किशोरावस्थामा स्वस्थ कसरी रहने ?

अधिकांश लेखमा किशोरी स्वास्थ्यबारे चर्चा गरिन्छ । तर, किशोरावस्थामा किशोर–किशोरी दुवैमा स्वास्थ्य चेतना हुनु जरुरी छ । किशोरावस्थाको स्वास्थ्यले बाँकी उमेर पनि स्वस्थ रहन सघाउँछ । किशोरावस्थामा स्वस्थ रहने केही सहज उपाय–

१. स्वस्थ, सन्तुलित र पर्याप्त खाना खानुहोस्
किशोरावस्थामा स्वस्थ हुनका लागि स्वस्थ खाना खानु जरुरी छ । आफ्नो शरीर र काम हेरेर ३ पटक पूर्ण खाना र ५–६ पटक आंशिक खाना खानुहोस् । कहिल्यै खान नछोडनुहोस् । तुलनात्मक रूपमा स्वस्थ खाना छनोट गर्नुहोस् । उदाहरणका लागि आइसक्रिमको साटो चिसो दही रोज्नुहोस्, चिप्सको साटो स्याउको चाना रोज्नुहोस् । त्यस्तै, प्रशस्त पानी पिउनुहोस् । जति बढी पानी पिउनुहुन्छ, त्यति नै स्वस्थ रहनुहुनेछ । पानीले शरीरको टक्सिनलाई बाहिर निकाली छालालाई स्वस्थ तथा चम्किलो बनाउन सघाउँछ ।

२. शारीरिक व्यायाम सुरु गर्नुहोस्
वास्तवमा ३० वा ४० पछि मात्र शारीरिक व्यायाम गर्नुपर्छ भन्ने मान्यता नै गलत छ । किशोरावस्थाबाटै सातामा ५ वा ६ दिन शारीरिक व्यायाम जरुरी छ । यसका लागि नजिकैको जिम सेन्टर वा स्विमिङ पुल रोज्न सक्नुहुन्छ ।
शारीरिक गतिविधिले मसलहरू तन्काएर बलियो र स्वस्थ बनाउनुका साथै खुसी प्रदान गर्छ ।

३. पूर्ण निद्रा सुत्नुहोस्
स्वास्थ्यका लागि पूर्ण निद्रा अत्यन्तै आवश्यक छ । पक्कै पनि तपाईं यदि रात अबेरसम्म मोबाइलमा साथीसँग च्याट गरेर बस्नुभयो भने दिनभर असहज महसुस हुन्छ ।
किशोरावस्थामा ८ घण्टा निदाउनु अनिवार्य छ । सप्ताहान्तमा होस् या लामो होलिडे, एकै समयमा उठ्ने तालिकाको अनुसरण गर्नुहोस् । यसले तपाईंलाई एकाग्र हुन सघाउँछ, साथै मित्रवत् व्यवहार गर्न र खुसी रहन मद्दत गर्छ । त्यसैले उही समयमा सुत्ने र उठ्ने बानी पार्नुहोस् ।

४. सरसफाइमा ध्यान पुर्याउनुहोस्
– प्रत्येक दिन नुहाउनुहोस् ।
– हरेक दिन आफ्ना अन्तर्वस्त्र परिवर्तन गर्नुहोस् ।
– कम्तीमा दुईपटकभन्दा बढी फेसवासले मुख नधुनुहोस् । मुख धुँदा नरगड्नुहोस्, बिस्तारै सर्कुलर मोसनमा धुनुहोस् ।
– अनुहारमा डन्डिफोर छ भने कहिल्यै हातले नफुटाउनुहोस्, यसले संक्रमण फैलाउँछ र डन्डिफोर अनुहारभर फैलाउँछ । हातले अनुहार छोइरहने बानी पनि त्याग्नुहोस् ।
– सुत्नुअघि सधैँ मेकअप धुनुहोस् ।

५. कपाल धुनुहोस्
अहिले धेरै युवा दिनहुँ कपाल धुन्छन्, जसले कपाल सुक्खा हुनुका साथै टुक्रिने गर्छ । हप्तामा २ वा ३ पटकभन्दा बढी स्याम्पु प्रयोग नगर्नुहोस् ।

६. साथीसँग घुमफिर गर्नुहोस् ।
किशोरावस्थामा साथी छनोटमा निकै चनाखो हुनुपर्छ । थोरै र अत्यन्तै मिल्ने साथी बनाउनु र कहिलेकाहीँ घुम्नु आवश्यक छ ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै

सुरक्षित छ आकस्मिक गर्भनिरोधक चक्की ?

परिवारनियोजनका साधनको प्रयोगविना यौनसम्पर्क भएको अवस्थालाई असुरक्षित यौनसम्पर्क भनिन्छ । असुरक्षित यौनसम्पर्क हुनेबित्तिकै वा ७२ घण्टाभित्र आकस्मिक गर्भनिरोधक चक्की सेवन गरेमा यसले अनिच्छित गर्भधारण हुन दिँदैन ।
आकस्मिक गर्भनिरोधक परिवारनियोजनको नियमित साधन भने कदापि होइन । यसलाई सधैँ गर्भधारण रोक्ने उपायका रुपमा प्रयोग गरेमा यो कम प्रभावकारी हुन्छ र यसले गर्भपतन गराउँदैन ।

कहिले प्रयोग गर्ने ?
– यौनसम्पर्कका वेलामा कन्डम फुटेमा वा चिप्लिएर फुस्केमा,
– लगातार ३ दिनसम्म पिल्स खान बिर्सेमा,
– डिपो लगाउन १४ दिनभन्दा बढी ढिला हुन गएमा,
– परिवारनियोजनका कुनै पनि साधनको प्रयोगविनै यौनसम्पर्क हुन गएमा,
– बलात्कार भएमा,
– वीर्यस्खलन हुनुपूर्व लिंग योनिबाट बाहिर निकाल्न नभ्याएमा,
– गर्भ रहन सक्ने दिन गणनामा भुल भएमा ।

कसरी प्रयोग गर्ने ?
– असुरक्षित यौनसम्पर्क हुनेबित्तिकै वा भएको ७२ घण्टाभित्र एक चक्की खानुपर्छ । पहिलो चक्की खाएको १२ घण्टाभित्र अर्काे चक्की खानुपर्छ ।
– दुवै चक्की खाइसकेपछि महिनावारी नहोउन्जेल नियमित प्रयोग गर्दै आएका पिल्स चक्की, कन्डमलगायत अस्थायी साधनको पूर्ववत् प्रयोग गर्नुपर्छ ।
– आकस्मिक गर्भनिरोधक प्रयोग गर्दा पनि हुनुपर्ने समयभन्दा एक हप्ता पछिसम्म पनि महिनावारी नभएमा स्वास्थ्यकर्मीद्वारा गर्भ परीक्षण गराउनुपर्छ ।

कति सुरक्षित छ ?
यो पूर्ण रुपमा सुरक्षित छ ।
यसको प्रयोग सबै महिलाले गर्न सक्छन् । बच्चालाई दूध खुवाइरहेकी महिला र साधारण पिल्स चक्की खान नहुने महिलाले पनि यसको प्रयोग गर्न सक्छन् ।
यसले भविष्यमा गर्भधारण गर्नुपरेमा केही असर गर्दैन ।

कति प्रभावकारी ?
महिनावरी भएको दोस्रो वा तेस्रो हप्तामा असुरक्षित यौनसम्पर्क राख्ने १०० महिलामध्ये ८ जना गर्भवती हुन्छन् । ती १०० जनाले असुरक्षित यौनसम्पर्क राखेको ७२ घण्टाभित्र आकस्मिक गर्भनिरोधकको प्रयोग गरेमा जम्मा एकजना मात्र गर्भवती हुन्छिन् ।
असुरक्षित यौनसम्पर्क राखेको १२ वा २४ घण्टाभित्र यसको प्रयोग गरेमा बढी प्रभावकारी हुन्छ ।

कस्ता असर देखा पर्न सक्छन् ?
– आकस्मिक गर्भनिरोधकको प्रयोगले कहिलेकाहीँ वाकवाकी लाग्ने, बान्ता हुने, रिँगटा लाग्ने, टाउको दुख्ने, थकाइ लाग्ने, स्तन भारी हुने वा केही देखेको महसुस हुनेजस्ता अस्थायी समस्या हुन सक्छन् । सामान्यतया यस्ता समस्या एक वा आधा दिनमा हराएर जान्छन् ।
– यसको प्रयोगले महिनावारीको समय केही दिन वर वा पर जान सक्छ । यसको प्रयोग गर्ने १० जना महिलामध्ये एकजनामा महिनावारीको समय केही फरक पर्न सक्छ ।
– यसको प्रयोग गरेपछि केही महिलाहरुलाई थोरै रगत देखिन पनि सक्छ । तर, महिनावारीपछि आफैँ हराएर जान्छ ।
– खाना खानेबित्तिकै खाएमा वाकवाकी लाग्ने वा बान्ता हुनेजस्ता लक्षण कम देखापर्छन् ।

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय

हेल्थपोष्ट टुइट्स सबै