के सेक्सको लत पनि समस्या हो?

हेल्थपोस्ट नेपाल

अमेरिकी लेखक मार्क ट्वेनको एक कथन प्रचलित छ, ‘चुरोट छोड्न सजिलो छ, जुन काम मैले सयौं पटक गरे ।’ यद्यपि निकै सजिलो पनि छैन जति भन्न सजिलो छ । तर, पछि उनको मृत्यु फोक्सोको क्यान्सरबाट भएको थियो । एकतर्फ समाजले निकोटीन, रक्सी र ड्रग्स जस्ता नसालु पदार्थको लतलाई स्वीकारेको छ । हामीले यी पदार्थबाट हुने हानीलाई पनि स्वीकार गरेका छौं । तर, सेक्सको लतको कुरा गर्दा विशेषज्ञहरूको नै राय बाझिने गरेको छ ।

सेक्स विरामी होइन । तर, यसको विषयमा थुप्रैले चिकित्सकीय परामर्श लिएका छन् । जसको कुनै डाटा नै छैन । पोर्न र सेक्सको लतबाट ग्रसित मान्छेको मद्दतका लागि विकसीत गरिएको वेभसाइटले ब्रिटेनमा २१ सय मान्छेमाथी सर्वे गरेको थियो । यीनिहरूले २०१३ साल पछि वेभसाइटमा सहयोगका लागि सम्पर्क गरेका थिए । यसरी सहयोग माग्नेमा ९१ प्रतिशत पुरुष छन् । जसमा दश जनाले मात्र आफ्नो समस्याका बारेमा चिकित्सकसँग परामर्श लिएको बताएका थिए ।

विशेषज्ञको राय

सेक्सको लत २०१३ को ‘डाइग्नोस्टिक एन्ड स्ट्याटिस्टिकल म्यानुअल अफ मेन्टल डिसअडर्स’ (डिएसएम) मा समावेश गर्ने बताइएको थियो । तर, प्रमाणको अभावमा सामिल गरिएको थिएन । डिएसएम अमेरीका र ब्रिटेनमा एक अहम डाइग्नोस्टिक टुल हो । तर, अब कम्पल्सिव सेक्शुअल बिहेवियर (बाध्यकारी यौन व्यवहार) लाई विश्व स्वास्थ्य संगठनका तर्फबाट जारी हुने ‘म्यानुअल इन्टरनेशनल क्लासीफिकेशन अफ डिसीज’ (आइसीडी) मा शामिल गर्ने कुरामा बिचार गरिँदै छ ।

नयाँ प्रमाण सामु आएपछि तास खेल्ने लत र बढी खानेको तललाई पनि २०१३ मा बिरामीको रुपमा स्वीकार गरिएको थियो । पहिले तासलाई बाध्यकारी व्यवहार पनि मानिएको थियो । थेरापिस्टका अनुसार सेक्सको लत यस्तै लतमा सामिल हुन सक्छ ।

दिमागले के सोचिरहेको हुन्छ ?

एक शोधका अनुसार सेक्सको तलको शिकार भएका मान्छेले पोर्न फिल्म हेर्दा उसको दिमागमा पनि यस्तै गतिविधि खेलिरहेका हुन्छन् । जस्तो कुनै नसाको लत भएको मान्छेको दिमागमा नसाकै बारेमा सोचिरहेका हुन्छन् । कुनै व्यक्तिमा सेक्सको लत छ छैन भनेर यस कुरामा निर्भर गर्छकी तपाईले कुन कुरालाई तलको रुपमा लिनु भएको छ । ओपन युनिभर्सिटीमा एमेरिटस प्रोफेसर डा. फ्रेडरिक टोएट्स भन्छन्, ‘यदि त्यस्तो कुनै चीज छ जुन शारिरीक रुपमा निर्भर छ । जसलाई छोड्दा शरीरमा चोट पुग्छ । तब सेक्स लत हुन सक्दैन ।’

डा. टोएट्स भन्छन्, ‘कुनै पनि लतका दुई पहिचान हुन्छन् आनन्द या रिवार्डको चाहना । यस व्यवहारको आसपास संघर्ष हुनु । विशेषज्ञका अनुसार प्रतिफलको चाहना नै लतलाई बाध्यकारी व्यवहारबाट अलग गर्न सक्छ । तर, दुबैमा निकै समान्ता छ ।

प्रोफेसर टोएट्स भन्छन्, ‘लतका शिकार भएका मान्छेमा अल्पकालिन फाइदा देखिन्छ तर, यसले दिर्घकालिन असर ज्यादा पार्ने सम्भावना हुन्छ । यसका विपरीत बाध्यकारी व्यवहार (ओब्सेसिव कम्पल्सिव डिसअडर्स) बाट प्रभावित मान्छे यस्तो व्यवहार पनि गर्छन् जसबाट उनीहरूलाई कुनै आनन्द प्राप्त हुँदैन ।’ आनन्दको चाहना हामी सबैमा हुन्छ ।

मनोवैज्ञानिक डा. हैरियट गौराड मान्छिन् की कुनै व्यवहार तब तल बन्न पुग्छ जब त्यो तिब्र हुँदै आफ्नो आसपासका व्यक्तिलाई असर गर्न पग्छ । उनले तास खेल्नु र अधिक खानुलाई पनि लतको बिरामी मानिएको बताइन् ।

डा. अबिगेल सान मेडिकल साइकोलोजिस्ट हुन् । उनी सेक्स सम्बन्धी व्यवहारको पनि लत हुने कुरालाई मान्छन् । तर, जो मान्छे मनको नियन्त्रण भन्दा बाहिर हुने समस्याको सामना गरिरहेका छन् उनका लागि सेक्स कुनै अरु लुकेको समस्याका कारण हुनसक्छ । जस्तो चिन्ता र आघातबाट मुक्ति पाउनका लागि सेक्सको साहरा लिँदा यो लत बन्न सक्छ ।

के सेक्सको लत मिठो कल्पना हो ?
धेरै मान्छेले सेक्सको लतलाई एक वास्तविक विरामीको रुपमा स्वीकार गर्दैनन् । ‘द मिथ अफ सेक्स एडिक्शन’ किताब लेख्ने सेक्स थेरापिस्ट डेविट लेख्छन्, ‘आम रुपमा सेक्सको लत मानिने व्यवहार मुड र कुन्ठासँग जोडिएका समस्याको उपचार नगर्नेमा हुने लक्षण हो ।’

उनी भन्छन्, ‘सेक्स या हस्तमैथुनलाई दारु वा ड्रग्सको जस्तो नसाको लिनु सहिनहोला । दारुको लत भएका मान्छे यसलाई छोड्दा मर्न पनि सक्छन् । सेक्सको लतको धारणा स्वस्थ यौन सम्बन्ध कस्तो छ यससँग जोडिएको नैतिक मूल्यमा आधारीत हुन्छ ।’

यदि तपाई थेरापिस्टको धारणा भन्दा धेरै र फरक ढंगबाट सेक्स गर्दै हुनुहुन्छ भने तपाई थेरापिस्टको नजरमा सेक्सको तलको शिकार हुन सक्नु हुन्छ ।
इन्टरनेश्नल क्लासिफिकेशन अफ डिसिजको अघिल्लो अंकमा कम्पल्सिव सेक्शुअल बिहेवियरलाई सामिल गर्दै लेखेको शोधपत्रमा शोधकर्ताको एक समूहले यो तलबाट बच्नु पर्ने तर्क अघि सारेको छ । उनीहरूका अनुसार ‘सेक्समा अत्याधिक रुची राख्नु वा व्यवहार देखाउनु यौन इच्छाका बारेमा नैतिक निर्णय या सेक्सको इच्छा अस्वीकार गर्ने कुरामा कुनै इजलास गर्नु आवश्यक छैन ।’



Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *