कोरोना जाँच्ने प्रयोगशालाका प्राविधिकको प्रश्न : आफैं सुरक्षित छैनौं कसरी काम गर्ने?

कोरोना भाइरसको परीक्षण सोमबारदेखि पोखराबाटै हुने भनिएको थियो। तर, कोरोना परीक्षणका लागि आवश्यक पिसीआर मेशिन र विज्ञ टोलि सोमबार पोखरा आउन सकेन। मंगलबार बिहानै हेलिकप्टरमार्फत मेसिनसँगै विज्ञ टोलि पोखरा आइपुग्यो। मेशिन आयो तर᠂ फेरि त्यसलाई कहाँ जडान गर्ने भन्ने विवाद सुरु भयो।

स्वास्थ्य निर्देशनालय गण्डकीले पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान (पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पताल) मा मेशिन जडान गर्ने बताइरहँदा अस्पतालले भने अस्पतालको प्रयोगशालामा सो मेशिन जडान गर्न इन्कार गर्दै आएको थियो। अस्पतालले इन्कार गरेपछि त्यसको विकल्पको खोजी सुरु भयो।

विकल्पको रुपमा प्रदेश मातहतको क्षेत्रीय क्षयरोग केन्द्रलाई राखियो। बिहान मेशिन आइपुगेपछि काठमाडौंबाट आएको विज्ञ टोलिलाई प्रतिष्ठान र क्षयरोग केन्द्रमा रहेको ठाउँ देखाइएको थियो। सो टोलिले प्रतिष्ठानकै प्रयोगशालामा मेशिन राख्न सुझाव दिएपछि मात्र मेशिन राख्ने सहमति जुट्यो।

अहिले मेशिन जडानको काम भइरहँदा फेरि नयाँ विवाद सिर्जना भएको छ। कोरोना परीक्षण गर्ने ल्याबका कर्मचारीलाई अहिलेसम्म पिपिई कसरी लगाउने र आफू कसरी सुरक्षित भएर काम गर्ने भन्ने थाहा छैन। ‘मेशिन आइसक्यो तर अहिलेसम्म पिपिई कसरी लगाउने, आफू कसरी सुरक्षित हुने भन्ने मिडियाबाट मात्र सुनियो,’ प्रतिष्ठानको प्रयोगशालामा कार्यरत पशुपति महतो भन्छन्, ‘यत्रो प्रतिष्ठानले अहिलेसम्म हामीलाई कुनै तालिम दिएको छैन। कसरी काम गर्ने?’

प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालय र प्रदेश प्रयोगशालाले दिएको तालिम लिएका कर्मचारी फिल्डमा नबसी घरै बसिरहेको उनको गुनासो छ। ‘अस्ति हामीलाई पिपिई लगाउने तालिम दिन्छौं भनेर बोलाइयो। १ घण्टा कुर्दा पनि तालिम दिन कोही आएनन्,’ उनले गुनासो गरे। परीक्षणका लागि तालिम र पर्याप्त पूर्वाधार भए आफूहरु काम गर्न तयार रहेको उनले बताए । ‘हामी प्रयोगशालका कर्मचारी हौं त्यसैले परीक्षण गर्दैनौं भन्न मिल्दैन । यो परीक्षण गर्नका लागि राम्रो तालिम चाहिन्छ किनभने आजसम्म कहिल्यै यस्तो परीक्षण गरेकै छैनौं।’

प्रयोगशालामा कार्यरत ल्याब टेक्निसियन अफिसर अजित आचार्य दैनिक १ सय बढी बिरामी उपचारका लागि आउँदै गर्दा अस्पतालमा कोरोना परीक्षण सुरक्षित नहुने बताउँछन्। उनी भन्छन्, ‘अहिले दैनिक डेढ सयसम्म बिरामी आइरहेका छन्। उनीरूको पनि परीक्षण गर्नैपर्छ । त्यसमाथि कोरोनाको परीक्षण गर्नुपर्दा खतरा बढी हुन्छ । त्यसको सिकार हामी हुनुपरेको छ।’

अस्पतालको प्रयोगशालामा कार्यरत ल्याब असिस्टेन्ट सन्दिप पोखरेलको पनि उस्तै गुनासो छ। ‘अहिलेसम्म एउटा गतिलो मास्क पाएका छैनौं। काम गर्दा एन–९५ मास्क भए सजिलो हुन्थ्यो तर झारा टार्ने काम मात्र भएको छ,’ उनले भने। पहिले कर्मचारीको सुरक्षाका विषयमा ध्यान दिएर मात्र परीक्षण थाल्न उनको सुझाव छ।

अस्पतालको प्रयोगशालामा कार्यरत ल्याब असिस्टेन्ट सन्दिप पोखरेलको पनि उस्तै गुनासो छ। ‘अहिलेसम्म एउटा गतिलो मास्क पाएका छैनौं। काम गर्दा एन–९५ मास्क भए सजिलो हुन्थ्यो तर झारा टार्ने काम मात्र भएको छ,’ उनले भने। पहिले कर्मचारीको सुरक्षाका विषयमा ध्यान दिएर मात्र परीक्षण थाल्न उनको सुझाव छ।

अस्पतालको ल्याबमा अहिले १ जना मात्र तालिम प्राप्त कर्मचारी रहेको ल्याब टेक्निसियन शंकर भण्डारीले बताए। उनले भने, ‘पीपीई आजसम्म प्रयोग गरिएको छैन। त्यो लगाउन पनि छुट्टै तालिम चाहिन्छ। तर, हामीसँग अहिले १ जना मात्र तालिम प्राप्त कर्मचारी छन्।’ अस्पतालको ल्याबमा सबै गरेर २० जना प्राविधिक छन्। तीमध्ये अधिकांशले कारोना भाइरसको परीक्षण कसरी गर्ने भनेर तालिम लिएका छनैन्।

पर्याप्त जनशक्ति छन् : उपकुलपति थापा

परीक्षण गर्ने कर्मचारीले कुनै तालिम नपाएको गुनासो गरिरहँदा पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानका उपकुलपति प्राडा बुद्धिबहादुर थापा पिसीआर मेशिन चलाउनलाई आफूहरूसँग पर्‍याप्त जनशक्ति रहेको बताउँछन्। उनकाअनुसार अस्पतालको प्रयोगशालामा पहिले नै एउटा पीसीआर मेशिन छ।

‘हामीसँग पुरानो पीसीआर मेसिन छ। हामीसँग त्यो मेशिन चलाउने जनशक्ति पहिल्यै हुनुहुन्छ। अब कोरोना परीक्षण गर्न काठमाडौंबाट आएको विज्ञ टोलिले उहाँहरुलाई तालिम दिन्छ,’ उनले भने।

‘हामीसँग पुरानो पीसीआर मेसिन छ। हामीसँग त्यो मेशिन चलाउने जनशक्ति पहिल्यै हुनुहुन्छ। अब कोरोना परीक्षण गर्न काठमाडौंबाट आएको विज्ञ टोलिले उहाँहरुलाई तालिम दिन्छ,’ उनले भने। पुरानो पीसीआर मेशिन तत्काल काम गर्न सक्ने अवस्थामा नरहेको र विज्ञ टोलिले त्यसलाई मर्मत गरिरहेको उनले जानकारी दिए। मंगलबार बिहान पोखरा ल्याइएको मेशिन प्रयोगमा आएसँगै कोरोना भए/नभएको रिपोर्ट १ घन्टामा आउने उनले बताए।

कोरोना परीक्षण गर्ने मेशिन जडानको काम भइरहेको र जडान गर्ने काम सकिएपछि परीक्षण सुरु गरिने पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पतालका निर्देशक डा. अर्जुन आचार्यले जानकारी दिए। उनले भने, ‘यहाँको तापक्रमलगायत विभिन्न प्रक्रिया हेरेर उहाँहरुले मेशिन जडान गर्नुहुन्छ। विज्ञले परीक्षणका लागि तयार भएको जानकारी दिएपछि परीक्षण थाल्छौं।’

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

सम्बन्धित समाचार

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय