डब्लुएचओका १० चाखलाग्दा तथ्य, शौचालयमा पहुँच नहुनेहरू मोबाइलमा अभ्यस्त

डब्लुएचओले प्रत्येक देशलाई ‘सबैका लागि स्वास्थ्य’ नारालाई आत्मसात् गर्न आग्रह गरेको करिब ७ दशक भइसक्यो । बर्सेनि स्वास्थ्य क्षेत्रमा अर्बौं खर्च गरिन्छ । लाखौँ प्रतिबद्धताका बाबजुद पनि हरेक वर्ष स्वास्थ्य क्षेत्रमा नमिठा सत्य दोहोरिरहन्छन्, जुन अकाट्य छन् । डब्लुएचओले सन् २०१८ मा गरेको अध्ययनका आधारमा सार्वजनिक गरेका केही तथ्य निकै चाखलाग्दा छन्–

१. विश्वमा स्वास्थ्य सेवा आवश्यक पर्ने कम्तीमा आधाजसो जनसंख्या स्वास्थ्यसेवाबाट वञ्चित छन् ।
डब्लुएचओले गुणस्तरीय र आधारभूत स्वास्थ्यसेवालाई मानवको मौलिक अधिकारका रूपमा परिभाषित गरेको छ । अधिकांश राज्यले यसलाई अंगीकार पनि गरेका छन् । तर पनि करिब आधा जनसंख्या आर्थिक अभावलगायत कारणले आवश्यक स्वास्थ्यसेवाको पहुँचबाहिर छन् ।

सन् २०१७ को तथ्यांकअनुसार झन्डै ८ अर्बभन्दा बढी मानिसले उनीहरूको आम्दानीको १० प्रतिशत स्वास्थ्योपचारमा खर्च गरेका थिए । करिब १ अर्ब मानिस, जो पहिले गरिब थिएनन्, उपचार खर्चका कारण गरिब हुन बाध्य भएका थिए ।

२. करिब १० करोड मानिस स्वास्थ्योपचार खर्चकै कारण गरिब बनिरहेका छन् ।
सन् २०१७ को तथ्यांकअनुसार झन्डै ८० करोडभन्दा बढी मानिसले उनीहरूको आम्दानीको १० प्रतिशत स्वास्थ्योपचारमा खर्च गरेका थिए । करिब १० करोड मानिस, जो पहिले गरिब थिएनन्, उपचार खर्चका कारण गरिब हुन बाध्य भएका थिए ।

३. ट्वाइलेटमा पहुँच नभएका मानिसको पनि मोबाइलमा पहुँच छ ।
अझै पनि ठूलो संख्यामा मानिसलाई लाग्ने गर्छ कि, खाद्यान्न, लत्ताकपडा, आवास प्रमुख आवश्यकता हुन्, न कि ट्वाइलेट । वर्तमानमा जति मानिस मोबाइल प्रयोग गर्छन्, त्योभन्दा कमले ट्वाइलेट प्रयोग गर्छन् ।’

स्वास्थ्यक्षेत्रमा विश्वव्यापी रूपमा पुरुषको वर्चस्व छ । डब्लुएचओमा समेत अधिकृत स्तरमा करिब एकचौथाइ मात्र महिला कार्यरत छन्, जहाँ केवल २८ प्रतिशत स्वास्थ्य अधिकारी महिला छन् ।

४. कमजोर स्वास्थ्यसेवा प्रणालीका कारण प्रत्येक वर्ष ६ दशमलव ६ मिलियन बालबालिका मृत्युवरण गर्न पुग्छन् ।

५. गर्भवती अवस्था तथा प्रसूतिका क्रममा आउने विभिन्न स्वास्थ्यसम्बन्धी जटिलताका कारण हरेक दिन ८ सय महिलाले ज्यान गुमाउँछन् ।

६. अमेरिकनले प्रत्येक वर्ष ‘हलुइन’मा जति खर्च गर्छन्, त्यति विश्वभरि मलेरियारोगविरुद्ध खर्च गरिँदैन ।

७. झाडापखाला र निमोनियाले बसेनि लाखौँ मानिसको ज्यान लिने गर्छ, जुन एड्स, मलेरिया र क्षयरोगका कारण मर्नेको संख्याभन्दा बढी हो ।
विभिन्न संघ–संगठनले एड्स र क्षयरोग नियन्त्रणका लागि पैसाको खोलो बगाएका छन् । तर, अझै पनि झाडापखाला र निमोनियाजस्ता बेवास्ता गरिएका रोगका कारण ती रोगले भन्दा बढी मानिस मरिरहेका छन् ।

८. विश्व स्वास्थ्य पुरुषको संसारजस्तो देखिएको छ ।
स्वास्थ्यक्षेत्रमा विश्वव्यापी रूपमा पुरुषको वर्चस्व छ । डब्लुएचओमा समेत अधिकृत स्तरमा करिब एकचौथाइ मात्र महिला कार्यरत छन्, जहाँ केवल २८ प्रतिशत स्वास्थ्य अधिकारी महिला छन् ।

९. विश्वमा महिलाहिंसा बढ्दो छ ।
डब्लुएचओको रिपोर्टअनुसार प्रत्येक वर्ष ३५ दशमलव ६ प्रतिशत महिला कुनै न कुनैखाले शारीरिक तथा मानसिक हिंसा खप्न बाध्य छन् ।

१०. स्वास्थ्यसम्बन्धी गरिएका अधिकांश अनुमान वा प्रक्षेपण मुस्किलले पूरा हुन्छन् ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

सम्बन्धित समाचार

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय