सुर्तीजन्य पदार्थबाट उठ्ने करको ३ गुणा त्यसले निम्त्याउने रोगको उपचारमा खर्च, कर वृद्धि गर्न सुझाब

नेपाल सरकारले सुर्तीजन्य पदार्थमा लगाइएको करबाट वार्षिक १४ अर्बको हाराहारीमा राजस्व संकलन गर्दै आएको छ । तर, सुर्तीजन्य पदार्थको सेवनका कारण लाग्ने क्यान्सर, मुटुसम्बन्धी रोगलगायतको उपचारमा वार्षिक ३६ अर्बभन्दा बढी खर्च हुने गरेको नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्समेतको समन्वयमा एक्सन नेपाल नामक संस्थाले गरेको अनुसन्धानले देखाएको छ । यस्तोमा सुर्तीजन्य पदार्थको सेवनलाई दुरुत्साहित गर्न यस्ता पदार्थमा भारी मात्रामा कर बढाउनुपर्ने आवाज अनुसन्धाता तथा विशेषज्ञहरूले उठाएका छन् ।

विशेषगरी, रोगको पहिचान र उपचार, औषधिबाहेकमा लाग्ने खर्च तथा उत्पादकत्वमा आउने ह्रासलाई मुख्य आधार मान्दा मुटु तथा रक्तनलीको उपचारमा एउटा बिरामीलाई औसतमा ८ लाखको हाराहारीमा खर्च लाग्ने गरेको अनुसन्धानले देखाएको छ । त्यस्तै, क्यान्सररोगको पहिचान तथा उपचारमा एउटा बिरामीका लागि झन्डै १० लाखको औसतमा खर्च लाग्ने गरेको पाइएको छ, जसको करिब ६८ प्रतिशत रकम औषधिमा मात्र खर्च हुँदै आएको छ ।

सुर्तीजन्य पदार्थको सेवनका कारण लाग्ने रोग तथा त्यसको उपचारमा हुने खर्चको लागत कम गर्न तथा यसलाई नियन्त्रण गर्न पनि यस्ता हानिकारक पदार्थमा विद्यमान करमा भारी वृद्धि गर्नुपर्ने अनुसन्धाताहरूको भनाइ छ । ५ महिना लगाएर सम्पन्न गरेको अनुसन्धानमा नेपालमा क्यान्सर रोगको उपचार हुने तीन ठूला अस्पताल बिपी कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पताल भरतपुर, भक्तपुर क्यान्सर अस्पताल र नेपाल क्यान्सर हस्पताल हरिसिद्धिमा तेस्रो स्टेजको क्यान्सरको उपचार गराइरहेका १ सय ३ जना बिरामीलाई सहभागी गराइएको थियो । जसमध्ये भरतपुर क्यान्सर हस्पिटलमा उपचाररत ४८, हरिसिद्धिका २८ तथा भक्तपुर क्यान्सर हस्पिटलका २७ बिरामी सहभागी थिए ।

 वरिष्ठ छातीरोग विशेषज्ञ डा. रमेश चोखानी सुर्तीजन्य पदार्थले गर्भवती महिला, ससाना बालबालिका तथा छातीसम्बन्धी रोगको जोखिममा रहेका व्यक्तिलाई सबैभन्दा बढी हानि गर्ने बताउँछन् । यस्ता हानिकारक पदार्थको नियन्त्रणका लागि प्रत्येक व्यक्ति सचेत हुनुपर्ने आवश्यकता उनी औँल्याउँछन् ।

नेपालमा हाल सुर्तीजन्य पदार्थमा जम्मा २५ प्रतिशत कर लगाइँदै आएको छ । चुरोटको अंकित मूल्यमा करको अंश दुईतिहाइ हुनुपर्ने सुझाब विश्व स्वास्थ्य संगठन तथा विश्व बैंकको छ । नेपाल सरकारले पनि सुर्तीजन्य पदार्थको प्रयोगमा नियन्त्रण तथा न्यूनीकरणका लागि त्यस्ता पदार्थमा करवृद्धि गर्न तयार रहेको बताउँदै आएको छ । सुर्तीजन्य पदार्थमाथिको कर कम्तीमा पनि ७५ प्रतिशत पुर्याउनुपर्ने सुझाब विज्ञ तथा अनुसन्धाताको छ, जुन हाल कायम दरको तीन गुणा हो ।

सुर्तीजन्य पदार्थमा करवृद्धि गरेर मात्र पनि यसको प्रयोगमा न्यूनीकरण गर्न सकिने वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. भगवान् कोइरालाको तर्क छ । चुरोटले सबै अंगलाई हानि गर्ने भएकाले यसको जोखिम कम गर्न पनि सुर्तीजन्य पदार्थमा भारी मात्रामा करवृद्धि गर्नु अनिवार्य रहेको उनी बताउँछन् । त्यसबाहेक, सुर्तीजन्य पदार्थ सेवनकर्तालाई सामाजिक रूपमा बहिष्कार गर्नुपर्ने डा. कोइरालाको भनाइ छ ।

त्यसैगरी, वरिष्ठ छातीरोग विशेषज्ञ डा. रमेश चोखानी सुर्तीजन्य पदार्थले गर्भवती महिला, ससाना बालबालिका तथा छातीसम्बन्धी रोगको जोखिममा रहेका व्यक्तिलाई सबैभन्दा बढी हानि गर्ने बताउँछन् । यस्ता हानिकारक पदार्थको नियन्त्रणका लागि प्रत्येक व्यक्ति सचेत हुनुपर्ने आवश्यकता उनी औँल्याउँछन् ।

प्रतिवर्ष २५ देखि ३० हजार नेपालीको मृत्युको कारक सुर्तीजन्य पदार्थ रहेको तथ्यांकहरूले देखाएका छन् । सरकारले प्रत्येकजसो बजेटमा सुर्तीजन्य पदार्थमा करवृद्धि पनि गर्दै आएको छ । परिणामस्वरूप बर्सेनि सुर्तीजन्य पदार्थको मूल्यमा वृद्धिसमेत हुने गरेको छ । कतिपय उत्पादक कम्पनीले त एक वर्षमै अनेकपटक सुर्तीजन्य पदार्थको मूल्यवृद्धि गर्ने गरेका उदाहरण प्रशस्त छन् । यद्यपि, सुर्तीजन्य पदार्थको प्रयोगमा भने कमी नआउनु चुनौतीको विषय बनेको छ । कुलतका नराम्ररी फसेका कारण चर्को मूल्य खर्चेर सुर्तीजन्य पदार्थको प्रयोग गरी आफ्नो मिहिनेतको कमाइले आफ्नै स्वास्थ्यमा गम्भीर जोखिम निम्त्याउनेमा अधिकतर निम्न र मध्यमवर्गीय जनता छन् ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

सम्बन्धित समाचार

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय