स्वास्थ्य, सरुवारोग, जैविक स्वास्थ्य र स्वास्थ्य सूचना, स्वास्थ्य प्रणाली, हेल्थ इकोनोमिक्स तथा फाइनान्सिङ र स्वास्थ्य संवर्धन, प्रविधि र आवश्यक मेडिकल उत्पादनजस्ता विषयमा अनुसन्धानात्मक प्रस्तुति भइरहेका छन् ।

सम्मेलनको दोस्रो दिन अमेरिकाका प्राध्यापकसहित विभिन्न देशका प्रतिनिधि तथा स्वास्थ्य वैज्ञानिकहरूले उल्लेखित विषयहरूमा प्रस्तुतीकरण दिए भने त्यसमाथिको छलफलमा सहभागीले विभिन्न जिज्ञासा तथा सुझाब राखे । सहभागीका जिज्ञासाको समाधान विषयप्रस्तोतासहित अन्य विशेषज्ञहरूबाट गर्ने प्रयास गरिएको थियो ।

परिषद्ले पाँचौँ शिखर–सम्मेलनका लागि ‘संघीय प्रणालीमा समानता र विकासका लागि अनुसन्धान’ नारा तय गरेको छ ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै