यी हुन् क्यान्सर उपचारका साइडइफेक्ट, के कारण हुन्छ ?

क्यान्सरको उपचारमा विकिरण (रेडिएसन) तथा केमोथेरापीको प्रयोग शरीरमा क्यान्सरका कोषाणुहरूलाई नष्ट गर्नका लागि गरिन्छ । क्यान्सरका कोषाणु स्वस्थ कोषाणुको तुलनामा अधिक तीव्र गतिमा विकसित तथा विभाजित हुन्छन् । क्यान्सरको उपचार यही तीव्र गतिमा विकसित भइरहेका कोषाणुमा क्रियाशील गरिन्छ । विकिरण तथा केमोथेरापीद्वारा केही तीव्र विकसित भइरहेका स्वस्थ कोषाणु पनि प्रभावित हुन सक्छन्, जसको प्रत्यक्ष प्रतिप्रभाव (साइडइफेक्ट) बिरामीमा पर्छ ।

क्यान्सरको उपचारमा अपनाइएका विधिले अधिकांश बिरामीमा केही प्रतिप्रभाव पर्छ । कुन बिरामीमा कुन प्रकारको प्रतिप्रभाव र त्यो कति तीव्र हुन्छ भन्ने कुरा बिरामीको उपचारमा तथा उसको शरीरले कस्तो प्रतिक्रिया दिन्छ, यसमा निर्भर गर्छ । क्यान्सर उपचारका केही आम दुष्प्रभाव यसप्रकार छन्  :
– थकान,
– पखाला वा कब्जियत,
– मुख, गिजा तथा गलामा दुखाइ तथा घाउ,
– वाकवाकी अथवा उल्टी,
– पीडा,
– कपाल झर्नु (यसलाई एलोपेसिया भनिन्छ),
– छाला तथा नङमा विभिन्न समस्या (छालामा धर्सा, रातोपन, चिलाउनु, पाप्रा उप्किनु, सुक्खापन, डन्डिफोर तथा घामप्रति अत्यन्त संवेदनशीलता),
– खिन्नता वा डिप्रेसन तथा निराशाको भावना ।

रगतमा हुने आम विपरीत प्रभाव :
– रातो रक्तकोषको अत्यधिक कमी हुन्छ, जसलाई एनिमिया भनिन्छ । यसका कारण शरीरका टिस्युहरूमा पर्याप्त मात्रामा अक्सिजन पुग्न पाउँदैन ।
– सेतो रक्तकोषमा अत्यधिक कमी आउँछ, जसलाई न्युट्रोपेनिया भनिन्छ । यसका कारण शरीरलाई संक्रमणसँग लड्न अत्यन्त कठिन हुन्छ ।
– प्लेटलेट्स (विम्बाणु) को मात्रामा अत्यधिक कमी आउँछ । यसका कारण शरीरमा चोट तथा रक्तस्रावको समस्या सिर्जना हुन्छ ।

सामान्यतया बिरामीमा जुन प्रकारको उपचार पद्धति अपनाइएको छ, त्यसबाट आमरूपमा हुने विपरीत प्रभाव (साइडइफेक्ट) र त्यसको सामना गर्ने तरिकाबारेको जानकारी उपचारमा सम्मिलित स्वास्थ्यकर्मीले बिरामीलाई गराउने गर्छन् ।

यदि तपाईं पनि क्यान्सरको उपचार गराइरहनुभएको छ भने उपचारका क्रममा तपाईंलाई कस्तो प्रभाव परिरहेको छ, कस्ता असहजता महसुस गरिरहनुभएको छ, अथवा मनमा कुनै प्रश्न वा चिन्ता छ भने पनि उपचारमा संलग्न चिकित्सक तथा नर्सलाई अवश्य भन्नुहोस् । तपाईंमाथि परिरहेको उपचारको असरबारे उपचारमा संलग्न चिकित्सक सम्पूर्ण रूपमा अवगत हुनु जरुरी छ ।

One thought on “यी हुन् क्यान्सर उपचारका साइडइफेक्ट, के कारण हुन्छ ?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

सम्बन्धित समाचार

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय