आइसियूमा बालबालिकाको हेरचाह कति चुनौतीपूर्ण ?

स्वास्थ्यमा विभिन्न प्रकारका भाइटल साइन देखिएको अवस्थामा बिरामीलाई आइसियूमा राखेर उपचार गराउनुपर्ने हुन्छ । बिरामीले आफ्नो शरीरलाई नै सन्तुलनमा राख्न नसकेको अवस्थामा उसलाई आइसियूको आवश्यकता पर्ने गर्छ । बिरामीलाई श्वास फेर्न गाह्रो भइरहेको अवस्था, कृत्रिम प्रकारको अक्सिजन निरन्तर चाहिने अवस्था, श्वास–प्रश्वासको अवस्था ठिक भए पनि मुटुको धड्कन कम वा अनियमित भएको अवस्था, अवथा निरन्तर मोनिटरिङ चाहिने अवस्थाका बिरामीलाई आइसियूमा राख्ने गरिन्छ । बिरामीको जीवन नै जोखिममा रहेको अवस्थामा पनि आइसियूमा राख्ने गरिन्छ ।

आइसियूमा राखिएका बिरामीको २४सै घण्टा मुटुको धड्कन के–कस्तो अवस्थामा छ, अवलोकन गरिरहनुपर्ने हुन्छ । आइसियूभित्र गरिने हेरचाहअन्तर्गत भाइटल साइनमा विशेषगरी रक्तचापको अवस्था, मुटुको धड्कन, श्वास–प्रश्वासको अवस्था अर्थात् बिरामीलाई अक्सिजनको मात्रा पुगिरहेको छ या छैन भनी अवलोकन गरिरहनुपर्ने हुन्छ ।

सामान्य वार्डमा बालबालिकाको हेरचाह गर्दा नर्सले उनीहरूको अभिभावकलाई हेरचाहका लागि निर्देशन दिने गर्छन् भने आइसियूमा त्यस्तो हुँदैन । आइसियूमा राखिएका बालबालिकाको हेरचाहमा उनीहरूका अभिभावकभन्दा पनि नर्स आफैँ बढी खट्नुपर्ने हुन्छ । २४सै घण्टा रेखदेख गर्नुपर्ने केस आउने भएकाले आइसियूमा, त्यसमा पनि बालबालिकाको हेरचाह गर्नु ज्यादै गाह्रो काम हो ।
मापदण्डमा आइसियूमा बिरामीको हेरचाहका लागि बिरामीबराबर एकजना नर्स हुनुपर्छ । तर, मापदण्डमा उल्लेख भएअनुसार नर्सिङ जनशक्ति उपलब्ध नहुँदा बिरामीको हेरचाह र उपचारको गुणस्तरमा समेत कमी आउने गरेको छ ।

आवश्यक मात्रामा जनशक्ति उपलब्ध हुन नसक्दा नर्स आफैँ पनि धेरै थाकेका हुन्छन् । थकित जनशक्तिले काम गदा त्यसबाट प्राप्त हुने गुणस्तरमा प्रश्न उठ्नु स्वाभाविक हुन जान्छ । अर्काेतर्फ कतिपय गर्नुपर्ने कामसमेत पूरा गर्न भ्याइरहेको हुँदैन ।

एक नर्सले एकजना मात्र बिरामीको केयर गर्नु र चारजनासम्म बिरामीको हेरचाह गर्नु पर्दा पक्कै पनि गुणस्तरमा कमी आउँछ नै । सामान्यतया एउटा नर्सको ड्युटीआवर भनेको ६ घण्टाको हुन्छ । त्यो ड्युटीअवधिभर एक नर्सले कति काम भ्याउन सम्भव छ भने कुरा महत्वपूर्ण हो । ड्युटीअवधिमा कुनै पनि नर्सले प्राथमिकताका आधारमा काम गर्नुपर्ने हुन्छ । कतिपय काम ड्युटीअवधिमा नभ्याएमा त्यसलाई छोड्नुपर्ने हुन्छ । जस्तै, बिरामी बच्चालाई औषधि दिने कुरा पहिलो प्राथमिकतामा पर्छ । प्राथमिकताका आधारमा गर्नुपर्ने भएकाले मुख्य–मुख्य कुरालाई मात्र प्राथमिकता दिँदा कतिपय काम छुटिरहेका हुन्छन् । त्यसले गुणस्तरमा अवश्य पनि असर पारिरहेको हुन्छ ।

आवश्यक मात्रामा जनशक्ति उपलब्ध हुन नसक्दा नर्स आफैँ पनि धेरै थाकेका हुन्छन् । थकित जनशक्तिले काम गदा त्यसबाट प्राप्त हुने गुणस्तरमा प्रश्न उठ्नु स्वाभाविक हुन जान्छ । अर्काेतर्फ कतिपय गर्नुपर्ने कामसमेत पूरा गर्न भ्याइरहेको हुँदैन ।

ठूलो मान्छेको भन्दा बालबालिकाको आइसियू केयर गाह्रो हुन्छ । उदाहरणका लागि ठूलो मान्छेको कुनै काटेको अंगबाट बढी नै रगत बगिरहेको भए पनि त्यति धेरै डराउनुपर्ने अवस्था रहँदैन । २० एमएल रगत बग्दैमा पनि ठूलो मान्छे मरिहाल्दैन । तर, बालबालिकाको शरीरबाट २० एमएल रगत बगेमा बच्चा लगभग मृत्युको मुखमै पुग्छ । यस्ता अरु धेरै विषय छन्, जसमा बालबालिकाको केयर ठूलो मान्छेको भन्दा बढी नै जोखिमपूर्ण हुन्छ ।

नर्सिङ क्षेत्रमा करिब १७–१८ वर्षको कार्यानुभव तथा लामो समयको आइसियू अनुभवका आधारमा म हे भन्न सक्छु भने आइसियूमा, त्यसमा पनि बालबालिकाको केयर ज्यादै गाह्रो काम हो । आइसियूमा पूर्णतः नर्सको भरोसा र विश्वासमा अभिभावकले बालबालिकाको उपचारका लागि छोड्ने गर्छन् ।

बच्चाको शरीर सानो हुने तथा शरीरका कतिपय अंगको विकास राम्रो भइनसकेको हुनाले उनीहरूको केयर बढी नै जोखिमपूर्ण हुन्छ । ठूलोे मान्छेको केयरमा केही सामान्य गल्ती भएमा पनि उसको शरीरले पछि गएर पचाउन सक्छ भने बालबालिकाको शरीरले त्यो सक्दैन । बालबालिकाको शरीरमा थोरै गडबडी हुँदा पनि त्यसले उनीहरूको स्वास्थ्यमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्छ । सानो गल्तीका कारण बालबालिकाको शरीरको कुनै पनि पार्ट ड्यामेज हुन सक्ने सम्भावनासमेत रहन्छ ।

नर्सिङ क्षेत्रमा करिब १७–१८ वर्षको कार्यानुभव तथा लामो समयको आइसियू अनुभवका आधारमा म हे भन्न सक्छु भने आइसियूमा, त्यसमा पनि बालबालिकाको केयर ज्यादै गाह्रो काम हो । आइसियूमा पूर्णतः नर्सको भरोसा र विश्वासमा अभिभावकले बालबालिकाको उपचारका लागि छोड्ने गर्छन् । त्यसैले अन्य वार्डमा भन्दा आइसियूमा काम गर्ने नर्सको जिम्मेवारी केही बढी नै हुन्छ । बिरामीलाई गरिने केयर नै फरक र बढी हुने भएकाले जनरल वार्डका भन्दा आइसियूका नर्सको काम नै बढी हुन्छ ।

(कान्ति बाल अस्पतालकी आइसियू नर्स कट्टेलसँग हेल्थपोस्टकी लक्ष्मी चौलागाईंले गरेकाे कुराकानीमा आधारित )

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

सम्बन्धित समाचार

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय