यी हुन् प्रदूषणका स्वास्थ्य असर

हेल्थपोस्ट
प्रकाशित
२०७५ भदौ २२ गते ११:४०

 

 

उपत्यकावासीले धुलो र प्रदूषणको सास्ती खेपेको धेरै वर्ष भइसक्यो । उपत्यका मात्रै नभएर मोफसलका पनि अधिकांश ठूला सहरमा प्रदूषण र धुलोको बिगबिगी उस्तै छ । धुलोको मात्रा र यसले मानव स्वास्थ्यमा पार्ने असरबारे निरन्तर अध्ययन गरिरहेको संस्था नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्का अनुसार उपत्यकामा मात्रै वर्षभरिमा दुई सयभन्दा बढी दिन प्रदूषणको मात्रा राष्ट्रिय औसतभन्दा बढी (हानिकारक अवस्थामा) छ । परिषद्का अनुसार उपत्यकाको हावामा राष्ट्रिय मापदण्ड पिएम २.५ का लागि ४० माइक्रोमिटर प्रतिघनमिटरभन्दा कमहुनुपर्छ, तर चिसो मौसममा अधिकतम १ सय ९२ माइक्रोमिटर प्रतिघनमिटरसम्म पिएम २.५ को मात्रा पुग्ने गरेको छ ।

धुलो र प्रदूषणका कारण सुरुमा हाच्छिउँ आउने, क्रमशः नाक बन्द हुने, घाँटी खसखस र छालामा डाबरसमेत देखिने लक्षण पैदा हुन्छ । यस्ता समस्या लामो समय रहँदा बिस्तारै घाँटी दुख्ने, खोकी लाग्ने भएर श्वासप्रश्वासका दीर्घकालीन समस्यामा परिणत हुन्छन् ।

वायु प्रदूषणको मुख्य कारकतत्वमध्ये २.५ माइक्रोमिटरभन्दा कम आकारका धुलाका कण, कार्बनमोनोअक्साइड र नाइट्रोेजन अक्साइड स्वास्थ्यका लागि प्रमुख हानिकारक छन् । यस्ता प्रदूषण तथा धुलोका कण श्वासप्रश्वासमार्फत शरीरभित्र पस्ने हुनाले बालबालिकामा श्वासनलीमा संक्रमण हुन्छ भने प्रौढमा श्वासप्रश्वासका दीर्घकालीन समस्या निम्तन्छन् ।  धुलो र प्रदूषणका कारण सुरुमा हाच्छिउँ आउने, क्रमशः नाक बन्द हुने, घाँटी खसखस र छालामा डाबरसमेत देखिने लक्षण पैदा हुन्छ । यस्ता समस्या लामो समय रहँदा बिस्तारै घाँटी दुख्ने, खोकी लाग्ने भएर श्वासप्रश्वासका दीर्घकालीन समस्यामा परिणत हुन्छन् ।यसले श्वासप्रश्वाससम्बन्धी दीर्घकालीन समस्यासँगै मुटुरोग र क्यान्सरको जोखिमसमेत बढाउँछ ।

धुलोका कारण श्वासप्रश्वास, दम, बोङकाइटिस्ट मात्र होइन, पेट, मुटु, मानसिक, आँखा र छालाको समस्यासमेत थप्ने वरिष्ठ जनरल प्राक्टिसनर डा. डिपी सिंह बताउँछन् । धुलो र धुवाँमा रहेका मसिना कण श्वासनली हुँदै फोक्सोमा पुगेपछि श्वास लिन र फाल्न कठिन हुन्छ । यसले श्वासप्रश्वाससम्बन्धी दीर्घरोग नभएकामा समेत बोङकाइटिस, दम, मुटुको समस्या देखिने खतरा रहन्छ ।

अनुसन्धान परिषद्का अनुसार वायु प्रदूषणको मात्रा राष्ट्रिय औसतमा १० प्रतिशतले बढी श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्याका कारण अस्पताल नै भर्ना हुनुपर्ने अवस्था पनि ३ देखि ५ प्रतिशतले बढ्ने गरेको छ । परिषद्ले उपत्यकामा सडकविस्तारसँगै धुलो बढेपछि १ वर्षसम्म हावामा प्रदूषणको मात्रासँगै उपत्यकाका प्रमुख १३ वटा अस्पतालमा भर्ना हुने बिरामीबारे संयुक्त रूपमा अध्ययन गरेको थियो । अस्पताल भर्ना भएका मध्ये ४० प्रतिशतमा दीर्घ श्वासप्रश्वास र करिब ३० प्रतिशतमा निमोनिया देखिएको परिषद्का अधिकृत विजय झा बताउँछन् । ०–९ वर्षका बालबालिका र ५० भन्दामाथिका वयष्क वायु प्रदूषणको उच्च जोखिममा रहने गरेका छन् । उपत्यकामा गाडीको धुवाँ, इँटाभट्टा र जेनेरेटरले निकाल्ने धुँवा प्रदूषणका प्रमुख कारकतत्व हुन् ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

सम्बन्धित समाचार

  • ताजा समाचार
  • जनप्रिय