गर्भमा हुर्किरहेको भ्रूणले संस्कार सिक्छन्?

हेल्थपोस्ट नेपाल

के गर्भमा हुर्किरहेको भ्रूणले साँच्चै शब्द वा कुनै भाषा बुझ्न सक्छ?

यस विषयमा विज्ञानको संसार विभाजित छ।

गर्भमा रहेको भ्रूणले आवाज सुन्न सक्छ तर कुनै भाषा बुझ्न नसक्ने मुम्बईकी महिला कार्यकर्ता तथा स्त्री रोग विशेषज्ञ डा सुचित्रा डेल्वीले बताइन्।

उनी भन्छिन्, ‘गर्भमा हुर्किरहेको भ्रूणको शरीरको विकास भएसँगै कानको पनि विकास हुन्छ । यस्तो अवस्थामा ध्वनि तरङ्गहरू पनि त्यहाँ पुग्छन्। तर भ्रूणले ती आवाजहरूको अर्थ बुझ्दैन।

गर्भमा हुर्किरहेको भ्रूणले सपना देख्न सक्ने र महसुस गर्न सक्ने अनुसन्धानले देखाएको स्त्री रोग विशेषज्ञ डा एसएन बसु बताउँछन् ।

अमेरिकी वेबसाइट साइकोलोजी टुडेमा प्रकाशित भ्रुण मनोविज्ञानलाई उद्धृत गर्दै उनी भन्छिन्, ‘भ्रुण नौ हप्ताको नहुँदासम्म उसले हिचकी आउन सक्छ र चर्को आवाजमा पनि प्रतिक्रिया दिन्छ भन्ने स्पष्ट रूपमा लेखिएको छ।’ र १३ औं हप्तामा, उसले पनि सुन्न सक्छ। एकै समयमा, उसले आमा र अज्ञात व्यक्तिको आवाज बीचको भिन्नता पनि देखाउँछ।

उनी भन्छिन्, ‘यस अनुसन्धानमा यो पनि भनिएको छ कि गर्भमा हुर्किरहेको भ्रूणलाई एउटै कथा बारम्बार सुनाइयो भने उसले पनि प्रतिक्रिया दिन्छ ।

उनी भन्छिन्, ‘यस अनुसन्धानमा यो पनि लेखिएको छ कि भ्रूणमा महसुस गर्ने, हेर्ने र सुन्ने क्षमतासँगै सिक्ने र सम्झने क्षमता पनि विकास हुन्छ । यी गतिविधिहरू आधारभूत, स्वचालित र जैव रसायनसँग सम्बन्धित हुन सक्छन्। जस्तै भ्रुण सुरुमा आवाजले चकित हुन्छ तर समय संगै प्रतिक्रिया गर्न बन्द गर्दछ।

उनी भन्छिन्, ‘गर्भमा भ्रूणको विकास हुन्छ । यो समयमा आमाले सकारात्मक काम गरेमा भ्रूणमा पनि असर पर्छ ।

हर्मोन र बच्चामा प्रभाव

डा सुचित्रा देल्वी भन्छिन्, ‘गर्भवती महिला तनावमा रहेर रामायण, गीताका श्लोक पढेर, गीत सुनेर शान्ति पाउँछ भने त्यस समयमा शरीरमा उत्पादन हुने हर्मोनले भ्रूणलाई पनि असर गर्छ ।

डा सुचित्रा देल्वी बताउँछिन्, ‘त्यतिबेला हुने हर्मोन वा रासायनिक सन्तुलनको प्रभाव आमामार्फत बच्चामा पुग्छ। मतलब तनाव हर्मोन वा खुशी हर्मोनले पनि बच्चालाई असर गर्छ र यसको वैज्ञानिक आधार छ।

उत्तर प्रदेशको बनारस हिन्दू विश्वविद्यालयमा एउटा अनुसन्धान सुरु गरिएको छ जहाँ यो पत्ता लगाइएको छ कि गर्भमा रहेको भ्रूणमा आवाज र संगीतको प्रभाव के हुन्छ।

बीएचयूको आयुर्वेद संकायको प्रसूति तथा स्त्री रोग विभागकी डा सुनिता सुमन भन्छिन्, ‘गर्भ संस्कार थेरापी नामको यो अनुसन्धान भर्खरै सुरु भएको हो। थप जानकारी प्राप्त गर्न समय लाग्नेछ। यसको उद्देश्य यो पनि हो कि यदि आमा तनावमा छिन् भने उसमा यस प्रकारको थेरापी को प्रभाव बारे अनुसन्धान भइरहेको छ।

बीबीसी हिन्दीबाट अनुवाद

 



Leave a Reply

Your email address will not be published.