अछाम फोटोथेरापी सेवा दिने सुदूरपश्चिमकै दोस्रो जिल्ला, २ प्रदेशका ६ जिल्लावासी लाभान्वित हुने

सुदूरपश्चिम प्रदेशको विकट पहाडी जिल्ला अछाममा फोटोथेरापी विधिबाट उपचारसेवा सुरु भएको छ । बालबालिकामा हुने जन्डिसको उपचारका लागि सर्वोत्तम विधि मानिने यो प्रविधि यसअघि सुदूरपश्चिमभरिमा एक जिल्लामा मात्र उपलब्ध थियो । अछाम जिल्ला अस्पतालले सेवा सुरु गरेसँगै प्रदेशका करिब आधा दर्जन जिल्लावासीले आफ्ना नवजात शिशुको उपचारमा राहत पाउने भएका छन् । यससँगै अछाम जिल्ला फोटोथेरापी उपचार सेवा दिने प्रदेशकै दोस्रो जिल्ला बनेको छ । जिल्ला अस्पताल अछामले आइतबार एक शिशुको उपचार गर्दै फोटोथेरापी सेवाको शुभारम्भ गरेको हो ।

अछामको कमलबजार प्राथमिक स्वास्थ्यकेन्द्रमा कार्यरत डा. सन्तोष उपाध्यायको सार्थक पहलमा नवजात शिशुमा हुने जन्डिसको उपचार अछाम जिल्लाभित्रै सम्भव भएको हो । डा. उपाध्यायले आफू सचिव रहेको ‘लायन्स क्लब अफ काठमाडौं डक्टर्स नेपाल’ र ‘लायन्स क्लब अफ काठमाडौं सामाखुसी’सित समन्वय गरी अछाम जिल्ला अस्पताललाई फोटोथेरपी मेसिन अनुदानमा उपलब्ध गराएका हुन् । वान डे हेल्थ, युएसए नामक संस्थाले नेपाललाई ८ वटा फोटोथेरापी मेसिन उपलब्ध गराएको थियो । यसमध्ये डा. उपाध्यायको नेतृत्व र अथक प्रयासमा एउटा मेसिन दूरदराजको अछामसम्म पुग्न सफल भएको छ ।

मंगलसेनस्थित जिल्ला अस्पातल भवनमा एक कार्यक्रमबीच फोटोथेरापी मेसिन हस्तान्तरण गरिएको छ । अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट मनोज विष्टको अध्यक्षतामा सम्पन्न हस्तान्तरण कार्यक्रममा डा. उपाध्यायसहित मंगलसेन नगरपालिकाका प्रमुख पदमबहादुर बोहोरा, प्रमुख जिल्ला अधिकारी भोजराज श्रेष्ठ, वडा ९ का अध्यक्ष झपटबहादुर रावल, चिकित्सकद्वय डा. अतुल भारद्वाज र डा. कमल साउदलगायत अन्य सरोकारवालाको उपस्थिति थियो । डक्टर्स क्लबका अध्यक्ष डा. राजेश भुर्तेल र सामाखुसी क्लबका उपाध्यक्ष प्रकाश जोशीलाई विशेष धन्यवाद दिँदै डा. उपाध्यायले हस्तान्तरित मेसिनले आगामी दिनमा अछाम, बझाङ, बाजुरा, डोटी, कालिकोट, दैलेखलगायत जिल्लाका नवजात शिशुको उपचारमा मद्दत पुग्ने विश्वास व्यक्त गरे ।

के थियो अवस्था ?
अछाम सुदूरपश्चिम प्रदेशको विकट पहाडी भेगमा अवस्थित जिल्ला हो । भौगोलिक विकटताका, पूर्वाधार विकासको नाजुक अवस्था तथा राजधानीसितको लामो दूरीका कारण यो जिल्ला को बसाइ त्यति सहज छैन । विकासका अन्य पूर्वाधारजस्तै स्वास्थ्यसेवाको पनि अछाममा उत्तिकै अभाव छ, जसका कारण बिरामी दिनहुँ सास्ती बेहोर्न बाध्य छन् । अछाममा मूलतः दुईवटा अस्पताल छन्, अछाम जिल्ला अस्पताल र बयलपटा अस्पताल । यसबाहेक दुईवटा प्राथमिक स्वास्थ्यचौकीबाट जेनतेन स्वास्थ्यसेवा प्रवाह भइरहेको अवस्था छ । अभएका सीमित स्वास्थ्यसंस्थामा एकातिर चिकित्सक तथा दक्ष स्वास्थ्यकर्मीको अभाव छ भने अर्कोतर्फ जनशक्ति हुँदा पनि प्रविधिक स्रोत–साधनको अभावमा समान्य विधिले उपचार हुने रोगमा पनि बिरामीलाई अन्यत्र रेफर गर्नुपर्ने बध्यता छ । यसमध्ये नवजात शिशुमा हुने जन्डिस पनि एक हो ।

नवजात शिशुमा रातो रक्तकोषिकामा हुने हेमोग्लोबिन एफ नस्ट हुँदै हेमोग्लोबिन ए बन्ने प्रक्रियामा नष्ट हुने हेमोग्लोबिनलाई शिशुको कलेजोले प्रशोधन गर्न नसक्दा उनीहरूमा जन्डिस बढी देखिन्छ । यसक्रममा बिलिरुबिनको मात्रा हेरी १५ भन्दा माथि भएको खण्डमा सबैभन्दा राम्रो उपचारविधि भनेको फोटोथेरापी नै हो । यसका लागि निश्चित वेभलेन्थ भएको प्रकाश चाहिन्छ, जसको सहायताले फोटोथेरापी मेसिनको प्रयोग गरी उपचार गरिन्छ । तर विडम्बना, यो मेसिन सुदूरपश्चिम प्रदेशमा कैलाली जिल्लामा मात्र उपलब्ध थियो । तसर्थ, प्रदेशका ९ मध्ये बाँकी ८ जिल्लाका बिरामीलाई तुलनात्मक रूपमा सामान्य मानिने यो रोगको उपचारका लागि कैलाली रेफर गर्नुको विकल्प थिएन ।

हरेक बिरामीलाई रेफर गर्नुपर्दा बिरामीका आफन्तजनले यतायातदेखि उपचार खर्चसम्म ठूलो मात्रामा अनावश्यक खर्च बेहोर्नपर्नुका साथै समय र श्रमको पनि बर्बादी भइरहेको थियो । अर्कोतर्फ बिरामी बालबालिकाले समयमा उपचार पाउन सकेका थिएनन् । जिल्ला अस्पतालमा फोटोथेरापीसेवा सुरु भएसँगै अछामसँगै छिमेकी जिल्लावासीले समेत ठूलो राहत पाउने विश्वास लिइएको छ ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

सम्बन्धित समाचार

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय