सधैँ तम्तयार रहनुपर्ने स्वास्थ्यकर्मीलाई चाडपर्व मनाउनु चुनौतीपूर्ण छ

डाक्टरलाई के दसैँ, के अन्य चार्डपर्व ! सधैँ तम्तयार रहुनुपर्ने हुन्छ । दसैँ भन्नेबित्तिकै मिठो–मसिनो खाने, इष्टमित्र भेटघाट गर्ने, ठूला व्यक्तिबाट टीका लगाएर आर्शीवाद लिने नै मुख्य हुन्छ ।

जब–जब दसैँ आउँछ, मलाई सानोवेलामा गाउँमा हुँदाको याद आइरहन्छ । त्यतिवेला दसैँ आउनु एक महिनाअघिदेखि नै उत्साह हुने गर्थ्यो । मिठा परिकार खाने, नयाँ लुगा लगाउने कुरा नै प्रधान चासोका विषय बन्थे । छरछिमेकमा साथीहरूले नयाँ लुगा किनेर ल्याएको देखेर आफूलाई अभिभावकले कहिले लुगा किनिदिने हो जस्तो लाग्थ्यो । तर, उमेर बढ्दै जाँदा क्रमशः यी सबै कुरामा परिवर्तन हुँदै जाँदो रहेछ । अहिले पनि चाडपर्व नमाउने त होइन, तर निकै संयमित भएर सीमितताका बीच मनाउनुपर्ने अवस्था छ । जिम्मेवारीले बढ्दै गएर पनि होला, आफूभन्दा आजभोलि आफ्ना सन्तानको खुसी हेरिन्छ ।

मेरो व्यक्तिगत भोगाइमा हालसम्म दसैँको क्षण सुखद नै बितेको छ । यद्यपि, आमा–बुबा बित्दाका वर्षहरूमा दसैँ मानिएन । उहाँहरू बितेपछिका केही चाडपर्व स्वाभाविक रूपमै निकै खल्लो रहे । उहाँहरूको उपस्थितिविनाका चाडबाडमा पक्कै पनि पुरानो रौनक थिएनन् ।

मिलेसम्म मूलघर सप्तरी पुग्ने योजना छ
आफ्नो पेसा काठमाडौंमै भएका कारण बसोवास पनि यतै छ । यो दसैँमा आफ्नो मूलघर (सप्तरी) मा गएर ठूला मानिसको हातबाट टीकासँगै आशीर्वाद ग्रहण गर्ने मन छ । तर, डाक्टरी पेसामा हरदम तयार रहनुपर्ने हुँदा धेरै टाढा जान सक्ने अवस्था रहँदैन । त्यसमाथि पनि यसपटत त अस्पतालको जिम्मेवारीले पनि छोडेर जाने अवस्था छैन । धेरै वर्षदेखि जान नपाएका कारण मिलेसम्म यसपालि पुगेर आउने योजनामा छु ।

फूलपाती, अष्टमी, नवमीका दिनहरूमा मन्दिर जाने, घरमा बसेर पूजापाठ गर्ने, गाडीहरू पूजा गर्ने आदिमै दिन बित्ने गर्छन् । हाम्रो परिवारमा घरमै बलि दिने चलन छैन । बजारमा सजिलैसँग उपलब्ध हुने भएकाले त्यहीँबाट ल्याएर मासुका परिकार बनाएर खाने गर्छौं ।

विगतका वर्षहरूमा दसैँका वेला इष्टमित्रलाई बोलाएर सानो पार्टी प्यालेसमा ग्यादरिङ गर्ने, नाचगान गर्दै मिठो–मसिनो खाने गर्दै आएका छौँ । तर, यसपालि के गर्ने भन्ने अहिलेसम्म निश्चित भएको छैन ।

काठमाडौंकै बसाइ भएमा राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीबाट टीका लगाउने सोच
टीकाको सवालमा आमाबुबाको सान्निध्य छुटे पनि सासू–ससुरा हुनुहुन्छ, उहाँहरूको हातबाट टीका लगाइन्छ । हालसम्म राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्रीको हातबाट टीका लगाएको छैन । काठमाडौंको बसाइ भएको खण्डमा उहाँहरूको हातबाट टीका लगाउने योजनामा छु ।

फूलपाती, अष्टमी, नवमीका दिनहरूमा मन्दिर जाने, घरमा बसेर पूजापाठ गर्ने, गाडीहरू पूजा गर्ने आदिमै दिन बित्ने गर्छन् । हाम्रो परिवारमा घरमै बलि दिने चलन छैन । बजारमा सजिलैसँग उपलब्ध हुने भएकाले त्यहीँबाट ल्याएर मासुका अनेकथरी परिकार बनाएर खाने गर्छौं । परिकार बनाउनमा रुचि बढी भएका कारण आफैँ अघि सर्ने गरेको छु ।

मासुका परिकार बनाउनमा आफैँ अघि सर्छु
नेपाली महान् चाड दसैँ खानपिनसँग पनि उत्तिकै सम्बन्धित छ । दसैँमा मिठो खाने, राम्रो लुगा लगाउने, खासगरी माछा–मासु खाने गरिन्छ, जुन अन्यवेलाको भन्दा केही विशिष्ट नै हुने गर्छ । विशेषतः मासुलाई धेरै प्रकारले बनाउने गरेका छौँ, यस्ता परिकार बनाउने कुरामा म अलि अगाडि सर्ने गर्छु ।

वर्षमा एकपटक आउने ठूलो चाड दसैँमा पारिवार, इष्टमित्र, साथीभाइसित भेटघाटको अवसर जुट्ने गर्छ । त्यसैगरी, विगतमा केही त्रुटि भएका छन् भने त्यसलाई बिर्सिएर सम्बन्ध प्रगाढ बनाउने मौका पनि मिल्छ, जसले परिवारमा उत्साह छाउँछ ।

दसैँलाई शिष्ट, संयमित र स्वस्थ बनाउनु जरुरी
दसैँलाई शिष्ट, संयमित र स्वस्थ रूपमा मनाउँदै लैजाने परिपाटी बसाल्नु आवश्यक छ । पर्व मनाउने शैलीमा देखिएका कमी–कमजोरीलाई हटाउँदै लैजानुपर्छ । जस्तो कि, दसैँमा रमाइलो गर्ने बहानामा मदिरा सेवन गरेर भाँडभैलो गरेको पनि पाइन्छ, जुन नयाँ पुस्तामा बढी देखिँदै आएको छ ।

खानपानमा विशेष संयमितता अपनाऔँ
चिकित्सकको नाताले भन्नुपर्दा खानपिनमा विशेष संयमितता अपनाउनुपर्ने हुन्छ । दीर्घरोगीले माछा–मासु तथा चिल्लोयुक्त खानेकुराको सेवनअघि विशेष ध्यान दिनु जरुरी छ । दसैँमा एकैपटक धेरै मासु ल्याएर राख्ने चलन छ, जुन गलत हो । कतिपयमा त धेरै भएको मासु सुकाएर राख्ने चलन पनि छ । धेरै दिनसम्म राखेको मासुले मानिसको स्वास्थ्यमा असर पुर्याउँछ ।

यसरी मिलाएको छु स्वास्थ्यकर्मीको बिदा र अस्पतालको सेवाको सन्तुलन
स्वास्थ्यकर्मीलाई चाडपर्व वास्तवमै चुनौतीपूर्ण छ । घरपरिवार बसेर चाड मनाउने सबैको चाहना हुन्छ । दसैँजस्तो पर्वमा सबैजना बिदामा बस्न चाहन्छन्, तर त्यो सम्भव हुँदैन । हामी स्वास्थ्यकर्मीले प्रतिबद्धता नै गरेका हुन्छौँ, जुनसुकै समयमा पनि बिरामीको सेवामा रहनेछौँ । यही कुरालाई आत्मसात् गरेर स्वास्थ्यकर्मीले समय मिलाएर, आलोपालो गरेर घर जाने व्यवस्था मिलाएका छौँ । विशेषगरी, जो दसैँ मनाउन घर जानुहुन्छ, उहाँहरूले तिहारमा अस्पतालमा बस्नुपर्ने हुन्छ । दसैँमा घर जान नपाउनेका लागि तिहारमा बिदा दिने व्यवस्था मिलाएका छौँ ।

अस्पतालमा आकस्मिक सेवामा कुनै प्रभाव नपर्ने हिसाबले बिदा मिलाएका छौँ । हामीकहाँ (वीर अस्पतालमा) फूलपातीदेखि टीकाको दिनसम्म ओपिडीसेवा बन्द रहन्छ । तर, बिरामी आएको खण्डमा सेवा नदिई फर्काउने अवस्था आउँदैन । उहाँहरूलाई आकस्मिक कक्षबाटै सेवा दिने व्यवस्था मिलाएका छौँ ।

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

सम्बन्धित समाचार

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय