डा. बिच्छाकाे नयाँ ‘गेटअप’, सम्हाले कान्तिको जिम्मेवारी, बौरिएला त थलापरेको कान्ति ?

क्लिनिकल्ली नेपालका चर्चित बालरोग विशेषज्ञ डा. आरपी बिच्छालाई चिन्नेहरूले पछिल्ला ५ वर्ष जनस्वास्थ्यका निकाय हाँक्ने प्रशासकका रूपमा देखे र भेगे पनि । पछिल्लोपटक स्वास्थ्य मन्त्रालयले १५ असारमा ११औँ तहका चिकित्सक, जनस्वास्थ्य प्रशासकको समायोजन पदस्थापन गर्दा डा. बिच्छालाई सरकारीस्तरको एक मात्र बाल अस्पताल कान्तिको निर्देशकका रूपमा जिम्मेवारी दियो ।

पदस्थापनको १८ दिनपछि जिम्मेवारी सम्हाल्न पुगेका बिच्छा नियमित रूपमा देखिनेभन्दा फरक ‘गेटअप’मा देखापरे । अरू स्वरूपमा फरक नपरे पनि अक्सर सफाचट बनेर हिँड्ने बिच्छा सेतो दारीमा झुल्किए । ५ वर्षदेखि जनस्वास्थ्यअन्तर्गतका महत्त्वपूर्ण केन्द्र तथा महाशाखा हाँक्दै आएका विच्छालाई आफ्नै दरबन्दी रहेको र झन्डै एक दशकसम्म बालरोग विशेषज्ञ र निर्देशकसमेत भइसकेको अस्पताल फर्किनुपर्दाको दुःख हो कि भन्ने लाग्नु स्वाभाविकै थियो ।

पदबहाली र भावी योजनाबारे कुरा गर्नुअघि हामीले विच्छासँग पहिलो प्रश्न त्यही ग-यौँ, ‘डाक्टर सा’ब नयाँ गेटअपको सन्देश के हो ?
उनले ठट्यौली पारामा जवाफ दिए, ‘बालरोग विशेषज्ञहरू सबै बालबालिकाजस्तो मात्रै कहाँ देखिन्छन् र !’

बिच्छाको जवाफभित्र एउटा गहन सन्देश दियो । राजनीतिक, प्रशासनिक खिचातानी र सरुवा–बढुवाका तँछाड–मछाडले एउटा प्रशासकलाई हैरानी मात्रै दिँदैन, अनुभव पनि दिन्छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयअन्तर्गतका बालस्वास्थ्य, परिवार स्वास्थ्य, सार्क क्षयरोग तथा एचआइभी केन्द्र हुँदै परिवारकल्याण महाशाखाको नेतृत्व लिँदासम्मका प्रशासनिक तथा व्यवस्थापकीय अभुभूतिले जर्जर बनेको कान्ति अस्पताललाई बौर्याउन कत्तिको सहयोग पुर्याउला, धेरैको जिज्ञासा यही थियो । ‘मलाई परिवारकल्याणका साथीहरूले बिदा गर्दा र कान्तिका साथीहरूले स्वागत गरिरहँदा मेरो प्रशासनिक अनुभव र व्यवस्थापन क्षमताले यो अस्पताल उँभो लाग्ला भन्ने अपेक्षा राख्नुभयो,’ बिच्छाले भने, ‘हो, म जीर्ण अवस्थामा पुगेको नेपालकै एक मात्र सरकारी बाल अस्पताललाई नयाँ उचाइ दिने चुनौती सहर्ष स्विकारेर आएको छु ।’

पदबहाली गरेकै दिन बिच्छाले अस्पतालका चिकित्सक, स्वास्थ्यकर्मी एवम् कर्मचारीसँग भेटे र ब्रिफिङ लिए । उनलाई अस्पतालका निवर्तमान निर्देशक डा. गणेश राईले सबैभन्दा हार्दिकतापूर्वक स्वागत गरे ।

किनकि, राईले बारबार आफूले चाहेरभन्दा बाध्यतामा निर्देशक बन्नुपरेको गुनासो गर्दै आएका थिए । खासै प्रशासनिक झन्झट बेहोर्न नचाहने डा. राईले मन्त्रालयबाट पनि पर्याप्त सहयोग पाएनन्, जति राजनीतिक सहयोग २०७३ मा स्वास्थ्यमन्त्री गगन थापाबाट तत्कालीन निर्देशक डा. अजित रायमाझीले पाएका थिए ।

डा. बिच्छाले पनि त्यही ०७३ कै जगबाट कान्तिलाई नयाँ उचाइ दिने योजना सुनाए । ‘तत्कालीन मन्त्री गगन थापाको पालामा ५२ बेडको आइसियूसहितको गुरुयोजना बन्यो, त्यसअनुसारको पूर्वाधार र उपकरण पनि आए, तर अहिले पनि ३१ बेडभन्दा चलेका रहेनछन्,’ डा. बिच्छाले सुनाए ।

कान्ति अस्पताल देशभरका बिरामीको आस्था र विश्वासको केन्द्र भन्ने विशेषण बिस्तारै बोझ बनेजस्तै भएको छ । देशभरबाट रेफर भएर आएका गम्भीर बिरामी बालबालिकालाई आइसियू, पिआइसियू, एसआइसियूको अभावमा उपचार नभएर रेफर गर्नुपर्ने अवस्थाको बोध आफूलाई भएको उनले सुनाए । ‘बेड क्षमतासँगै पर्याप्त बालविशेषज्ञ, नर्सिङ जनशक्ति र केही पूर्वाधार नभएर सेवा सम्भव भएको छैन,’ उनले भने ।

‘तत्कालीन मन्त्री गगन थापाको पालामा ५२ बेडको आइसियूसहितको गुरुयोजना बन्यो, त्यसअनुसारको पूर्वाधार र उपकरण पनि आए, तर अहिले पनि ३१ बेडभन्दा चलेका रहेनछन्,’ डा. बिच्छाले सुनाए ।

कान्ति अस्पतालका लागि ०५२ मा बनेको अर्गानोग्राम, जनशक्ति संरचनाले अहिलेको चापले धान्नै नसक्ने अवस्था रहेको उनी बताउँछन् । ‘५ सयजना ओपिडीमा आउने अस्पतालमा ०५० को दरबन्दीले हुन्न,’ उनले भने, ‘अब म एक–डेढ सातामै योजना बनाएर मन्त्री र सचिवसमक्ष पेस गर्छु,’ उनले भने, ‘जनशक्ति बढाउनका लागि मन्त्रालयको पर्याप्त सहयोग चाहिन्छ ।’

उनले जनशक्ति, पूर्वाधार बढाउन नसके बालरोगको बहुविशेषज्ञ अस्पतालभन्दा पनि जनरल अस्पतालमा रहिरहने चुनौतीसमेत औँल्याए । उनले आफ्नो स्वगतका लागि आयोजित कार्यक्रममा भनेका थिए, ‘कान्तिलाई बालरोग उपचारको अस्थाको केन्द्र यहीँ उपस्थित चिकित्सक र कर्मचारीले बनाएको हो र अब बनाउने शक्ति पनि यही हो । मिलेर गर्यौँ भने यो अस्पतालमा सुधार आउँछ ।’
तर, सुधारका लागि ८ घण्टाको सट्टा १० घण्टा र एक सिफ्टको सट्टा २ सिफ्ट काम गर्नुपर्ला, म आफैँ पनि गर्छु र सबै लागेर गर्छौं,’ बिच्छाले थपे ।

झुस्स दारीले प्रतिविम्बित गर्नेजस्तो वितृष्णा उनले प्रदर्शन नगरेको अवस्थामा सायद अस्पताल सुधारका लागि उनले लिने प्रयासले सार्थकता पाउन थालेपछि उनको दारीवाला गेटअप पनि बदलिनेछ ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

सम्बन्धित समाचार

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय